Radio Opole » Kraj i świat
2022-10-07, 17:20 Autor: PAP

"Wojna i nie-pokój” - wystawa o wojnie w Ukrainie

Seria 36 obrazów Jana Wyżykowskiego pod wspólnym tytułem "Wojna i nie-pokój”, powstałych w reakcji artysty na zbrojną napaść Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, prezentowana jest w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.

"Tytuł wystawy nawiązuje do literatury, do +Wojny i Pokoju+ Tołstoja. Wobec tego, co się dzieje obecnie na Ukrainie oczywista jest trawestacja. Wojna jest, pokoju nie ma; jest nie-pokój" – zaznaczyła w rozmowie z PAP historyk sztuki Ewa Gorządek, która jest kuratorką wystawy.


Obrazy są eksponowane pod wspólnym tytułem "Wojna i nie-pokój", tylko dwa tryptyki z tej serii 36 płócien niszą osobne nazwy "Bucza" i "Mariupol". Obrazy Wyżykowskiego odnoszą się bezpośrednio do wydarzeń w Ukrainie, do dramatu, pokazują jej ofiary i oprawców – agresorów.


"Kiedy nastąpiła inwazja Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. Jan Wyżykowski, reagując na te wydarzenia, zaczął malować. Kiedy powstała cała seria prac, przesłał mi ich fotografie. Pojechałam do jego pracowni pod Warszawą i wtedy powstał pomysł, aby je pokazać w CSW. Zwłaszcza że w naszym Magazynie Studyjnym Kolekcji mamy trzy prace Wyżykowskiego, które trafiły do nas po dużej poprzedniej wystawie prac malarza jaka miała miejsce w Zamku Ujazdowskim. Tak więc jest to po części kontynuacja prezentacji twórczości Wyżykowskiego" – wyjaśnia ideę ekspozycji kuratorka.


Dramat wojny przedstawił artysta za pomocą metafor i symboli. Najeźdźca pokazany jest na płótnach jako figura męska, często zwielokrotniona, oddana ciemnymi, nieprzyjemnymi barwami, natomiast ofiarą napaści jest delikatna postać kobieca, niekiedy z dzieckiem na ręku – symbolizująca umęczoną, zabijaną Ukrainę. „Ich kształty zostały uproszczone, przedstawione schematycznie, ale wyraźnie zróżnicowane kolorem i rodzajem kreski" – charakteryzuje Gorządek.


"Sylwetki męskie to formy kanciaste, ostre, zwykle pozbawione twarzy. Przedstawione są w dynamicznych, agresywnych pozach, które budują na płaszczyźnie obrazu mocne napięcia. Brutalnie atakowana postać kobieca broni się, chociaż wydaje się zdominowana przez napastnika. Zarysowana jest miękkimi, płynnymi liniami z wykorzystaniem jasnej palety kolorów" – podkreśla. Jest to malarstwo w stylu figuracji zmierzającej w stronę abstrakcji. Kompozycje na obrazach tworzą rozmaite sekwencje narracyjne, ukazują sceny i motywy nawiązujące bezpośrednio do wojennego dramatu. Prace te przywołują na myśl klasyczne dzieła o antywojennej wymowie, takie jak "Okropności wojny" Jacques’a Callota, akwaforty z lat 1629–1633, wykonane w czasie wojny trzydziestoletniej, czy ryciny Francisca Goi pod tym samym tytułem, które powstały w latach 1810–1815, podczas inwazji Napoleona na Hiszpanię.


Według kuratorki estetyką obrazów składających się na cykl "Wojna i nie-pokój" Wyżykowski świadomie nawiązuje do różnych stylistyk malarskich: z łatwością można tu zauważyć kreski i formy kubizujące, widać odniesienia do unizmu, futuryzmu, suprematyzmu (pojawia się nawet "Czarny kwadrat" Malewicza), Picassa, Mondriana, ale też do Francisa Bacona czy Rembrandta.


Jan Wyżykowski (rocznik 1956) malarz, performer, autor tekstów teoretycznych o malarstwie, tekstów literackich, dramatów. Studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w 1981 roku uzyskał dyplomy w pracowni malarstwa prof. Jana Tarasina i pracowni rzeźby prof. Jerzego Jarnuszkiewicza. Od czasów Akademii bada podstawy malarskiego medium: zajmował się studiami strukturalistycznymi oraz teorią barw, co posłużyło mu do dalszych prac nad efektami wklęsłości i wypukłości w obrazie, jak również do opracowania m.in. modelu barw złamanych czy zasad perspektywy zwrotnej. W 2016 wydał eksperymentalną powieść "Kula", której częścią trzecią jest "Kompendium problemów malarskich".


Twórczość Wyżykowskiego jest egzemplifikacją jego poszukiwań teoretycznych, a także przykładem bardzo metodycznego działania, połączeniem naukowej teorii i sztuki. "Jan Wyżykowski jest całkowicie oddany sztuce jako praktyk i teoretyk; jest autorem niesłychanie oryginalnych przemyśleń i publikacji na temat struktury wewnątrz płótna i na temat perspektywy zwrotnej. Jest samotnikiem, artystą raczej egzystującym poza środowiskiem, poza wystawami, wernisażami. Jest skupiony na sztuce" – powiedziała PAP Ewa Gorządek.


Wystawa malarstwa Jana Wyżykowskiego "Wojna i nie-pokój" w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski będzie czynna od 7 października do 6 listopada 2022 r. (PAP)


autorka: Anna Bernat


abe/ aszw/


Kraj i świat

2023-02-07, godz. 07:30 Przewodniczący Episkopatu złożył kondolencje po trzęsieniu ziemi w Turcji i Syrii Swoją modlitwą obejmuję wszystkich zmarłych i ich rodziny, a także poszkodowanych w katastrofie w Turcji i Syrii spowodowanej trzęsieniem ziemi - napisał… » więcej 2023-02-07, godz. 07:30 Gwiazdor ligi NFL Jared Allen marzy o... zimowych igrzyskach w 2026 roku Jared Allen, gwiazdor ligi futbolu amerykańskiego NFL, który zakończył karierę w 2016 roku, marzy o występie w... zimowych igrzyskach Mediolan - Cortina… » więcej 2023-02-07, godz. 07:30 Sky News: zwykle do tak silnych trzęsień ziemi jak to w Turcji dochodzi pod wodą Zwykle do tak silnych trzęsień ziemi jak to poniedziałkowe, które miało swoje epicentrum w pobliżu miasta Gaziantep w Turcji, dochodzi pod wodą. Fakt, że… » więcej 2023-02-07, godz. 07:30 Turcja/ Polscy strażacy przeładowują sprzęt z samolotu na samochody, jadą do Adiyaman Polscy strażacy na lotnisku w Turcji przeładowują sprzęt z samolotu na samochody, a następnie jadą do Adiyaman, w południowo-wschodniej Turcji - poinformował… » więcej 2023-02-07, godz. 07:20 Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych rozszerzył swój zakres Rzecznik praw pacjenta przypomina, że rozszerzono zakres Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, który dotąd obejmował wyłącznie szczepienia przeciw… » więcej 2023-02-07, godz. 07:20 Mazowsze przeznaczyło 2 mln na miejsca pamięci, przydrożne krzyże i kapliczki Ruszył właśnie nabór w ramach nowego programu „Mazowsze dla miejsc pamięci”. W puli są 2 mln zł na rewitalizację, modernizację i tworzenie nowych… » więcej 2023-02-07, godz. 07:20 Dyr. Piotr Kruszczyński o obchodach stulecia Teatru Nowego w Poznaniu (wywiad) Zdenka Pszczołowska już pracuje u nas nad własną adaptacją 'Woyzecka' Georga Büchnera; Jan Klata przygotuje premierę 'Snu nocy letniej' Szekspira, żeby… » więcej 2023-02-07, godz. 07:10 Podkarpackie/ KAS i SG wykryła przemyt leków o wartości 5 mln zł Funkcjonariusze podkarpackiej Krajowej Administracji Skarbowej i Straży Granicznej przechwycili nielegalny transport leków. W zatrzymanym do kontroli samochodzie… » więcej 2023-02-07, godz. 07:10 "Gazeta Polska Codziennie": Miliony od Platformy na zaprzyjaźnione fundacje We wtorkowym wydaniu 'Gazety Polskiej Codziennie' czytamy, że kiedyś rząd PO-PSL, a teraz samorządy ślą pieniądze do sprzyjających im organizacji. » więcej 2023-02-07, godz. 07:10 Centrum SOS Białoruś: potrzeba więcej kursów języka polskiego i integracji środowiska Więcej kursów języka polskiego i spotkań środowiska, a już mniej samej pomocy organizacyjnej od podstaw potrzebują obecnie osoby uciekające do Polski przed… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »