Radio Opole » Dobrze być w formie
2024-03-27, 07:30 Autor: Matacz Marek / PAP

Powszechne chemikalia mogą uszkadzać mózg

mózg, zdjęcie poglądowe. [fot. elements.envato.com]
mózg, zdjęcie poglądowe. [fot. elements.envato.com]
Substancje chemiczne używane powszechnie w gospodarstwie domowym mogą niszczyć lub uszkadzać komórki mózgowe, zwane oligodendrocytami. Ich zniszczenie wiąże się m.in. z takimi chorobami, jak stwardnienie rozsiane czy autyzm.
Naukowcy z Case Western Reserve University (USA), na łamach pisma “Nature Neuroscience” (https://www.nature.com/articles/s41593-024-01599-2), przestrzegają przed znajdowanymi często w domach chemikaliami.

Opisane przez nich związki mogą mieć związek z poważnymi zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy zaburzenia ze spektrum autyzmu. Jak zwracają uwagę badacze, genetyka tylko w niedużej części tłumaczy rozwój tych chorób, więc ważne przyczyny leżą w czynnikach środowiskowych.

Wspomniane substancje mogą uszkadzać oligodendrocyty – komórki, które wytwarzają osłonkę chroniącą neurony. „Utrata oligodendrocytów leży u podstaw stwardnienia rozsianego i innych chorób neurologicznych. Pokazaliśmy, że konkretne chemikalia obecne w codziennych produktach mogą bezpośrednio uszkadzać te komórki. Stanowi to nieznany wcześniej czynnik ryzyka schorzeń neurologicznych” – mówi prof. Paul Tesar, autor badania.

Pod kątem potencjalnego oddziaływania na mózg naukowcy przeanalizowali ponad 1,8 tys. substancji, które mogą działać na ludzi. Okazało się, że stosowane w meblach czy elektronice - jako środki opóźniające palenie - organofosforany mogą zapobiegać dojrzewaniu wspomnianych komórek. Natomiast czwartorzędowe związki amoniowe używane w wielu środkach dezynfekujących (w tym żelach czy chusteczkach do rąk) mogą te komórki zabijać.

Do takich wniosków badacze doszli po serii różnych eksperymentów prowadzonych na komórkach oraz na modelu mysim. „Odkryliśmy, że oligodendrocyty - choć inne komórki nie - są zaskakująco wrażliwe na działanie czwartorzędowych związków amoniowych oraz organofosforanowych opóźniaczy palenia. Zrozumienie narażenia ludzi na działanie tych substancji może pomóc w znalezieniu brakującego czynnika wzrostu zachorowań na zaburzenia neurologiczne” – mówi pierwsza autorka publikacji Erin Cohn.

Eksperci podkreślają, że potrzebne są dalsze badania sprawdzające związki między tymi substancjami i zdrowiem mózgu. Zalecają sprawdzanie stężenia tych związków w organizmach dorosłych i dzieci i badanie ich wpływu na ryzyko chorób.

„Nasze wyniki wskazują, że dokładniejsze badania wpływu na mózg tych powszechnych w domach substancji jest konieczne. Mamy nadzieję, że nasza praca pomoże podejmować lepsze decyzje odnośnie regulacji prawnych oraz wpłynie na zachowania, które zminimalizują ekspozycję i będą chronić zdrowie” – mówi prof. Tesar.

Dobrze być w formie

2024-07-19, godz. 07:00 Sporty, które zyskują popularność w 2024 roku W 2024 roku wiele sportów zyskało popularność. Niektóre cieszą się szczególnym powodzeniem, stając w szeregu obok klasycznych dyscyplin sportowych. Wśród… » więcej 2024-07-18, godz. 07:00 Eksperci: operacje robotowe w raku nerki są najbardziej efektywne; w Polsce prawie niedostępne Operacje robotowe u chorych na raka nerki dają najlepsze efekty medyczne - chorzy mają mniej powikłań, szybko zdrowieją i wracają do pracy, oceniają eksperci… » więcej 2024-07-17, godz. 07:00 Prof. Szopa: warto, aby joga była oparta na dowodach naukowych Joga akademicka, w przeciwieństwie do jogi indyjskiej, jest oparta na dowodach naukowych. Wykorzystuje doświadczenia tradycyjnych szkół jogi, ale w zakresie… » więcej 2024-07-16, godz. 14:00 Poradnia Wczesnego Rodzicielstwa w szpitalu św. Ludwika przyjmuje zapisy Choć Poradnia Wczesnego Rodzicielstwa w Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie dopiero powstaje, to pierwsze konsultacje już się odbywają… » więcej 2024-07-16, godz. 07:00 Polacy wypalają miliardy papierosów rocznie i sięgają po mocny alkohol Polacy wypalają około 50 miliardów papierosów rocznie - wynika z raportu na temat używek, przygotowanego przez Instytut Zdrowia Akademii Polonijnej w Częstochowie… » więcej 2024-07-15, godz. 07:00 Okulary przeciwsłoneczne a ochrona wzroku Okulary przeciwsłoneczne to nie tylko modny dodatek, ale przede wszystkim ważna ochrona wzroku przed promieniowaniem UV. Aby spełniały tę rolę, muszą mieć… » więcej 2024-07-12, godz. 07:00 Eksperci: rzadkie zespoły padaczkowe obciążają chorego i jego rodzinę Zespoły padaczkowe, takie jak zespół Dravet czy zespół Lennoxa-Gastauta, mają ogromny wpływ na życie chorego i jego opiekunów. Dlatego konieczne jest… » więcej 2024-07-11, godz. 07:00 Multiwitaminy nie przedłużają życia zdrowym dorosłym Badanie z udziałem prawie 400 tys. zdrowych mieszkańców USA, prowadzone przez 20 lat pokazało, że regularne przyjmowanie suplementów multiwitaminowych nie… » więcej 2024-07-10, godz. 07:00 Badania: wysokie temperatury wpływają u kobiet w ciąży na zdrowie i późniejsze życie ich dziecka Ekstremalnie wysokie temperatury mogą wpływać u kobiet w ciąży na zdrowie i późniejsze życie ich dziecka, nawet na to, jak dziecko poradzi sobie w życiu… » więcej 2024-07-09, godz. 07:00 Dieta wysokotłuszczowa nasila lęk Dieta wysokotłuszczowa może nasilać stany lękowe - informuje pismo „Biological Research”. » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »