Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-07, godz. 00:10 Młody holenderski projektant zbudował przyjazny środowisku modułowy ekspres do kawy Jest trwały, można go samodzielnie naprawić, w pełni nadaje się do recyklingu, a do tego robi świetną kawę. Tak można w skrócie opisać ekspres KARA… » więcej 2022-12-07, godz. 00:10 Chorwacja/ Katastrofa samolotu wojskowego, obaj piloci przeżyli Dwumiejscowy myśliwiec chorwackich sił powietrznych rozbił się we wtorek podczas lotu szkoleniowego na północnym wschodzie Chorwacji; obaj piloci przeżyli… » więcej 2022-12-06, godz. 23:40 MŚ 2022 - Portugalia - Szwajcaria 6:1 (opinie) Po meczu Portugalia - Szwajcaria (6:1) powiedzieli: Fernando Santos (trener reprezentacji Portugalii): 'To bardzo udany wieczór. Przez cały mecz mieliśmy… » więcej 2022-12-06, godz. 23:30 W. Brytania/ Już dziewięcioro dzieci zmarło z powodu inwazyjnej formy paciorkowca Już dziewięcioro dzieci zmarło w Wielkiej Brytanii w ostatnich dniach z powodu infekcji rzadką inwazyjną formą paciorkowca grupy A, która w tym roku rozprzestrzenia… » więcej 2022-12-06, godz. 23:30 wp.pl: prawie połowa badanych w sondażu ocenia, że rządy PO-PSL prowadziły politykę sprzyjającą Rosji Niemal połowa Polaków uznaje, że rządy Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego prowadziły politykę sprzyjającą Rosji. Taki wynik daje… » więcej 2022-12-06, godz. 22:50 Ekstraklasa siatkarzy - Jastrzębski Węgiel - Czarni 3:0 Jastrzębski Węgiel - Cerrad Enea Czarni Radom 3:0 (25:23, 25:18, 25:20). Jastrzębski Węgiel: Stephen Boyer, Trevor Clevenot, Tomasz Fornal, Jakub Macyra… » więcej 2022-12-06, godz. 22:50 MŚ 2022 - media w Portugalii po zwycięstwie nad Szwajcarią: show bez Cristiano Ronaldo Portugalskie media podsumowując zwycięstwo reprezentacji kraju ze Szwajcarią 6:1 we wtorkowym meczu 1/8 finału piłkarskiego mundialu odnotowują, że wysoka… » więcej 2022-12-06, godz. 22:50 Ekstraklasa siatkarzy - 14. kolejka (tabela) Wyniki meczów 14. kolejki i tabela ekstraklasy siatkarzy: PSG Stal Nysa - Projekt Warszawa 1:3 (25:18, 21:25, 15:25, 20:25) Aluron CMC Warta Zawiercie - Ślepsk… » więcej 2022-12-06, godz. 22:50 Liga Mistrzów FIBA - Hapoel - Legia 101:79 (opis) Koszykarze Legii Warszawa przegrali w Izraelu z Hapoelem Holon 79:101 (13:25, 18:31, 20:24, 28:21) w meczu 5. kolejki Ligi Mistrzów FIBA. Debiutujący w tych… » więcej 2022-12-06, godz. 22:50 Komunikat Totalizatora Sportowego (06-12-2022) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2022-12-06 o godz. 22:00Lotto… » więcej
2345678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »