Radio Opole » Dobrze być w formie
2024-02-28, 07:30 Autor: Wernicki Paweł / PAP

Geny wpływają na ciśnienie tętnicze od wczesnego dzieciństwa

ciśnienie krwi [fot. elements envato.com]
ciśnienie krwi [fot. elements envato.com]
Niektóre geny wpływają na ciśnienie tętnicze już od najmłodszych lat i zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych w miarę starzenia się. Można jednak przeciwdziałać wystąpieniu nadciśnienia - informuje „European Journal of Preventive Cardiology”.
Wysokie ciśnienie tętnicze jest główną przyczyną zawałów serca i udarów mózgu, a choroby układu krążenia są drugą najczęstszą przyczyną zgonów w Norwegii i odpowiadały za 23 procent wszystkich zgonów w 2022 r.

Jak wykazały norweskie badania (https://academic.oup.com/eurjpc/advance-article/doi/10.1093/eurjpc/zwad365/7451192), nadciśnienie tętnicze występuje w każdej grupie wiekowej i ma podłoże dziedziczne.

„Mówimy o naprawdę małych różnicach, tak małych, że mogą mieścić się w granicach tego, co uważa się za normalne ciśnienie krwi. Problem w tym, że zwykle trwają przez całe życie – wskazał doktorant Karsten Øvretveit z Wydziału Zdrowia Publicznego i Pielęgniarstwa Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU). - Odkryliśmy, że czynniki genetyczne wpływają na ciśnienie krwi od pierwszych lat dzieciństwa i przez całe życie. Choroby związane ze stylem życia są często spowodowane kombinacją dziedziczności i środowiska i są często wynikiem nie jednego, ale bardzo wielu wariantów genetycznych”.

Aby ustalić, w jakim stopniu dana osoba narażona jest na wysokie ciśnienie krwi, naukowcy wykorzystali dane genetyczne z badań na dużych populacjach. Każdemu wariantowi genu można przypisać określoną wartość, która odzwierciedla stopień, w jakim może on wpływać na ciśnienie krwi. Warianty są następnie „ważone”; niektóre geny mają silniejsze działanie niż inne, a ocena ryzyka genetycznego jest wówczas sumą skutków genetycznych.
Na tej podstawie można zidentyfikować osoby szczególnie zagrożone i podjąć działania wcześniej, zanim choroba zdąży się ujawnić.

Do zbadania znaczenia ryzyka genetycznego naukowcy wykorzystali dane dotyczące zdrowia uczestników badania HUNT z Trøndelag oraz brytyjskiego badania „Children of the 90s’”, które śledziło zdrowie prawie 14 000 dzieci od urodzenia do dwudziestego roku życia.

HUNT to duże norweskie badanie populacji, które obejmuje informacje na temat zdrowia i materiał biologiczny mieszkańców Trøndelag. Od roku 1984 wzięło w nim udział 250 000 osób.

Do tej pory udało się zidentyfikować około 1500 wariantów genów, które mają wyraźny związek z ciśnieniem krwi, ale biologiczny wpływ wielu z tych genów na ciśnienie krwi nie jest znany. Badacze musieli metodą prób i błędów zidentyfikować kombinacje wariantów genów wysokiego ryzyka oraz kombinacje stwarzające mniejsze ryzyko.

Dzięki porównywaniu ciśnienia krwi dzieci o najwyższym ryzyku genetycznym z dziećmi o najniższym ryzyku genetycznym, naukowcy ustalili, że średnie ciśnienie krwi w pierwszej grupie było wyższe już od trzeciego roku życia. Różnica utrzymywała się przez całe dzieciństwo i stała się bardziej wyraźna w wieku dorosłym.

„Chociaż różnice w ciśnieniu krwi nie są bardzo duże, istotny jest składnik czasu. Jeśli przez wiele lat Twoje ciśnienie krwi będzie nieznacznie podwyższone, będzie to miało wpływ na to, jak bardzo jesteś podatny na choroby układu krążenia i choroby nerek – wyjasnił Øvretveit. - Mogliśmy śledzić te same osoby od około 37. roku życia do około 70. roku życia. Odkryliśmy, że różnice utrzymywały się i skutkowały różnym ryzykiem chorób, przy czym różnice w zakresie chorób były dość duże”.

Jeśli jednak podejmowane były odpowiednie środki, takie jak zmiana stylu życia i przyjmowanie leków, ryzyko chorób mogło zostać znacznie zmniejszone.
„Utrzymując ciśnienie krwi na niskim poziomie, osoby z wysokim ryzykiem genetycznym mogą osiągnąć niższe ryzyko choroby niż osoby, u których zdiagnozowano wysokie ciśnienie krwi, które uważamy za chronione genetycznie. Wydaje się, że kontrolowanie ciśnienia krwi ma większe znaczenie niż genetyka” – podkreślił Øvretveit.

„Uważam, że nie należy rozpoczynać pomiaru ciśnienia krwi u każdego dziecka, ale dane, które wykorzystaliśmy w tym badaniu, mogą zostać wykorzystane w przyszłości nie tylko do zapobiegania chorobom, ale także do zajęcia się czynnikami ryzyka związanymi z chorobą” – zaznaczył Øvretveit.

Metoda, która zapewniła najdokładniejszą ocenę ryzyka, obejmowała ponad milion wariantów genów. Jak jednak wskazał Øvretveit, istnieje znacznie więcej połączeń genów, które mają związek z wysokim ciśnieniem krwi.

Dobrze być w formie

2024-04-19, godz. 07:30 Kardiolodzy: Choroby układu sercowo-naczyniowego są głównym zabójcą Polaków Choroby układu sercowo-naczyniowego są wciąż tzw. głównym zabójcą Polaków. Ponadto przybywa czynników je powodujących, np. wzrasta sprzedaż papierosów… » więcej 2024-04-18, godz. 07:30 U kobiet zdrowie układu krążenia pogarsza się gwałtownie w okresie menopauzy U kobiet ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego rośnie się gwałtownie w okresie menopauzy - potwierdza najnowsze badanie, o którym informuje strona Amerykańskiego… » więcej 2024-04-17, godz. 07:30 Stres w średnim wieku sprzyja chorobie Alzheimera Doświadczane w średnim wieku wydarzenia, powodujące silny stres, mogą oznaczać wyższe ryzyko choroby Alzheimera w późniejszym okresie życia. Naukowcy… » więcej 2024-04-16, godz. 07:30 Mieszkańcy miast tracą pożyteczne mikroorganizmy jelitowe Mikrobiota jelitowa ludzi żyjących na terenach zurbanizowanych coraz bardziej ubożeje. Utrata kluczowych gatunków mikroorganizmów przyczynia się zaś do… » więcej 2024-04-15, godz. 07:30 E-papierosy powiązano z wyższym ryzykiem niewydolności serca Osoby, które palą e-papierosy mają znacznie większe ryzyko wystąpienia niewydolności serca w porównaniu z ludźmi, którzy nigdy ich nie stosowali - wynika… » więcej 2024-04-12, godz. 07:30 Biochemik: bakteriofagi mają potencjał, by uratować ludzkość (wywiad) Preparaty złożone z bakteriofagów można nazwać lekami, które same się produkują i same ograniczają: będą się namnażać, dopóki będą znajdować… » więcej 2024-04-11, godz. 07:30 Genetyka spożycia alkoholu Dzięki analizie danych dotyczących 3 milionów osób udało się znaleźć powiązania pomiędzy wariantami genów regulującymi używanie alkoholu a wieloma… » więcej 2024-04-10, godz. 07:30 Eksperci - szczepienia przeciw HPV powinny być w szkołach Szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego, czyli HPV powinny trafić do szkół - uważają eksperci - uczestnicy debaty online dotyczącej nowotworów… » więcej 2024-04-09, godz. 07:30 Ekspert: nadmierna czystość szkodzi naszej odporności Mikrobiolog prof. Beata Sobieszczańska radzi, aby w trosce o zdrowie swoje i rodziny nie przesadzać z higieną i przy świątecznych porządkach nie stosować… » więcej 2024-04-08, godz. 07:30 Ludzkie mózgi staja się coraz większe Od lat 30. XX wieku rozmiar mózgów ludzi cały czas się zwiększał - wskazuje obejmujące kilka dekad badanie. Taka zmiana może zmniejszać ryzyko demencji.Osoby… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »