Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2022-12-02, godz. 16:10 Szef MSZ o sprawie przesyłek w ukraińskich placówkach dyplomatycznych w Polsce: zasługuje na wyjaśnienie Wygląda to stosunkowo poważnie i zasługuje na wyjaśnienie - powiedział w piątek w Łodzi szef MSZ Zbigniew Rau, pytany o sprawę nietypowych przesyłek… » więcej 2022-12-02, godz. 16:10 Szef MSZ Macedonii Płn: do zmiany zasady konsensusu w OBWE potrzebny jest konsensus (krótka2) Aby zmienić w OBWE zasadę konsensus, potrzebujemy konsensusu; niestety nie ma też podstaw prawnych do wykluczenia jakichkolwiek państw z Organizacji - powiedział… » więcej 2022-12-02, godz. 16:10 Prezydent Vuczić: nikt w Serbii nie będzie omijał sankcji UE nałożonych na Rosję Nikt w Serbii nie będzie omijał sankcji nałożonych przez UE na Rosję w związku z jej atakiem na Ukrainę - oświadczył w piątek serbski prezydent Aleksandar… » więcej 2022-12-02, godz. 16:10 Z powodu stresu wywołanego pandemią mózgi nastolatków postarzały się o kilka lat Przybywa badań, które pokazują, jak fatalne skutki dla zdrowia psychicznego ludzi na całym świecie miała pandemia COVID-19 i towarzyszące jej lockdowny… » więcej 2022-12-02, godz. 16:10 MŚ 2022 - Korea Płd. - Portugalia 0:1 (bramka) Grupa H: Korea Płd. - Portugalia 0:1 w 5. min. Bramki: 0:1 Ricardo Horta (5). Sędzia: Facundo Tello (Argentyna).(PAP) af/ km/ » więcej 2022-12-02, godz. 16:10 MŚ 2022 - Grabara: lepszy jeden procent szans z Francją niż odpadnięcie w grupie 'Może mamy jeden procent szans na pokonanie Francji, ale to i tak więcej, niż gdybyśmy nie wyszli z grupy' - powiedział bramkarz reprezentacji Kamil Grabara… » więcej 2022-12-02, godz. 16:00 W kierunku zrównoważonej Indonezji – Targi UMKM EXPO(RT) BRILIANPRENEUR 2022 prezentują listę 500 wyróżnionych… DŻAKARTA, Indonezja, 2 grudnia 2022 r. /PRNewswire/ -- PT Bank Rakyat Indonesia (BRI) Tbk (IDX: BBRI) organizuje w dniach 1-31 grudnia wirtualną wystawę UMKM… » więcej 2022-12-02, godz. 16:00 Czechy/ Po pojawieniu się afrykańskiego pomoru świń w rejonie Liberca podjęto środki prewencyjne Po pojawieniu się po raz pierwszy od pięciu lat przypadku afrykańskiego pomoru świń (ASF) na terenie Czech władze wprowadziły środki ograniczające rozprzestrzenianiu… » więcej 2022-12-02, godz. 16:00 Lubuskie/ Ruszył program badań przesiewowych raka jelita grubego Od początku grudnia br. do końca marca 2024 r. w woj. lubuskim można bezpłatnie wykonać kolonoskopię w ramach programu badań przesiewowych raka jelita grubego… » więcej 2022-12-02, godz. 16:00 Ukraina/ MSZ: nasza ambasada w Hiszpanii otrzymała zakrwawioną przesyłkę pocztową Ambasada Ukrainy w Hiszpanii otrzymała zakrwawioną kopertę podobną do przesyłek, jakie wcześniej dostały placówki Ukrainy w innych krajach - poinformował… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »