Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-09, godz. 21:00 MŚ 2022 - Holandia - Argentyna 0:1 (do przerwy) 1/4 finału: Holandia - Argentyna 0:1 do przerwy. Bramki: 0:1 Nahuel Molina (35). Żółta kartka - Holandia: Jurrien Timber, Wout Weghorst (rezerwowy). Argentyna:… » więcej 2022-12-09, godz. 20:50 Ekstraliga hokejowa - GKS Katowice - JKH 2:5 GKS Katowice - JKH GKS Jastrzębie 2:5 (0:2, 1:3, 1:0). Bramki: 0:1 Mark Kaleinikovas (5), 0:2 Eduards Hugo Jansons (9), 0:3 Tuukka Rajamaki (24), 1:3 Hampus… » więcej 2022-12-09, godz. 20:50 Ekstraklasa piłkarzy ręcznych - Unia - Chrobry 23:25 Grupa Azoty Unia Tarnów - Chrobry Głogów 23:25 (12:13). Najwięcej bramek: dla Unii - Paweł Podsiadło 7, Taras Minocki 5, dla Chrobrego - Oleksandr Tilte… » więcej 2022-12-09, godz. 20:40 Węgry/ Minister rozwoju regionalnego: możemy być jednym z najbardziej przyjaznych do życia państw UE Węgry mogą znaleźć się wśród pięciu najbardziej przyjaznych do życia państw w Unii Europejskiej do 2030 roku - oświadczył w piątek minister rozwoju… » więcej 2022-12-09, godz. 20:40 MŚ 2022 - Holandia - Argentyna 0:1 (bramka) 1/4 finału:: Holandia - Argentyna 0:1 w 35. min. Bramki: 0:1 Nahuel Molina (35). Sędzia: Antonio Mateu (Hiszpania).(PAP) wkp/ km/ co/ » więcej 2022-12-09, godz. 20:30 Warszawa/ Daniel Jaroszek odebrał Nagrodę im. Janusza "Kuby" Morgensterna "Perspektywa" Daniel Jaroszek, reżyser inspirowanego historią ks. Jana Kaczkowskiego 'Johnny'ego', odebrał w piątek Nagrodę im. Janusza 'Kuby' Morgensterna 'Perspektywa'… » więcej 2022-12-09, godz. 20:30 USA/ Prezydent Biden wydał zgodę na kolejny pakiet pomocy militarnej dla Ukrainy, wart 275 mln USD Prezydent USA Joe Biden wydał w piątek zgodę na przekazanie Ukrainie wartego 275 mln dolarów pakietu pomocy militarnej. W tej kolejnej partii amerykańskiej… » więcej 2022-12-09, godz. 20:30 Ekstraliga hokejowa - Podhale - GKS Tychy 1:5 Tauron Podhale Nowy Targ - GKS Tychy 1:5 (0:1, 1:1, 0:3). Bramki: 0:1 Jean Dupuy (9), 1:1 Alex Maunula (34), 1:2 Alexandre Boivin (35), 1:3 Mateusz Gościński… » więcej 2022-12-09, godz. 20:30 Poznań/ Kierowca opla potrącił trzy osoby, w tym dziecko Dwie kobiety i 3-letnie dziecko potracił kierujący oplem, który w piątkowe popołudnie w Poznaniu stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w piesze idące… » więcej 2022-12-09, godz. 20:30 Prof. Żaryn: różne okupacje przeminęły, a ideologie za nimi się kryjące - niestety nie To film pokazujący, że różne okupacje przeminęły, a ideologie za nimi się kryjące niestety nie - powiedział dyrektor Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej… » więcej
3456789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »