Radio Opole » Dobrze być w formie
2024-02-15, 07:30 Autor: Czechowicz Katarzyna / PAP

Geny zegara biologicznego, insulina i otyłość – Polacy znaleźli ciekawą zależność

zdjęcie poglądowe, zegar, oko, [fot. Muhammad Aamir Naqvi z Pixabay.com]
zdjęcie poglądowe, zegar, oko, [fot. Muhammad Aamir Naqvi z Pixabay.com]
Zegar biologiczny pomaga regulować czas różnych procesów zachodzących w organizmie. Zmienność dobową wykazują m.in. geny regulujące wrażliwość na insulinę. Polscy naukowcy wykazali, że ekspresja genów zegara biologicznego w podskórnej tkance tłuszczowej jest związana z działaniem insuliny: u osób otyłych jest niższa niż u tych z prawidłową masą ciała.
"Chodzi szczególnie o dwa geny związane z działaniem insuliny: NR1D2 oraz DBP. Im wyższa ekspresja tych genów w tkance tłuszczowej, tym wyższa wrażliwość organizmu na insulinę. A im wyższa wrażliwość organizmu na insulinę, tym lepsza regulacja poziomu glukozy we krwi" - tłumaczy prof. Marek Strączkowski z Zakładu Profilaktyki Chorób Metabolicznych Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, kierownik zespołu badawczego, który zajmował się tym zagadnieniem.

Jak przekazali PAP przedstawiciele instytutu, insulina to hormon zwiększający transport glukozy do wnętrza komórek, którego głównym zadaniem jest obniżenie poziomu cukru we krwi do prawidłowego poziomu. Czasami dochodzi jednak do patologicznej sytuacji, w której tkanki organizmu nie są wystarczająco wrażliwe na insulinę. Mówimy wówczas o insulinooporności.

"Insulinooporność sama w sobie nie jest chorobą, natomiast jest to stan, który może doprowadzić do rozwoju wielu chorób: przede wszystkim cukrzycy typu 2, ale też chorób układu krążenia, niektórych nowotworów czy chorób neurodegeneracyjnych" - mówi prof. Strączkowski, który na co dzień zajmuje się patogenezą insulinooporności u osób z grup ryzyka cukrzycy typu 2.

Z kolei zegar biologiczny to okołodobowy zespół procesów biochemicznych zachodzących w organizmie, kontrolowany centralnie oraz przez zegary obwodowe w tkankach organizmu, m.in. w podskórnej tkance tłuszczowej. Zegar ten odpowiednio pobudza lub wycisza ekspresję kolejnych genów kodujących różne białka w zależności od pory dnia i nocy.

Geny te dotyczą rozmaitych procesów biologicznych, także tych regulujących wrażliwość na insulinę. Niektóre z nich wykazują zmienność dobową, przez co wrażliwość tkanki tłuszczowej na ten hormon nie jest przez cały czas jednakowa: największa występuje koło południa, a najmniejsza koło północy.

Badacze z IRZiBŻ PAN postanowili połączyć te dwa zagadnienia. W tym celu przeanalizowali ekspresję genów zegarowych podskórnej tkanki tłuszczowej w odniesieniu do otyłości i wrażliwości na insulinę.

Grupę badawczą stanowiło 38 osób z nadwagą lub otyłością. Naukowcy sprawdzili ich wyniki dwukrotnie: przed 12-tygodniowym programem redukcji masy ciała poprzez dietę oraz po jego zakończeniu. Grupę kontrolną stanowiło 16 uczestników z prawidłową masą ciała. Wrażliwości tkanek na insulinę oceniali metodą tzw. klamry metabolicznej.

Okazało się, że początkowo osoby otyłe miały zauważalnie niższą ekspresję genów zegara biologicznego w podskórnej tkance tłuszczowej niż osoby z grupy kontrolnej. Jednak po redukcji masy ciała u badanych ta ekspresja wyraźnie wzrosła. W szczególności dotyczyło to dwóch genów związanych z działaniem badanego hormonu: NR1D2 oraz DBP.

Inaczej mówiąc: ekspresja genów okołodobowych tkanki tłuszczowej jest zmniejszona w otyłości, ale spadek ten może być częściowo odwrócony przez interwencję dietetyczną.
"Wykazaliśmy, że wspomniane geny zegarowe podskórnej tkanki tłuszczowej mogą być punktem wyjścia do kolejnych badań nad lepszym poznaniem patogenezy insulinooporności" - podkreśla prof. Strączkowski.

Jak dodaje, wraz z zespołem zamierza zgłębiać ten problem w kolejnych badaniach, tym razem na hodowlach komórkowych. "Jest to temat rozwojowy" – uważa.
Wyniki badań naukowców z IRZiBŻ PAN opublikowano w czasopiśmie "Nutrition" (https://doi.org/10.1016/j.nut.2023.112153).

Dobrze być w formie

2023-08-24, godz. 07:30 Kardiolog: pacjenci po zawałach często wycofują się z życia społecznego Pacjenci po zawale serca odczuwają lęk, bezradność, tracą zainteresowanie życiem - ograniczają aktywność fizyczną, zawodową i społeczną, ocenia kardiolog… » więcej 2023-08-23, godz. 07:30 Google i ChatGPT udzielają różnych odpowiedzi na pytania dotyczące zdrowia Google daje wyniki bardziej aktualne, a ChatGPT bardziej obiektywne w przypadku zapytań dotyczących choroby Alzheimera i innych form demencji - wykazało badanie… » więcej 2023-08-22, godz. 07:30 Ekspertka: Długie stosowanie antybiotyków wpływa na zdrowie psychiczne Długie stosowanie antybiotyków wpływa na nasze zdrowie psychiczne. Udowodniono, że mogą one zwiększać ryzyko depresji i lęku - powiedziała PAP mikrobiolożka… » więcej 2023-08-21, godz. 11:49 Ekstremalne upały mogą przyspieszać pogorszenie zdolności poznawczych Fale ekstremalnych upałów mają związek z pogorszeniem zdolności poznawczych - wynika z badania, które publikuje pismo „Journal of Epidemiology and Community… » więcej 2023-08-18, godz. 07:00 Zanieczyszczenie powietrza ma związek z częstszym występowaniem różnych nowotworów Przewlekłe narażenie na zanieczyszczenia powietrza, takie jak pyły zawieszone PM2,5 oraz tlenek azotu, ma związek z częstszym występowaniem nie tylko raka… » więcej 2023-08-17, godz. 07:00 Chorzy na cukrzycę mają zmiany w strukturze mózgu, potwierdzają badania U chorych na cukrzycę typu 2 dochodzi do zmian strukturalnych w mózgu, a im dłuzej trwa choroba, tym są one większe - potwierdza badanie, które publikuje… » więcej 2023-08-16, godz. 07:00 Borówki - chłodzą i chronią przed upałem Borówki i owoce jagodowe są korzystne w okresie upałów. Pomagają w nawodnieniu organizmu, a bogactwo antyoksydantów pomaga chronić komórki przed stresem… » więcej 2023-08-15, godz. 07:00 NFZ: w święta pomoc medyczną otrzymamy w placówce nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej W czasie świątecznych dni pomoc medyczną otrzymamy w najbliższej placówce nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, które są otwarte od 18.00 do 8.00 następnego… » więcej 2023-08-14, godz. 15:00 Upalnie w prawie całej Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia pierwszego i drugiego stopnia przed upałami. Żar będzie się lał z nieba na terenie praktycznie… » więcej 2023-08-14, godz. 08:00 Prawo.pl: w doborze sprzętu rehabilitacyjnego będą pomagać profesjonalni doradcy PFRON podpisał umowy z 17 podmiotami, które mają doradzać osobom z niepełnosprawnościami w wyborze sprzętu z centralnej wypożyczalni. Doradcy mają być… » więcej
31323334353637
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »