Radio Opole » Kraj i świat
2021-08-02, 15:20 Autor: PAP

Warszawa/ Obchody zdobycia przez powstańców warszawskich budynku PWPW

Poniedziałkowe obchody 77. rocznicy zdobycia Reduty Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych odbyły się pod hasłem "Medycy w Powstaniu Warszawskim".

Przy pamiątkowej tablicy stanęła wojskowa warta honorowa, a zaproszeni goście złożyli wieńce. Myślą przewodnią tegorocznych obchodów jest służba zdrowia w Powstaniu Warszawskim. Prowadzący konferencję przypomniał, że w budynku PWPW, podczas powstania działał szpital polowy pod kierownictwem lekarza zakładowego Hanny Petrynowskiej ps. Rana. Bohaterska lekarka do końca została ze swoimi pacjentami i zginęła wraz z nimi, gdy Niemcy wrzucili do piwnic granaty.


"Stajemy tutaj, aby oddać hołd poległym i zamordowanym, również tym niewinnym i bezbronnym. Aby oddać hołd tym żyjącym żołnierzom powstania, którzy uczą nas jak kochać Polskę" - powiedział podczas poniedziałkowej konferencji Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. Wspomniał również o szeregu publikacji, które pojawiają się w ostatnich dniach, kwestionujących zasadność wybuchu Powstania Warszawskiego. "Ci którzy je piszą wyrządzają ogromną krzywdę i zbrodnię w stosunku do pamięci o Powstaniu Warszawskim" - mówił Kasprzyk.


Wspomniał o artykule pod tytułem "Armia Krajowa wydała wyrok na Warszawę" opublikowanym na jednym z portali internetowych. Jak zaznaczył, "nie, to nie Armia Krajowa wydała wyrok śmierci na Warszawę. Ten wyrok wydały dwa państwa odpowiedzialne za wybuch II wojny światowej. Niemiecka III Rzesza i Związek Sowiecki. Wszystko co później się działo było wypełnieniem tego, co znajdowało się u podstaw diabelskiego paktu Hitler-Stalin". "To nie Armia Krajowa wydała wyrok na Warszawę, tylko Niemcy" - powtórzył. Przypomniał o tym, że Niemcy niszczyli miasto aż do grudnia 1944 roku, długo po ustaniu walk z powstańcami. "Tą samą odpowiedzialność ponoszą stojący bezczynni za Wisłą Sowieci" - wspomniał Kasprzyk.


Przypomniał, że w ostatnich dniach powstańcy warszawscy w swoich publicznych wystąpieniach, chcąc usprawiedliwić swoją walkę, przepraszają Warszawę i warszawiaków za powstanie. "To nie Wy macie przepraszać za zagładę miasta. Wy zachowaliście się jak trzeba. Za to jesteśmy Wam wdzięczni. Dziękujemy Wam za Wasz czyn sprzed 77 lat. Stanęliście po stronie dobra przeciwko złu. Po stronie rzeczy najcenniejszej - niepodległości najjaśniejszej Rzeczypospolitej" - powiedział.


Walkę medyków podczas powstania porównał z walką służby zdrowia w czasie pandemii przedstawiciel ministra zdrowia Waldemar Kraska. "Nasz patriotyzm budujemy na Powstaniu Warszawskim, a moralną podbudową zawodów medycznych jest postawa lekarzy, pielęgniarzy, sanitariuszy niosących pomoc walczącej Warszawie, nie tylko powstańcom, ale i ludności cywilnej miasta. Nawet wrogom" - wskazał sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Waldemar Kraska.


Przypomniał też krwawą historię pracowników służby zdrowia podczas działań wojennych, z których wielu poniosło śmierć "za swój kraj i za swoich pacjentów". Wymienił tu m.in bohaterską postawę Hanny Petrynowskiej ps. Rana. "Jej śmierć to wyraz największego poświęcenia człowieka dla człowieka" - zaznaczył Kraska.


Szef gabinetu politycznego ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Michał Pruszyński przeczytał list, który do obecnych skierował minister Mariusz Kamiński. Podziękował w nim bohaterskim powstańcom: "Wasze poświęcenie i wiara sprawiły, że dzisiaj Polska jest wolna i suwerenna" - napisał minister. Przypomniał o walkach, jakie powstańcy, broniąc Reduty PWPW, toczyli przez 27 dni, nie pozwalając znacznie silniejszym oddziałom niemieckim zdobyć budynek. "Powstanie to nie tylko wydarzenie historyczne, to przede wszystkim symbol walki o wolność Polski, mimo przeciwności losu. To przeszłość wyznacza nam drogowskazy, którymi powinniśmy się kierować w codziennych wyborach i działaniach" - napisał Kamiński.


Janusz Wawerski przeczytał list od ministra nauki i edukacji prof. Przemysława Czarnka, w którym minister złożył hołd powstańcom i wszystkim, którzy kultywują pamięć o tych ważnych dla Polski wydarzeniach. "Nic nie mówi tak wiele o patriotyzmie jak postawa człowieka. Patriotyzm powstańców warszawskich jest przykładem odwagi, lojalności, współpracy i braterstwa" - pisze minister Czarnek.


Godzina 11, 2 sierpnia to dokładna data zdobycia przez powstańców warszawskich Reduty PWPW przy ulicy Sanguszki 1 - jednego z najważniejszych bastionów Starego Miasta. W czasie okupacji Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych przeszła w ręce niemieckie. Jednak od 1940 roku na jej terenie działał konspiracyjny Wydział Produkcji Banknotów, który produkował fałszywe dokumenty oraz banknoty. Do 1942 roku wyprodukowane zostało około 17 milionów złotych.


Gdy wybuchło powstanie, załoga pod dowództwem Czesława Lecha ps. Biały oraz dwie grupy uderzeniowe zdobyły budynek PWPW. Tym samym kompleks wytwórni wraz z pobliskim budynkiem przy ulicy Rybaki stał się najbardziej na północ wysuniętym przyczółkiem opanowanej przez powstańców Starówki, ostrzeliwanym nieustannie przez artylerię z Cytadeli, działa pociągu pancernego oraz wyrzutnie rakietowe, popularnie zwane "szafami".


"Według niemieckiej gazety propagandowej +Nowy Kurier Warszawski+ żołnierze niemieccy stoczyli o PWPW walkę równie zaciętą jak ta pod Stalingradem. Szacuje się, że o utrzymanie kompleksu PWPW walczyło blisko 600 powstańców, około 100 z nich poległo" - informuje na swoich stronach Muzeum Powstania Warszawskiego.


Na terenie wytwórni działał m.in szpital polowy oraz wytwórnia butelek zapalających. Wewnątrz był też magazyn żywności, stworzony przez Niemców, który zaopatrywał walczących powstańców. Przez ponad cztery tygodnie kolejne grupy powstańców i ochotników wzmacniały obsadę placówki, tocząc zacięte boje o jej utrzymanie. 28 sierpnia obrońcy reduty zostali zmuszeni do jej opuszczenia. W piwnicach gmachu pozostało kilkudziesięciu rannych, których Niemcy wymordowali.


Budynek został zniszczony przez bombardowania, lecz po wojnie, dzięki staraniom m.in. byłych pracowników, został odbudowany. W 1950 r. rozpoczęło się znowu drukowanie banknotów przy ulicy Sanguszki 1. PWPW działa w tym miejscu do dzisiaj. (PAP)


Autorka: Marta Stańczyk


mas/ lena/


Kraj i świat

2021-09-24, godz. 05:40 Prognoza pogody na 24 i 25 września Jak podaje IMGW, Europa Północna, Wschodnia oraz częściowo Środkowa będzie pod wpływem niżów znad Morza Norweskiego, Zatoki Ryskiej i Białorusi. Z niżami… » więcej 2021-09-24, godz. 05:00 Rosja/Pożar domu studenckiego akademii wojskowej w Moskwie Około 120 strażaków i 30 pojazdów i urządzeń gaśniczych walczy z pożarem domu studenckiego akademii wojskowej w Moskwie, który wybuchł w nocy z czwartku… » więcej 2021-09-24, godz. 04:30 USA/Prezydent Duda na spotkaniu w Linden dziękował Polonii za pomoc i wsparcie (opis) Solą ziemi nazwał Polonię prezydent Duda na czwartkowym spotkaniu w Linden, w stanie New Jersey. Złożył jej podziękowania m.in. za utrzymywanie tradycji… » więcej 2021-09-24, godz. 03:50 Lubuskie/ Bez utrudnień po zderzeniu dwóch busów w miejscowości Chełmicko na dk 24 Nie ma już utrudnień w ruchu po zderzeniu dwóch busów w miejscowości Chełmicko (woj. lubuskie) na dk 24 - podała w piątek GDDKiA. Droga była początkowo… » więcej 2021-09-24, godz. 03:40 Rosja/Dramatyczna akcja ratunkowa na Elbrusie, 5 alpinistów zginęło Grupa 19 alpinistów wchodzących na Elbrus (5642 m), najwyższy szczyt Kaukazu wezwała ratowników po osiągnięciu wysokości 5400 m z powodu ekstremalnie trudnych… » więcej 2021-09-24, godz. 02:40 USA/Uzbrojony osobnik zaatakował sklep spożywczy w Tennessee Uzbrojony mężczyzna otworzył ogień w czwartek po południu, czasu lokalnego do osób znajdujących się w sklepie z artykułami żywnościowymi w miejscowości… » więcej 2021-09-24, godz. 02:30 Remigiusz Mróz zameldował się na planie "Chyłki", a fani zasypali go pytaniami Autor poczytnych kryminałów opublikował na swoim facebookowym profilu selfie z obsadą serialu „Chyłka”. „Piąty sezon już się kręci” - oznajmił… » więcej 2021-09-24, godz. 02:10 USA/Konsul generalny RP i burmistrz Linden komplementują Polonię (krótka2) W trakcie wizyty prezydenta Dudy w Linden konsul generalny RP w Nowym Jorku Adrian Kubicki podkreślił znaczącą rolę Polonii w małych miasteczkach. Wskazał… » więcej 2021-09-24, godz. 01:40 Prezydent Duda spotkał się w czwartek z Polonią w Linden w stanie New Jersey (krótka) Prezydent Andrzej Duda rozpoczął w czwartek wieczorem spotkanie z społecznością polsko-amerykańską w Linden w stanie New Jersey. » więcej 2021-09-24, godz. 01:10 Były premier Katalonii Carles Puigdemont zatrzymany na Sardynii Poszukiwany od 2017 r. przez hiszpański wymiar sprawiedliwości były premier Katalonii Carles Puigdemont został zatrzymany przez włoską policję w czwartek… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »