Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-23, 14:00 Autor: PAP

Mazowieckie/ Pięć schronów tzw. Przedmościa Warszawskiego w rejestrze zabytków

Do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego trafiły unikatowe obiekty budownictwa obronnego z czasów I wojny światowej, wykorzystywane również w trakcie działań zbrojnych II wojny, położone w Józefowie (gm. Józefów, pow. otwocki) - poinformował w piątek mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków prof. Jakub Lewicki.

Prawną ochroną konserwatorską objęto pięć schronów żelbetowych (ich części nadziemne i podziemne), wybudowanych w latach 1915-1918. Schrony były częścią tzw. Przedmościa Warszawskiego.


"Wpisane do rejestru zabytków województwa mazowieckiego schrony stanowią elementy fortyfikacji i umocnień Przedmościa Warszawskiego (Brückenkopf Warschau), wzniesionego podczas I wojny światowej przez armię niemiecką, w celu osłonięcia Warszawy od wschodu na wypadek rosyjskiej ofensywy" - przekazał konserwator. Zaznaczył, że należące do Przedmościa Warszawy pozycje obronne typu półstałego (fortyfikacje polowe wzmocnione budowlami z żelbetu) ciągnęły się od Ryni nad Narwią do miejscowości Nadbrzeż nad Wisłą.


Wskazał, że na linię obrony składały się żelbetowe schrony - dla piechoty, obserwatorów artylerii, ciężkich karabinów maszynowych (ckm) – a także liczne półtrwałe ukrycia z blachy falistej, uzupełnione rowami strzeleckimi i dobiegowymi oraz pasami przeszkód z drutu kolczastego.


Władze wojskowe po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w końcu lipca 1920 r., w obliczu sowieckiej ofensywy postanowiły wykorzystać fortyfikacje niemieckie jako drugą linię obrony. Niektóre ze schronów były wykorzystywane także w kampanii wrześniowej w 1939 r. Obsadzona została w tym czasie m.in. linia umocnień Przedmościa Warszawskiego w rejonie Beniaminów – Zielonka. "Ważną strategiczną rolę w historii militarnych działań m.in. w walkach we wrześniu 1939 r. (most przez Wisłę i umocnienia w jego rejonie) oraz w 1944 r. pełnił także odcinek Józefów – obecnie jedyny częściowo czytelny na całej długości fragment pozycji Przedmościa Warszawskiego" - podkreślił prof. Lewicki.


Do rejestru zabytków zostały wpisane położone w Józefowie: schron żelbetowy (obserwacyjny) z 1916 r. - wykonany w odmianie z przedsionkiem na planie zbliżonym do litery "L"; schron żelbetowy (stanowisko obserwacyjne oraz schron bojowy) z 1916 r. - stanowisko obserwacyjne jest prawdopodobnie częścią większej budowli o nieustalonej formie (przypuszczalnie schronu-podwalni - dużego schronu biernego ze stanowiskiem obserwacyjnym, wbudowanego w wał forteczny), obiekt położony jest u podnóża wydmy. Kolejne schrony to żelbetowe stanowisko obserwacyjne oraz schron bojowy z 1916 r. - obiekt skierowany na wschód (mógł ostrzeliwać czołowo przedpole w kierunku doliny Świdra i mostu kolejowego), zachowany w całości, ze śladami późniejszych adaptacji i przekształconym nasypem; żelbetowy schron obserwacyjny położony na płaskim terenie w pobliżu punktu oporu na tzw. Górce Reiswassera - skierowany został na wschód, w kierunku Świdra i mostu kolejowego, wykonany został na planie zbliżonym do litery "T", pierwotny nasyp maskujący został całkowicie usunięty, a teren wokół schronu splantowany. Ostatni obiekt wpisany do rejestru to żelbetowy schron obserwacyjny, który miał za zadanie kontrolować przedpole od strony Świdra. Wykonany został w odmianie z przedsionkiem, na planie zbliżonym do litery "L". Zachowany w całości, oprócz nasypu, znajduje się obecnie w pasie drogi gminnej.(PAP)


Autorka: Marta Stańczyk


mas/ akub/


Kraj i świat

2024-07-06, godz. 13:40 Ekstraklasa piłkarska – Stal – ŁKS 1:3 w sparingu Ekstraklasowi piłkarze PGE FKS Stali Mielec przegrali w sobotnim sparingu z pierwszoligowym ŁKS Łódź 1:3 (1:0). Mecz rozegrano w Woli Chorzelowskiej » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Watykan/ Papież: demokratyczny sceptycyzm to niebezpieczna choroba Papież Franciszek przestrzegł przed 'demokratycznym sceptycyzmem', który nazwał 'niebezpieczną chorobą'. We wstępie do zbioru swoich przemówień stwierdził… » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Hołownia: Orban i jego polityka - poważny problem dla Unii Europejskiej Marszałek Sejmu Szymon Hołownia ocenił, że premier Węgier Viktor Orban i jego polityka jest poważnym problemem dla Unii Europejskiej. Jego zdaniem, wizyta… » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Paryż - trener reprezentacji Finlandii koszykarzy Tuovi: przykro mi po meczu z Polską (wywiad) „Przykro mi, przepraszam” - powiedział w wywiadzie dla PAP Lassi Aleksi Tuovi, trener reprezentacji Finlandii koszykarzy, która po wyeliminowaniu polskiej… » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Paryż – trener polskich siatkarek ogłosił skład Trener reprezentacji Polski siatkarek Stefano Lavarini podał w sobotę listę 13 zawodniczek, które pojadą na igrzyska olimpijskie w Paryżu - poinformował… » więcej 2024-07-06, godz. 13:30 Wrocław/ W Dolnośląskim Centrum Druku 3D trwa dzień innowacji W Dolnośląskim Centrum Druku 3D trwa dzień innowacji. Wydarzenie jest skierowane głównie dla rodzin z dziećmi. Na kilkunastu stanowiskach można dowiedzieć… » więcej 2024-07-06, godz. 13:30 Węgry/ MSZ: wizyta szefowej dyplomacji Niemiec w Budapeszcie odwołana Planowana na poniedziałek wizyta szefowej niemieckiej dyplomacji Annaleny Baerbock w Budapeszcie została odwołana przez stronę węgierską - poinformowało… » więcej 2024-07-06, godz. 13:30 Ekstraklasa piłkarska – Puszcza zremisowała z Polonią Bytom w sparingu Przygotowujący się do nowego sezonu ekstraklasy piłkarze Puszczy Niepołomice zmierzyli się w sparingu z II-ligową Polonią Bytom. Spotkanie zakończyło… » więcej 2024-07-06, godz. 13:20 Niemcy/ Aktywiści klimatyczni oblali czarną farbą rzeźbę przedstawiającą Muzykantów z Bremy W Bremie na północy Niemiec aktywiści klimatyczni z grupy Ostatnie Pokolenie obrali za cel protestu jeden z symboli miasta - słynnych Muzykantów z Bremy… » więcej 2024-07-06, godz. 13:20 Wimbledon - kolejny piękny sen Paolini Rok temu mająca polskie korzenie Jasmine Paolini była anonimową tenisistką. W piątek została pierwszą Włoszką w erze open, która w trzech pierwszych… » więcej
121122123124125126127
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »