Radio Opole » Kraj i świat
2022-10-07, 17:20 Autor: PAP

"Wojna i nie-pokój” - wystawa o wojnie w Ukrainie

Seria 36 obrazów Jana Wyżykowskiego pod wspólnym tytułem "Wojna i nie-pokój”, powstałych w reakcji artysty na zbrojną napaść Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, prezentowana jest w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.

"Tytuł wystawy nawiązuje do literatury, do +Wojny i Pokoju+ Tołstoja. Wobec tego, co się dzieje obecnie na Ukrainie oczywista jest trawestacja. Wojna jest, pokoju nie ma; jest nie-pokój" – zaznaczyła w rozmowie z PAP historyk sztuki Ewa Gorządek, która jest kuratorką wystawy.


Obrazy są eksponowane pod wspólnym tytułem "Wojna i nie-pokój", tylko dwa tryptyki z tej serii 36 płócien niszą osobne nazwy "Bucza" i "Mariupol". Obrazy Wyżykowskiego odnoszą się bezpośrednio do wydarzeń w Ukrainie, do dramatu, pokazują jej ofiary i oprawców – agresorów.


"Kiedy nastąpiła inwazja Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. Jan Wyżykowski, reagując na te wydarzenia, zaczął malować. Kiedy powstała cała seria prac, przesłał mi ich fotografie. Pojechałam do jego pracowni pod Warszawą i wtedy powstał pomysł, aby je pokazać w CSW. Zwłaszcza że w naszym Magazynie Studyjnym Kolekcji mamy trzy prace Wyżykowskiego, które trafiły do nas po dużej poprzedniej wystawie prac malarza jaka miała miejsce w Zamku Ujazdowskim. Tak więc jest to po części kontynuacja prezentacji twórczości Wyżykowskiego" – wyjaśnia ideę ekspozycji kuratorka.


Dramat wojny przedstawił artysta za pomocą metafor i symboli. Najeźdźca pokazany jest na płótnach jako figura męska, często zwielokrotniona, oddana ciemnymi, nieprzyjemnymi barwami, natomiast ofiarą napaści jest delikatna postać kobieca, niekiedy z dzieckiem na ręku – symbolizująca umęczoną, zabijaną Ukrainę. „Ich kształty zostały uproszczone, przedstawione schematycznie, ale wyraźnie zróżnicowane kolorem i rodzajem kreski" – charakteryzuje Gorządek.


"Sylwetki męskie to formy kanciaste, ostre, zwykle pozbawione twarzy. Przedstawione są w dynamicznych, agresywnych pozach, które budują na płaszczyźnie obrazu mocne napięcia. Brutalnie atakowana postać kobieca broni się, chociaż wydaje się zdominowana przez napastnika. Zarysowana jest miękkimi, płynnymi liniami z wykorzystaniem jasnej palety kolorów" – podkreśla. Jest to malarstwo w stylu figuracji zmierzającej w stronę abstrakcji. Kompozycje na obrazach tworzą rozmaite sekwencje narracyjne, ukazują sceny i motywy nawiązujące bezpośrednio do wojennego dramatu. Prace te przywołują na myśl klasyczne dzieła o antywojennej wymowie, takie jak "Okropności wojny" Jacques’a Callota, akwaforty z lat 1629–1633, wykonane w czasie wojny trzydziestoletniej, czy ryciny Francisca Goi pod tym samym tytułem, które powstały w latach 1810–1815, podczas inwazji Napoleona na Hiszpanię.


Według kuratorki estetyką obrazów składających się na cykl "Wojna i nie-pokój" Wyżykowski świadomie nawiązuje do różnych stylistyk malarskich: z łatwością można tu zauważyć kreski i formy kubizujące, widać odniesienia do unizmu, futuryzmu, suprematyzmu (pojawia się nawet "Czarny kwadrat" Malewicza), Picassa, Mondriana, ale też do Francisa Bacona czy Rembrandta.


Jan Wyżykowski (rocznik 1956) malarz, performer, autor tekstów teoretycznych o malarstwie, tekstów literackich, dramatów. Studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w 1981 roku uzyskał dyplomy w pracowni malarstwa prof. Jana Tarasina i pracowni rzeźby prof. Jerzego Jarnuszkiewicza. Od czasów Akademii bada podstawy malarskiego medium: zajmował się studiami strukturalistycznymi oraz teorią barw, co posłużyło mu do dalszych prac nad efektami wklęsłości i wypukłości w obrazie, jak również do opracowania m.in. modelu barw złamanych czy zasad perspektywy zwrotnej. W 2016 wydał eksperymentalną powieść "Kula", której częścią trzecią jest "Kompendium problemów malarskich".


Twórczość Wyżykowskiego jest egzemplifikacją jego poszukiwań teoretycznych, a także przykładem bardzo metodycznego działania, połączeniem naukowej teorii i sztuki. "Jan Wyżykowski jest całkowicie oddany sztuce jako praktyk i teoretyk; jest autorem niesłychanie oryginalnych przemyśleń i publikacji na temat struktury wewnątrz płótna i na temat perspektywy zwrotnej. Jest samotnikiem, artystą raczej egzystującym poza środowiskiem, poza wystawami, wernisażami. Jest skupiony na sztuce" – powiedziała PAP Ewa Gorządek.


Wystawa malarstwa Jana Wyżykowskiego "Wojna i nie-pokój" w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski będzie czynna od 7 października do 6 listopada 2022 r. (PAP)


autorka: Anna Bernat


abe/ aszw/


Kraj i świat

2023-01-30, godz. 11:30 Ekstraklasa piłkarska - kilka tygodni przerwy napastnika Legii Carlitosa Hiszpański piłkarz Legii Warszawa Carlitos będzie pauzował przez kilka tygodni z powodu złamanej ręki - poinformował stołeczny klub na Twitterze. Kontuzji… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 „Avatar: Istota wody” po raz siódmy na czele box-office’u Brak interesujących premier oraz niesłabnące zainteresowanie filmem „Avatar 2: Istota wody” sprawiły, że ta kontynuacja kultowego dzieła Jamesa Camerona… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 Podlaskie/ IMGW ostrzega przed opadami i gołoledzią Ostrzeżenie pierwszego stopnia o opadach deszczu, deszczu ze śniegiem i śniegu powodujących gołoledź w poniedziałek na terenie całego woj. podlaskiego… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Włochy/ Koncern Eni podpisał w Libii kontrakt gazowy o wartości 8 mld dolarów Włochy podpisały z Libią kontrakt w sprawie produkcji gazu na sumę 8 miliardów euro. Umowę z libijską państwową firmą Noc zawarł włoski koncern energetyczny… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Premier zaapelował do Senatu, o jak najszybsze przyjęcie ustawy o SN Premier Mateusz Morawiecki w poniedziałek zaapelował do Senatu, o jak najszybsze przyjęcie ustawy o Sądzie Najwyższym. Najlepiej, jakby przyjęta została… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Prezes GUS: W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do 2021 r.(krótka) W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do poprzedniego roku. Ubytek ludności był mniejszy niż w 2021 r., ale nadal większy niż… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Tajwan/ Dyr. Instytutu Książki: oczekujemy, że więcej polskiej literatury zostanie przełożona na chiński tradyc… Oczekujemy, że więcej polskiej literatury zostanie przełożona na język chiński tradycyjny. Chcielibyśmy, żeby odbywało się to w sposób bezpośredni… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Premier: wszelkie działania dotyczące wzmocnienia siły obronnej Ukrainy uzgadniamy z NATO Wszelkie działania dotyczące wzmocnienia siły obronnej Ukrainy uzgadniamy z naszymi partnerami w NATO - powiedział w poniedziałek premier Mateusz Morawiecki… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Niedzielski: kształcenie medyczne w nowych uczelniach ma odciążyć dotychczasowe ośrodki tych studiów (krótka) Kształcenie na kierunkach medycznych w akademiach i państwowych wyższych szkołach zawodowych ma odciążyć ośrodki, które do tej pory specjalizowały się… » więcej 2023-01-30, godz. 11:10 Wrocław/ Po remoncie otwarto dla kierowców Mosty Pomorskie W poniedziałek, po trwającym od marca 2020 r. remoncie, otwarto dla kierowców Mosty Pomorskie we Wrocławiu. Przeprawy, które powstały na początku XX w.… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »