Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-05-26, godz. 12:40 Ranking ATP - Hurkacz nadal ósmy, w czołówce bez zmian Hubert Hurkacz nadal zajmuje ósme miejsce w światowym rankingu tenisistów. Zmiany nie zaszły w czołowej dziesiątce. Liderem jest Serb Novak Djokovic, który… » więcej 2024-05-26, godz. 12:40 Jemen/ Ponad 100 jeńców zostało uwolnionych przez bojowników Huti Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża poinformował, że 113 jeńców wojennych zostało uwolnionych w niedzielę przez separatystów Huti w Sanie, stolicy… » więcej 2024-05-26, godz. 12:40 Gdańsk/ Meteorolodzy ostrzegają przed burzami Biuro Meteorologicznych Prognoz Morskich Zespół w Gdyni wydało ostrzeżenie o burzy. Alert obowiązuje w niedzielę od godz. 13 do 22 - podał gdański mag… » więcej 2024-05-26, godz. 12:30 Gawkowski o śmieci 27-latka po policyjnej interwencji w Inowrocławiu: to tragiczna śmierć Wicepremier Krzysztof Gawkowski powiedział w niedzielę w Bydgoszczy, że śmierć 27-latka po interwencji policji w Inowrocławiu to 'tragiczna sytuacja, tragiczna… » więcej 2024-05-26, godz. 12:30 Ranking WTA - Świątek nadal liderką, Collins w Top 10 W najnowszym notowaniu światowego rankingu tenisistek nadal zdecydowaną liderką jest Iga Świątek. W najlepszej dziesiątce nastąpiła tylko jedna zmiana… » więcej 2024-05-26, godz. 12:30 Ranking WTA - Świątek rozpoczęła 105. tydzień w roli liderki (dokumentacja) Iga Świątek rozpoczęła 105. tydzień jako liderka światowego rankingu tenisistek i zajmuje dziewiąte miejsce w klasyfikacji zawodniczek najdłużej otwierających… » więcej 2024-05-26, godz. 12:20 Paprocka o sporze ws. ambasadora RP przy NATO: nie było jakiejkolwiek próby dogadania się Nie było podjętej próby jakiegokolwiek dogadania się - mówiła w niedzielę prezydencka minister Małgorzata Paprocka, odnoszą się do sporu pomiędzy prezydentem… » więcej 2024-05-26, godz. 12:20 French Open - w Paryżu dla Świątek wszystko się zaczęło 'Kiedy pierwszy raz tu przyjechałam, poczułam, że tenis, to jest coś, co chcę robić w życiu' - powiedziała PAP o Paryżu Iga Świątek. Polka tymi słowami… » więcej 2024-05-26, godz. 12:10 Kraków/ KO zaprezentowała listę do PE, kandydaci podkreślają wagę funduszy europejskich Kluczową rolę funduszy europejskich w realizacji inwestycji w Polsce, ochrona praw kobiet i mniejszości seksualnych - to punkty powtarzające się w programie… » więcej 2024-05-26, godz. 12:00 PŚ w kajakarstwie - zwycięstwa Głazunowa, drugie miejsca Borowskiej i Stepuna Kanadyjkarz Wiktor Głazunow wygrał jedynkę na 1000 m w zawodach Pucharu Świata rozgrywanych w Poznaniu. Drugie miejsca zajęli kajakarz Jakub Stepun oraz kanadyjkarka… » więcej
567891011
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »