Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-10-07, godz. 19:50 Ekstraklasa piłkarzy ręcznych - MKS Kalisz - Unia 20:20, karne 7-6 Energa MKS Kalisz - Grupa Azoty Unia Tarnów 20:20 (9:10), karne 7-6. Najwięcej bramek: dla MKS - Jędrzej Zieniewicz 7, Mateusz Góralski 4, Kamil Adamczyk… » więcej 2022-10-07, godz. 19:50 Rosja/ Opozycjonista Chodorkowski: w rosyjskich elitach powstaje sojusz niebezpieczny dla Putina W Rosji powstaje niebezpieczny dla Putina sojusz dowódcy Gwardii Narodowej Wiktora Zołotowa, właściciela prywatnej firmy wojskowej (Grupy Wagnera) Jewgienija… » więcej 2022-10-07, godz. 19:50 Ekstraklasa koszykarzy - Anwil - Śląsk 73:75 Anwil Włocławek - Śląsk Wrocław 73:75 (14:23, 14:12, 31:26, 14:14) Punkty: Anwil Włocławek: Phil Greene IV 17, Josh Bostic 13, Michał Nowakowski 13… » więcej 2022-10-07, godz. 19:50 MAEA przeprowadziła rotację specjalistów w Zaporoskiej Elektrowni Atomowej na Ukrainie Szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Rafael Grossi potwierdził w piątek, że agencja przeprowadziła rotację swych ekspertów w Zaporoskiej… » więcej 2022-10-07, godz. 19:50 Szef URE: warto sięgnąć po windfall tax od spółek, ale rozsądnie W sytuacji społecznej, kiedy ceny energii są tak nieakceptowalne, warto również sięgnąć po podatek od nadzwyczajnych zysków (windfall tax), ale rozsądnie… » więcej 2022-10-07, godz. 19:50 ONZ pracuje nad przedłużeniem porozumienia w sprawie eksportu ukraińskich zbóż Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres i jego zespół pracują nad przedłużeniem porozumienia w sprawie eksportu ukraińskich zbóż przez Morze Czarne; umowa… » więcej 2022-10-07, godz. 19:40 Synoptyk IMGW: w nocy na południu i północy mgły W nocy z piątku na sobotę na północy i południu kraju wystąpią mgły. Najładniejsza pogoda będzie w południowo wschodniej Polsce - poinformował PAP… » więcej 2022-10-07, godz. 19:40 MŚ siatkarek - USA - Turcja 3:1 Siatkarki reprezentacji USA pokonały w Łodzi Turcję 3:1 w piątkowym meczu gr. F mistrzostw świata. Dzięki wygranej Amerykanki są pewne awansu do ćwierćfinału… » więcej 2022-10-07, godz. 19:40 Budka: gdyby Sejm przyjął nasz projekt, można by obniżyć ceny energii tu i teraz Premier Mateusz Morawiecki i wicepremier Jacek Sasin udają, że potrzebne są jakieś ustawy, których jeszcze nie przygotowali, ale gdyby Sejm przyjął złożony… » więcej 2022-10-07, godz. 19:30 USA/ Biały Dom: mówiąc o "armagedonie", Biden nie sugerował, że są sygnały o przygotowaniach Rosji do użycia broni… Nadal nie ma żadnych sygnałów świadczących o tym, by Rosja miała przygotowywać się do użycia broni jądrowej - powiedziała w piątek rzeczniczka Białego… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »