Radio Opole » Kraj i świat
2024-04-26, 10:30 Autor: PAP

IX kadencja Parlamentu Europejskiego – trudna i pełna momentów kryzysowych

Brexit, pandemia Covid-19, wojna w Ukrainie, kryzys migracyjny - IX kadencja Parlamentu Europejskiego przejdzie do historii jako obfitująca w wyzwania i wydarzenia, które miały istotny wpływ na politykę Unii Europejskiej.

IX kadencja PE została oficjalnie zainaugurowana w lipcu 2019 r. Od tego czasu odbyło się 56 sesji plenarnych, w tym 267 posiedzeń.


Pierwsze miesiące tej kadencji zdominowały negocjacje dotyczące wyjścia Wielkiej Brytanii z UE. Europarlament odgrywał kluczową rolę w tym procesie, głosując m.in. w sprawie warunków umowy o brexicie. Na skutek decyzji władz w Londynie 1 lutego 2020 r. liczba państw unijnych zmniejszyła się z 28 do 27.


Tego dnia zmieniła się także liczba europosłów – spośród 73 mandatów po brytyjskich deputowanych 27 rozdzielono między państwa członkowskie (liczba polskich eurodeputowanych wzrosła w ten sposób do 52), a pozostałe 46 utrzymano w rezerwie na wypadek przyszłych rozszerzeń UE. W ten sposób ogólna liczba posłów do PE zmniejszyła się z 751 do 705.


Kolejne dwa lata zdominowała walka z Covid-19 i skutkami pandemii, która poważnie dotknęła gospodarki państw członkowskich. Europarlament wspólnie z Komisją Europejską podejmował wtedy decyzje dotyczące instrumentów wsparcia dla poszczególnych krajów i wspólnych działań na rzecz zwalczania skutków tego kryzysu. Efektem był m.in. program REACT-EU o wartości ok. 50 mld euro, którego celem była naprawa szkód społecznych i gospodarczych spowodowanych pandemią oraz przygotowanie się do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki, by zwiększyć jej odporność.


W styczniu 2022 r. zmarł przewodniczący PE David Sassoli, przez co konieczne było zorganizowanie głosowania w sprawie wyboru jego następcy. Na tę funkcję europosłowie wybrali pochodzącą z Malty Robertę Metsolę, która stanęła na czele tej instytucji jako trzecia kobieta w historii.


Od lutego 2022 r. na pierwszy plan wysunęła się wojna za wschodnią granicą UE. W odpowiedzi na rosyjską agresję zbrojną na Ukrainę Unia przyjęła kilkanaście pakietów sankcji, mających osłabić bazę gospodarczą Rosji, w tym pozbawić to państwo dostępu do krytycznych technologii i rynków oraz znacznie ograniczyć jego zdolności do prowadzenia wojny.


Rok po wybuchu pełnowymiarowej wojny w Ukrainie w Brukseli odbyła się nadzwyczajna sesja plenarna PE, w której osobiście wziął udział prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Podczas przemówienia podziękował on wszystkim Europejczykom, którzy wspierali jego kraj w walce z rosyjskim najeźdźcą i pomagali przybywającym do UE ukraińskim uchodźcom.


Parlament wezwał do poważnego rozważenia dostaw dla Ukrainy odrzutowców, śmigłowców i odpowiednich systemów rakietowych oraz do znacznego zwiększenia ilości amunicji. Zdecydował też o włączeniu instrumentu REPowerEU, który ma zwiększyć niezależność UE od rosyjskich paliw kopalnych i przyspieszyć zieloną transformację Wspólnoty, do Krajowych Planów Odbudowy.


PE zatwierdził też utworzenie instrumentu finansowego o wartości 50 mld euro na wsparcie odbudowy i modernizacji Ukrainy od 2024 roku. Eurodeputowani chcą, by do odbudowy Ukrainy wykorzystać zamrożony majątek Federacji Rosyjskiej i innych podmiotów lub osób bezpośrednio związanych z napaścią Rosji na Ukrainę.


Zakończona w czwartek kadencja to także zielona transformacja i walka o klimat. W 2023 r. PE przyjął kluczowe dyrektywy i rozporządzenia z pakietu „Fit for 55” - konkretne akty prawne ukierunkowane na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 proc. do 2030 r. (w porównaniu z 1990 r.) i osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. W głosowaniu przyjęta została m.in. reforma unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i nowy graniczny mechanizm węglowy (CBAM). Powołany został również Społeczny Fundusz Klimatyczny (SCF).


Ważnym tematem IX kadencji PE były też zmiany traktatowe. W listopadzie 2023 r. europarlament przyjął rezolucję, w której opowiedział się za zmianami w Traktacie o Unii Europejskiej (TUE) oraz w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Są to na razie propozycje, które przewidują m.in. rezygnację z zasady jednomyślności w głosowaniach w Radzie UE w 65 obszarach i przeniesienie kompetencji z poziomu państw członkowskich na poziom UE, m.in. poprzez utworzenie dwóch nowych kompetencji wyłącznych UE - w zakresie ochrony środowiska oraz bioróżnorodności (art. 3 TFUE) - oraz znaczne rozszerzenie kompetencji współdzielonych (art. 4), które obejmowałyby siedem nowych obszarów: politykę zagraniczną i bezpieczeństwa, ochronę granic, zdrowie publiczne, obronę cywilną, przemysł i edukację.


Ponadto euro miałoby stać się obowiązkową walutą dla krajów członkowskich, a skład Komisji Europejskiej zostałby zmniejszony do 15 osób, co oznacza, że nie każdy kraj członkowski miałby swojego komisarza.


Migracja to kolejne wyzwanie, z którym mierzyli się europosłowie. Instrumentem, który ma pomóc Unii w rozwiązaniu tego narastającego problemu, ma być tzw. pakiet migracyjno-azylowy, którego główne elementy polityczne zostały wstępnie uzgodnione pod koniec 2023 r. Przepisy mają regulować kwestie takie jak: kontrola nielegalnych migrantów po ich przybyciu do UE; procedury składania i rozpatrywania wniosków o azyl; zasady określania, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o azyl; zasady współpracy i solidarności między państwami członkowskimi; sposób radzenia sobie z sytuacjami kryzysowymi.


Jeśli zmiany wejdą w życie, kraje członkowskie będą miały wybór: będą mogły przyjmować migrantów albo zapłacić 20 tys. euro do budżetu UE za każdą nieprzyjętą osobę lub wziąć udział w operacjach na granicach zewnętrznych Unii. Przewidywany system kontroli będzie miał na celu odróżnienie osób potrzebujących ochrony międzynarodowej od tych, które jej nie potrzebują.


Ważnym wydarzeniem był szczyt unijnych przywódców w grudniu 2023 r., na którym podjęto decyzję o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Ukrainą i Mołdawią. Wcześniej europarlament przyjął rezolucję wzywającą do tego Radę Europejską. Europosłowie uznali też, że należy rozpocząć rozmowy akcesyjne także z Bośnią i Hercegowiną. Formalną zgodę w tej sprawie Rada Europejska wydała 21 marca br. podczas szczytu w Brukseli.


Europarlament IX kadencji przyjął też bezprecedensowe przepisy w sprawie sztucznej inteligencji (AI), które umożliwią zbudowanie środowiska prawnego zapewniającego rozwój tej technologii przy jednoczesnym poszanowaniu praw człowieka.


Nowe przepisy zakładają m.in. wprowadzenie kategorii zakazanych praktyk w zakresie AI. Chodzi np. o stosowanie rozwiązań opartych na technikach podprogowych czy takich, które dyskryminują określone grupy osób. Niedozwolone będzie także stosowanie systemów AI do tzw. oceny osób obywatelskich (social scoring). To znaczy, że nie będzie można wykorzystywać jej do śledzenia stylu życia obywateli.


Cieniem na zakończonej kadencji PE położył się skandal korupcyjny, który wybuchł w grudniu 2022 r. wraz z aresztowaniem byłej wiceprzewodniczącej Parlamentu Evy Kaili, podejrzewanej o przyjmowanie ogromnych łapówek od Kataru. W swoim kraju, Grecji, Kaili jest pod lupą m.in. urzędu ds. prania brudnych pieniędzy. Prowadzone w jej sprawie dochodzenie ma ustalić, czy eurodeputowana przywoziła z zagranicy niezadeklarowane środki finansowe i inwestowała je w Grecji, głównie w nieruchomości.


W skandal zamieszani są także belgijski europoseł Marc Tarabella oraz włoski europoseł Andrea Cozzolino.


W związku z aferą przewodnicząca PE Roberta Metsola przedstawiła na początku zeszłego roku 14-punktowy plan reformy Parlamentu, który ma zwiększyć transparentność działania tej instytucji.(PAP)


mp/ akl/


Kraj i świat

2024-05-27, godz. 19:20 Paryż - sztangistka Zielińska-Stubińska o przygotowaniach: dziewięć treningów w tygodniu Mistrzyni Europy w podnoszeniu ciężarów Weronika Zielińska-Stubińska czeka na potwierdzenie swojego uczestnictwa w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Przyznała… » więcej 2024-05-27, godz. 19:20 Prezydent Andrzej Duda: nie wolno pozwolić, by wielkie inwestycje w Polsce zostały zatrzymane (opis) Nie wolno pozwolić, by wielkie inwestycje w Polsce zostały zatrzymane - podkreślił prezydent Andrzej Duda podczas spotkania z mieszkańcami Konina (woj. wielkopolskie)… » więcej 2024-05-27, godz. 19:20 Rumunia/ Marta Strzałko z nagrodą dla najlepszej aktorki międzynarodowego festiwalu Marta Strzałko, aktorka Teatru Biuro Podróży (TBP) z Poznania otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym 'Elvira Godeanu'… » więcej 2024-05-27, godz. 19:20 Zawieszony w PiS Krzysztof Jurgiel sam zrezygnował z członkostwa w partii Zawieszony w prawach członka PiS Krzysztof Jurgiel sam złożył rezygnację z członkostwa w tej partii - pismo w tej sprawie skierował w poniedziałek do Jarosława… » więcej 2024-05-27, godz. 19:10 Ozdyk (Konfederacja): najważniejsze będzie dla mnie zlikwidowanie Parlamentu Europejskiego Najważniejsze będzie dla mnie zlikwidowanie Parlamentu Europejskiego - powiedział w poniedziałek Sławomir Ozdyk, lider listy Konfederacji w wyborach do PE… » więcej 2024-05-27, godz. 19:10 French Open - Nadal przegrał w pierwszej rundzie ze Zverevem Rafael Nadal odpadł w pierwszej rundzie wielkoszlemowego French Open. Hiszpański tenisista, który w Paryżu zwyciężał 14 razy, ale od dwóch lat walczy z… » więcej 2024-05-27, godz. 19:10 UE przeznaczy ponad 2 mld euro na wsparcie syryjskich uchodźców Unia Europejska zadeklarowała w poniedziałek ponad 2 miliardy euro na wsparcie syryjskich uchodźców w całym regionie i odrzuciła wszelkie rozmowy na temat… » więcej 2024-05-27, godz. 19:00 Mistrzowie lig piłkarskich w Europie z wyższą średnią punktów niż w Polsce Piłkarze Jagiellonii Białystok triumfowali w polskiej ekstraklasie z 63 punktami w 34 meczach, co jest wyjątkowo skromnym dorobkiem na tle Europy. W każdej… » więcej 2024-05-27, godz. 19:00 Surinamski sprinter pozbawiony rekordu świata juniorów w biegu na 100 m 19-letni surinamski sprinter Issamade Asinga został pozbawiony rekordu świata juniorów w biegu na 100 m z powodu dopingu. W ubiegłym roku podczas mistrzostw… » więcej 2024-05-27, godz. 19:00 Liga angielska - trener Emery przedłużył kontrakt z Aston Villą do 2029 roku Hiszpański trener Aston Villi Unai Emery przedłużył kontrakt do 2029 roku - ogłosił klub angielskiej ekstraklasy, którego piłkarzem jest Matty Cash. Pochodzący… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »