Radio Opole » Kultura i rozrywka
2016-09-02, 15:15 Autor: Małgorzata Ślusarczyk (oprac. B.Więcek)

Czy film bez muzyki może w ogóle istnieć?

Grażyna Staniszewska jako Danusia - kadr z filmu "Krzyżacy" Aleksandra Forda
Grażyna Staniszewska jako Danusia - kadr z filmu "Krzyżacy" Aleksandra Forda
Muzyka w filmie ma różne oblicza. Być może filmowa adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza zatytułowana "Krzyżacy" nie straciłaby wiele, gdyby Danuśka nie zaśpiewała w karczmie albo gdyby rycerstwo nie szło do boju z pieśnią na ustach. Być może... Ale jeśli sam Sienkiewicz wspominał o tych śpiewach?
Muzyka jest integralną częścią filmu, jest jego duszą. W ogólnym odbiorze często niezauważalna - niczym ludzki oddech. A przecież bez oddechu nie ma życia. Bez muzyki film staje się pusty, traci wyraz, klimat. Dramaturgia, romantyczność czy nostalgia - to wszystko istnieje właśnie dzięki muzyce.

Autorem ścieżki dźwiękowej do "Krzyżaków" w reżyserii Aleksandra Forda jest Kazimierz Serocki, polski kompozytor i pianista, jeden z organizatorów festiwalu "Warszawska Jesień". Skomponował on muzykę do 14 filmów fabularnych i około 30 krótkometrażowych (dokumentalnych i animowanych). Napisane przez niego ścieżki dźwiękowe pochodzą z lat 1949-1974. Jedną z nich jest właśnie ilustracja muzyczna do filmu "Krzyżacy", która powstała 46 lat temu.

Jaka jest muzyka filmowa Serockiego? Cechuje ją oszczędność wyrazu i środków technicznych, brak eksperymentów. Karol Bulanda pochylając się nad tą muzyką wskazuje nawet na pewną "sztampowość", stosowanie "sprawdzonych modeli muzycznych umiejscowionych w kontekście obrazu" i oczywiście "wyrastających z wrażeń wywołanych fabułą", a także "plastycznością wizualną filmu". Jednocześnie muzykę filmową Serockiego naznacza "wysoka wartość artystyczna", "nietuzinkowość", "piękno oraz profesjonalizm techniczny", a także "odpowiedniość audiowizualna i emocjonalne uwydatnienia".

W filmie dominują proste brzmienia - bliskie temu, co działo się wówczas w muzyce współczesnej, a jednocześnie zgrabnie nawiązujące do czasu historycznego akcji. Pośród "muzycznych komentarzy" do toczącej się akcji, złożonych jakby z przypadkowych dźwięków, akordów - pojawiają się także nawiązania do melodii Bogurodzicy.

Sam Serocki rolę muzyki w filmie widział tak:
"Mówiąc najogólniej, muzyka w filmie powinna w sposób sugestywny podkreślać, pogłębiać emocjonalnie to, co widzimy w obrazie. W pierwszej kategorii, zdaniem moim, powinien dominować jakiś jeden główny motyw muzyczny, najczęściej pieśń, szczególnie jeśli chodzi o komedie filmowe, czy też inne filmy, w których założenie scenariusza to umożliwia. Muzyka odgrywa tu pierwszoplanową rolę, mobilizuje widza, a jednocześnie przez swój olbrzymi krąg odbiorców, odgrywa dużą rolę w kształtowaniu, podnoszeniu jego poziomu muzycznego. W kategorii drugiej muzyka oczywiście odgrywa mniejszą rolę, służąc podkreślaniu pewnych nastrojów i pogłębianiu emocjonalnemu treści zawartych w filmie. Ponieważ muzyka w filmie z natury rzeczy jest programowa i raczej bez formy takiej, jaką obserwujemy w muzyce symfonicznej i estradowej, więc i tutaj w miarę możliwości należy dążyć do powtarzających się motywów, czy to w formie wokalnej czy instrumentalnej, jest to bowiem często jedyna forma, możliwa przy kompozycji muzyki do filmu, która może ułatwić zrozumienie treści wyrażanych przez muzykę, a tym samym przyczynia się do spełnienia swojego zadania w filmie".

Muzyczna koncepcja "Krzyżaków" jest idealnym odzwierciedleniem tej wizji. Obok dominującego motywu "Bogurodzicy", pewnym dopełnieniem całości są popularne pieśni - śpiew Danuśki nawiązujący do ludowych tradycji, czy wpadające w ucho "Tamdaradei", śpiewane przez Krzyżaków jadących konno.

Czy film bez muzyki może istnieć? Pewnie może, tylko jacy byliby "Krzyżacy"? Choćby nawet uniknąć pojawiania się popularnych - z historycznego punktu widzenia - pieśni, wyciąć sceny, w których bohaterowie śpiewają różne melodie. Pozostaje muzyczne tło akcji. Czy niezbędne? Nieprzekonanych zachęcam do próby obejrzenia scen filmu bez dźwięku. Scen pozbawionych dialogów. To dobry test, by przekonać się jak pusty, niekompletny staje się obraz filmowy bez swej siostry... muzyki.

Kultura i rozrywka

2022-10-01, godz. 19:35 Wystawy fotograficzne w MŚO. Trwa 12. Opolski Festiwal Fotografii Osiem wystaw fotograficznych otwarto dziś (1.10) w Opolu. Pięć spośród nich można oglądać w Muzeum Śląska Opolskiego. Trwa 12. Opolski Festiwal Fotografii… » więcej 2022-10-01, godz. 17:30 Niecodziennym koncertem rozpoczyna się XII Dobrodzień Classic Festival Publiczność sama zdecyduje o przebiegu koncertu - tak niecodzienną koncepcję przyjął śpiewak Piotr Lempa, pomysłodawca i dyrektor artystyczny Dobrodzień… » więcej 2022-10-01, godz. 14:15 Mocny początek sezonu w Filharmonii Opolskiej im. Józefa Elsnera Z kompletem publiczności i długimi owacjami na stojąco - tak rozpoczął się 71. Sezon Artystyczny w Filharmonii Opolskiej imienia Józefa Elsnera, zrealizowany… » więcej 2022-10-01, godz. 12:30 Noc Bibliotek w MBP w Opolu. "Zapraszamy na szereg wydarzeń" Miejska Biblioteka Publiczna w Opolu po raz kolejny włącza się w VIII ogólnopolską imprezę Noc Bibliotek. Sobotnie popołudnie i wieczór w bibliotece przebiegną… » więcej 2022-10-01, godz. 11:00 W Opolu trwa "Weekend seniora z kulturą" Rozpoczął się kolejny 'Weekend seniora z kulturą', który ma na celu udostępnić wydarzenia kulturalne seniorom bezpłatnie lub w obniżonej cenie. » więcej 2022-10-01, godz. 09:45 W Dniu Polskiej Muzyki warto pamiętać o rodzimych wykonawcach. Radio Opole włącza się w akcję promowania ich dor… - Chodzi o to, by w tym szczególnym dniu podkreślić rolę polskich wykonawców, polskich artystów - mówił w Dniu Polskiej Muzyki szef redakcji muzycznej… » więcej 2022-09-30, godz. 22:00 Lubelska formacja B6 zagrała w Studiu M imienia SBB w Radiu Opole [ZDJĘCIA] Wielokrotnie występowali w Opolu i okolicy, ale po raz pierwszy w legendarnym Studiu M imienia SBB w Radiu Opolu. Lubelska formacja B6 dała koncert w studiu… » więcej 2022-09-30, godz. 20:15 Wystartował 12. Opolski Festiwal Fotografii [ZDJĘCIA] Oficjalne otwarcie 12. Opolskiego Festiwalu Fotograficznego nastąpiło w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu. Ale pół godziny wcześniej zaproszono na wernisaż… » więcej 2022-09-30, godz. 19:30 Marcin Pałasz, Iza Rabenda, Tomasz Sekielski. Piknik "Powód do spotkań" w WBP w Opolu Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu organizuje w sobotę (01.10) piknik zatytułowany 'Powód do spotkań'. » więcej 2022-09-30, godz. 16:00 Projekt "Rzuć to wszystko i tańcz" w opolskim amfiteatrze Opolska artystka, kryjąca się pod artystycznym pseudonimem Malv Miel, przygotowała artystyczny projekt zatytułowany 'Rzuć to wszystko i tańcz'. Na całość… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »