Radio Opole » Kraj i świat
2022-12-04, 17:30 Autor: PAP

Katowice/ Ruszył społecznościowy projekt analizy danych z kosmicznego obserwatorium Gaia

Projekt Gaia Vari, zakładający udział pasjonatów kosmosu w analizie danych z kosmicznego obserwatorium Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), zainaugurowano w niedzielę na Śląskim Festiwalu Nauki w Katowicach.

Podstawowym celem programu Gaia jest wykonanie dokładnej mapy Drogi Mlecznej, aby poznać jej strukturę i zrekonstruować ewolucję, trwającą miliardy lat.


Gaia Vari jest projektem citizen science (badań społecznościowych), w którym pasjonaci kosmosu będą mogli samodzielnie pracować na danych dostępnych dotychczas jedynie dla profesjonalnych astronomów. Uczestnicy projektu wesprą naukowców przy klasyfikacji gwiazd zmiennych z Drogi Mlecznej. Sonda Gaia bada ją, znajdując się 1,5 mln km od Ziemi.


Jak mówił na głównej scenie Śląskiego Festiwalu Nauki prof. Laurent Eyer z obserwatorium w Genewie, który odpowiada za grupę naukowców klasyfikujących gwiazdy zmienne, Gaia jest jednym z najważniejszych projektów Europejskiej Agencji Kosmicznej.


„Gaia to niesamowity sukces. Projekt ma na celu odkrywanie formowania się naszej galaktyki, odkrywanie egzoplanet i czarnych dziur, a także odkrywanie formowania się kryształów wewnątrz gwiazd nazywanych białymi karłami” – przypomniał naukowiec.


„Dane z Gai są używane wszędzie, projekt bije wszystkie rekordy cytowalności” – podkreślił Eyer przytaczając informację szwajcarskiego astrofizyka Thomasa Zurbuchena, że w zeszłym roku liczna publikacji bazujących na danych z Gai była większa, niż wykorzystujących dane z teleskopu Hubble’a.


„Gaia nie tylko daje zdjęcia, ale również dokonuje pomiarów. Jest to najbardziej ambitny projekt; potrafi wykonać setki tysięcy operacji w zakresie fal widzialnych, jest w stanie obserwować asteroidy, gwiazdy, galaktyki, kwazary, dokonując pomiarów w okresach dziesięcioletnich, sporządzając trójwymiarową mapę, uwzględniającą ruch tych ciał niebieskich” – wskazał Eyer.


„Największym wyzwaniem jest ilość danych, z jakimi mamy do czynienia. Mówimy o tysiącu terabajtów danych. Ich przetwarzaniem zajmuje się ok. 450 naukowców z Unii Europejskiej” - mówił. „W 2022 r. skatalogowaliśmy 10,5 mln danych nt. obiektów w Drodze Mlecznej. Używamy w tym celi sztucznej inteligencji: systemów eksperckich, a także uczenia maszynowego” – dodał.


Wyjaśnił, że ostatecznym celem programu Gaia jest zaproszenie obywateli członków Wspólnoty do uczestniczenia w tym projekcie. „Nic nie jest w stanie zastąpić ludzkiego oka i mózgu, jeśli chodzi o przedsięwzięcie analizy takich danych” – ocenił Eyer.


We współpracę przy projekcie Gaia Vari, zakładającym wykorzystanie społeczności pasjonatów do analizy danych z Gai, zaangażowane są: ESA, spółki Sednai utworzona w Uniwersytecie Genewskim i Science Now oraz najpopularniejsza na świecie platforma gromadząca projekty badań społecznościowych z różnych dziedzin nauki – Zooniverse.


Rezultatem projektu ma być niezwykle dokładny katalog gwiazd zmiennych, opisanych dodatkowo w szeregu publikacji naukowych, których współautorami będą uczestnicy Gaia Vari. Ich odkrycia powinny przyczynić się do lepszego zrozumienia życia gwiazd i być może pomogą w rozwiązaniu zagadki brakujących (niepoznanych dotąd) czarnych dziur.


Krzysztof Nienartowicz z Gaia Data Processing Centre w Genewie, m.in. zasygnalizował kilka faz projektu. W pierwszej z nich chodzi o zebranie jak największej liczby uczestników projektu Gaia Vari, dzięki których pomocy powstaną nowe zbiory uczące, umożliwiające budowę lepszych, niż dotąd modeli.


Prof. Lech Mankiewicz z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, który opowiadał o historii projektów citizen science, zwrócił uwagę, że wiele z nich było tłumaczonych na język polski i zaangażowało wiele osób z Polski. „Dzisiaj celebrujemy otwarcie projektu, do którego powstania przyczynili się Polacy i oferuje państwu wgląd w najlepsze na świecie dane tego rodzaju” – podkreślił.


„Te dane po raz pierwszy, tu, na tym festiwalu po raz pierwszy zostają otwarte. Nieznane wciąga. Ciekawość, co jest tam, za rogiem, gdzie nas nie ma, ma olbrzymią siłę sprawczą. (…) Bardzo państwu życzę, żeby ten projekt wciągnął państwa i uczynił z państwa prawdziwych odkrywców” – dodał prof. Mankiewicz.


Światową inaugurację projektu, założoną na 4 grudnia br., wpisano w pierwszy dzień Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach – jednego z największych w Europie wydarzeń popularyzujących naukę. Strona projektu to gaiavari.space.(PAP)


autor: Mateusz Babak


mtb/ pat/


Kraj i świat

2023-02-07, godz. 20:10 Syria/ 7-letnia dziewczynka przez 17 godzin osłaniała głowę młodszego brata pod gruzami 7-letnia dziewczynka spędziła wraz z młodszym bratem 17 godzin pod gruzami w północnej Syrii, osłaniając jego głowę; wzruszające zdjęcie dzieci obiega… » więcej 2023-02-07, godz. 20:00 LM siatkarzy - Aluron CMC - Grupa Azoty 0:3 (wynik) Siatkarze Aluronu CMC Warty Zawiercie przegrali w dąbrowskiej hali z Grupą Azoty Kędzierzyn-Koźle 0:3 (23:25, 19:25, 23:25) w pierwszym meczu barażowym o… » więcej 2023-02-07, godz. 20:00 LM siatkarzy - Aluron CMC - Grupa Azoty 0:3 (opis) Siatkarze Aluronu CMC Warty Zawiercie przegrali w dąbrowskiej hali z Grupą Azoty Kędzierzyn-Koźle 0:3 (23:25, 19:25, 23:25) w pierwszym meczu barażowym o… » więcej 2023-02-07, godz. 19:50 Mołdawia/ Szef MSZ: neutralność nie gwarantuje nam już bezpieczeństwa; jesteśmy gotowi do współpracy z NATO Mołdawia jest gotowa do współpracy z NATO w związku ze wzrostem zagrożenia w regionie po inwazji Rosji na Ukrainę; neutralność nie gwarantuje nam już… » więcej 2023-02-07, godz. 19:50 MŚ 2030 - kandydaci z Ameryki Południowej domagają się uszanowania jubileuszu Argentyna, Urugwaj, Chile i Paragwaj zaapelowały we wtorek do Międzynarodowej Federacji Piłkarskiej o 'uszanowanie jubileuszu stulecia' pierwszych mistrzostw… » więcej 2023-02-07, godz. 19:40 Synoptyk IMGW: noc z mrozem, w rejonach podgórskich temperatura spadnie do minus 16 st. Celsjusza Noc z wtorku na środę będzie mroźna. Najzimniej, jak powiedział PAP synoptyk Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Kamil Walczak, będzie w rejonach… » więcej 2023-02-07, godz. 19:40 Szef PSP: trzecia osoba uratowana w Turcji przez polskich strażaków Trzecia osoba została uratowana w Turcji przez polskich strażaków z grupy HUSAR, która w poniedziałek wyleciała z Polski na pomoc po trzęsieniu ziemi -… » więcej 2023-02-07, godz. 19:40 Szef BBN spotka się z ministrem obrony Niemiec Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Jacek Siewiera spotka się w środę w Warszawie z ministrem obrony Niemiec Borisem Pistoriusem - poinformował PAP rzecznik… » więcej 2023-02-07, godz. 19:30 Były dowódca sił USA w Indo-Pacyfiku: czas jasno powiedzieć, że będziemy bronić Tajwanu Były szef Dowództwa Indo-Pacyfiku USA adm. Harry Harris wezwał we wtorek w Kongresie do porzucenia 'strategicznej dwuznaczności' wobec Tajwanu i jasnej deklaracji… » więcej 2023-02-07, godz. 19:30 Puchar CEV siatkarek - Budowlani w ćwierćfinale Siatkarki Grot Budowlanych pokonały w Łodzi belgijski zespół VDK Gent Dames 3:0 (25:20, 25:17, 25:21) w rewanżowym meczu rundy play off Pucharu CEV i awansowały… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »