Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-06-07, godz. 23:00 French Open - Zverev finałowym rywalem Alcaraza Alexander Zverev awansował do finału wielkoszlemowego French Open w Paryżu. W piątek rozstawiony z numerem czwartym niemiecki tenisista wygrał z Norwegiem… » więcej 2024-06-07, godz. 23:00 Katarzyna Kozyra zamieszkała na trzy tygodnie w Zachęcie Rzeźbiarka, artystka tworząca instalacje, sztukę wideo zamieszkała w Zachęcie i zamierza tam spędzić najbliższe trzy tygodnie. Performans Katarzyny Kozyry… » więcej 2024-06-07, godz. 23:00 Ekstraliga żużlowa - Włókniarz - Unia 47:43 (opis) Krono-Plast Włókniarz Częstochowa - Fogo Unia Leszno 47:43. Pierwszy mecz Unia wygrała 47:43; drużyny bez punktu bonusowego. Punkty: Krono-Plast Włókniarz… » więcej 2024-06-07, godz. 22:50 Polska - Ukraina 3:1 w towarzyskim meczu piłkarskim (krótka) Polska pokonała Ukrainę 3:1 (3:1) w towarzyskim meczu piłkarskim, który rozegrano w Warszawie. Był to przedostatni sprawdzian biało-czerwonych przed wyjazdem… » więcej 2024-06-07, godz. 22:50 Lewandowski po raz 149. w reprezentacji (dokumentacja) Robert Lewandowski w piątkowym meczu towarzyskim z Ukrainą (3:1) w Warszawie po raz 149. wystąpił w reprezentacji Polski i śrubuje rekord pod tym względem… » więcej 2024-06-07, godz. 22:50 Komunikat Totalizatora Sportowego (07-06-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2024-06-07 o godz. 22:00Ekstra… » więcej 2024-06-07, godz. 22:50 Lekkoatletyczne ME - Kardasz 10. w pchnięciu kulą, zwycięstwo Schilder Kulomiotka Klaudia Kardasz zajęła 10. miejsce w lekkoatletycznych mistrzostwach Europy w Rzymie. Triumfowała Holenderka Jessica Schilder przed swoja rodaczką… » więcej 2024-06-07, godz. 22:50 Marszałek Sejmu: szczyt w Białymstoku to spotkanie z partnerami, którzy myślą kategoriami demokracji, a nie dyktatury… Szczyt przewodniczących parlamentów Polski, Estonii, Łotwy, Litwy i Ukrainy, który organizuję w poniedziałek w Białymstoku, będzie przestrzenią do spotkania… » więcej 2024-06-07, godz. 22:40 Hołownia: trudno nie zgodzić się z decyzją premiera o odwołaniu prok. Janeczka Trudno nie zgodzić się z decyzją premiera dot. zamiaru odwołania zastępcy Prokuratora Generalnego ds. wojskowych Tomasza Janeczka - powiedział PAP marszałek… » więcej 2024-06-07, godz. 22:40 Lekkoatletyczne ME - siódme miejsce Polaków w sztafecie mieszanej 4x400 m Polska sztafeta mieszana 4x400 m, w składzie: Karol Zalewski, Marika Popowicz-Drapała, Maksymilian Szwed i Aleksandra Formella, zajęła siódme miejsce w lekkoatletycznych… » więcej
78910111213
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »