Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-06-15, godz. 17:50 Turniej ATP w Stuttgarcie - Berrettini i Draper zagrają w finale Rozstawiony z numerem szóstym Brytyjczyk Jack Draper i Włoch Matteo Berrettini zagrają w finale tenisowego turnieju ATP 250 na trawiastych kortach w Stuttgarcie… » więcej 2024-06-15, godz. 17:50 Pomorskie/ Śmiertelny wypadek w powiecie bytowskim; zablokowana DW 211 Droga wojewódzka nr 211 w powiecie bytowskim jest zablokowana po zderzeniu samochodu osobowego z motocyklem. Zginął 33-letni mężczyzna. Na miejscu pracują… » więcej 2024-06-15, godz. 17:40 Tour de Kurpie - etap dla Greka Arvanitou, liderem wciąż Pawlak Nikiforos Arvanitou z reprezentacji Grecji wygrał w miejscowości Łyse czwarty etap wyścigu kolarskiego Tour de Kurpie. Koszulkę lidera zachował zwycięzca… » więcej 2024-06-15, godz. 17:30 ME 2024 - Węgry - Szwajcaria 1:3 (opis) Grupa A: Węgry - Szwajcaria 1:3 (0:2). Bramki: 0:1 Kwadwo Duah (12), 0:2 Michel Aebischer (45), 1:2 Barnabas Varga (66-głową), 1:3 Breel Embolo (90+3). … » więcej 2024-06-15, godz. 17:30 ME w kajakarstwie - srebrny medal Koliadycha i Kitewskiego w C2 200 m (krótka4) Kanadyjkarze Oleksii Koliadych i Aleksander Kitewski zdobyli w węgierskim Szegedzie srebrny medal mistrzostw Europy w nieolimpijskiej konkurencji C2 200 m. Polacy… » więcej 2024-06-15, godz. 17:20 ME 2024 - Hamsik: mam nadzieję, że futbol zjednoczy Słowaków po zamachu na premiera Najbardziej znany słowacki piłkarz ostatnich lat Marek Hamsik wyraził nadzieję, że występ reprezentacji w mistrzostwach Europy w Niemczech przyczyni się… » więcej 2024-06-15, godz. 17:20 Brazylia/ Prezydent o projekcie zaostrzenia prawa antyaborcyjnego: to szaleństwo Prezydent Brazylii Luiz Inacio Lula da Silva skrytykował w sobotę projekt ustawy przewidującej kary do 20 lat więzienia za usunięcie ciąży, nawet jeśli… » więcej 2024-06-15, godz. 17:20 ME w kajakarstwie - srebrny medal Szczerbińskiej i Borowskiej w C2 200 m (krótka3) Kanadyjkarki Sylwia Szczerbińska i Dorota Borowska zdobyły w węgierskim Szegedzie srebrny medal mistrzostw Europy w nieolimpijskiej konkurencji C2 200 m. Polki… » więcej 2024-06-15, godz. 17:10 USA/ Wyróżnienia Polskiego Festiwalu Wolności dla Polonii Zasłużonych reprezentantów Polonii uhonorował w Nowym Jorku w piątek Międzynarodowy Festiwal Filmowy NNW-Polski Festiwal Wolności. Statuetki, Sygnety niepodległości”… » więcej 2024-06-15, godz. 17:10 ME w kajakarstwie - srebrny medal Stepuna w jedynce na 200 m (krótka2) Kajakarz Jakub Stepun zdobył w węgierskim Szegedzie srebrny medal mistrzostw Europy w nieolimpijskiej konkurencji K1 200 m. Polak przegrał o zaledwie 0,03 sekundy… » więcej
6789101112
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »