Radio Opole » Kraj i świat
2023-03-25, 09:20 Autor: PAP

Przepisano i na nowo przetłumaczono pisma Kopernika - ukażą się w maju

Naukowcy odpisali z akt kapituły warmińskiej pisma związane z Mikołajem Kopernikiem i na nowo je przetłumaczyli. Niektóre z nich dotąd w ogóle nie były tłumaczone. "Każdy będzie mógł sam zobaczyć, co pisał Kopernik" - powiedział PAP dyrektor Archiwum Archidiecezji Warmińskiej ks. prof. Andrzej Kopiczko.

Ks. prof. Andrzej Kopiczko powiedział PAP, że po raz pierwszy każdy zainteresowany będzie mógł poznać treść pism, które Mikołaj Kopernik redagował, jako kanclerz kapituły warmińskiej lub jako administrator dóbr kapitulnych w Olsztynie.


"Do tej pory pisma te znaliśmy głównie jako regesty (tj. streszczenia - PAP). Teraz każdy będzie mógł przeczytać te dokumenty w oryginale, odpisane, ale również przetłumaczone" - powiedział PAP ks. prof. Kopiczko, pod redakcją którego powstała książka o Koperniku i jego działalności na Warmii. Premiera tej naukowej publikacji odbędzie się w maju.


Ks. prof. Kopiczko poinformował PAP, że dokumenty pisane przez Kopernika zostały odpisane z akt kapituły warmińskiej. "Te akta są dziś strasznie wyblakłe, niewyraźnie zapisane, trudne do odczytania. Dzięki temu, że my odpisaliśmy je, dokładnie wiemy, jaka jest ich treść" - podkreślił dyrektor Archiwum Archidiecezji Warmińskiej.


Tłumaczenia odpisanych z łaciny tekstów dokonał biskup senior warmiński prof. Julian Wojtkowski. "Są dokumenty, które w ogóle nie były tłumaczone, ani w XIX, ani w XX wieku. Teksty, które były wcześniej przetłumaczone bp. Wojtkowski skolacjonował tzn. porównał je z oryginałami. To porównanie sprawiło, że do niektórych tekstów bp. Wojtkowski wprowadził czasami inną terminologię, bo jednak terminologia kościelna różni się troszeczkę od terminologii świeckiej. Jeżeli osoba świecka tłumaczy pewne dokumenty - a tak było to tej pory - to niektóre wyrazy tłumaczy inaczej" - powiedział PAP prof. Kopiczko i dodał, że takim słowem jest choćby łaciński "dominus", które osoby świeckie tłumaczą jako "pan". Tymczasem w terminologii kościelnej "dominus" odnosi się do księdza.


W ocenie prof. Kopiczki przetłumaczenie lub skolacjonowanie pism Kopernika nadaje postaci astronoma nieco inny, bardziej religijny wymiar. "Widać, że w tych pismach Kopernik używa kościelnej tytulatury w stosunku do biskupa, współbraci w kapitule, czy księży. Dotąd postrzegano Kopernika nieco w oderwaniu od tego, że był on osobą duchowną; patrzono na niego jako astronoma, prawnika, lekarza" - przyznał prof. Kopiczko.


Ponieważ zachował się odpis tekstu z 1517 roku napisany przez Kopernika po niemiecku, także i ten tekst został przetłumaczony. "Ten dokument w języku niemieckim jest bardzo trudny do przetłumaczenia, ponieważ mamy do czynienia z językiem staroniemieckim. Poprosiłem w tym o pomoc historyka języka niemieckiego, znawcę historycznego języka niemieckiego, pana prof. Grzegorza Chromika z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który wcześniej pomagał przy tłumaczeniu niemieckich fragmentów wizytacji biskupa kardynała Andrzeja Batorego" - powiedział PAP prof. Kopiczko i dodał, że prof. Chromik dokonał także analizy językowej tego tekstu. Wynika z niej, że Kopernik posługiwał się dialektem niemieckim, jakim mówili ludzie z toruńskiego patrycjatu.


Wśród dokumentów, które będzie można przeczytać w przygotowywanej książce będzie m.in. protokół objęcia kanonii po Mikołaju Koperniku przez jego następcę. Dokument ten jest datowany na 21 maja 1543 roku. Dokładna data śmierci Kopernika nie jest znana.


Urodzony w 1473 roku w Toruniu Kopernik większą część życia (blisko 40 lat) spędził na Warmii. To właśnie w tym regionie - w Olsztynie, Lidzbarku Warmińskim i Fromborku - prowadził obserwacje astronomiczne i dokonywał obliczeń, dzięki którym stworzył nowy, heliocentryczny model wszechświata. (PAP)


Autorka: Joanna Kiewisz-Wojciechowska


jwo/ dki/


Kraj i świat

2024-06-11, godz. 22:40 Biały Dom: na szczycie G7 zapadnie decyzja ws. rosyjskich aktywów i nowych sankcji na Rosję Na szczycie we Włoszech państwa G7 ogłoszą nowe kroki, by użyć zamrożonych rosyjskich aktywów na rzecz pomocy Ukrainie, a także ogłoszą sankcje mające… » więcej 2024-06-11, godz. 22:40 "NYT": Biden zatwierdził wysłanie Ukrainie systemu Patriot chroniącego żołnierzy USA w Polsce Prezydent Biden zatwierdził w ubiegłym tygodniu wysłanie Ukrainie kolejnego systemu Patriot - podał we wtorek 'New York Times', powołując się na urzędników… » więcej 2024-06-11, godz. 22:40 Komunikat Totalizatora Sportowego (11-06-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2024-06-11 o godz. 22:00Lotto… » więcej 2024-06-11, godz. 22:40 Lekkoatletyczne ME - Kobielski szósty w skoku wzwyż, triumf Tamberiego Norbert Kobielski zajął szóste miejsce w skoku wzwyż podczas lekkoatletycznych mistrzostw Europy w Rzymie. Złoty medal zdobył Włoch Gianmarco Tamberi. Na… » więcej 2024-06-11, godz. 22:30 Komunikat Totalizatora Sportowego (11-06-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje wylosowane liczbyw dniu 2024-06-11 o godz. 22:00W zakładach Lotto wylosowano1… » więcej 2024-06-11, godz. 22:20 Chiny/ Podpisano umowę w sprawie budowy kolei do Kirgistanu i Uzbekistanu W Pekinie oficjalnie podpisano umowę, dotyczącą budowy linii kolejowe wiodącej z Chin do Uzbekistanu przez Kirgistan. Ma się ona rozpocząć jeszcze w tym… » więcej 2024-06-11, godz. 22:20 Austria / Badanie: 35 proc. uczniów wiedeńskich podstawówek to muzułmanie 35 proc. uczniów wiedeńskich szkół podstawowych stanowią muzułmanie, tworząc największą grupę religijną w stolicy Austrii - wynika z badań lokalnych… » więcej 2024-06-11, godz. 22:10 Strefa Gazy/ Hamas odpowiedział mediatorom na propozycję porozumienia z Izraelem Hamas poinformował we wtorek, że przekazał mediatorom z Kataru i Egiptu swoją odpowiedź na propozycję porozumienia o zawieszeniu broni w Strefie Gazy. Nieznane… » więcej 2024-06-11, godz. 22:10 Wydarzenia sportowe w skrócie, wtorek 11 czerwca, 22.00 Przekazujemy skrót wydarzeń sportowych: Robert Lewandowski z powodu naderwania mięśnia dwugłowego uda nie zagra w niedzielę w Hamburgu w pierwszym meczu… » więcej 2024-06-11, godz. 22:10 Japonia/ Zmarł architekt Fumihiko Maki – twórca projektu wieżowca World Trade Center 4 W wieku 95 lat zmarł w Tokio japoński architekt Fumihiko Maki, laureat Nagrody Pritzkera, zwanej architektoniczną Nagrodą Nobla - podała we wtorek agencja… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »