Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-06-25, godz. 11:30 Konwiński (KO): wydaje się oczywiste, że Trzaskowski będzie kandydatem na prezydenta (wideo) Wydaje się oczywiste, że Rafał Trzaskowski będzie kandydatem na prezydenta - powiedział we wtorek w Studiu PAP szef klubu KO Zbigniew Konwiński. Według… » więcej 2024-06-25, godz. 11:30 Markowski: rozporządzenie ws. norm dla węgla przyniesie fatalne skutki polityczne Wejście w życie nowych norm dla węgla przyniesie fatalne skutki polityczne: już teraz rośnie problem społeczny ze względu na rosnące koszty gazu i energii… » więcej 2024-06-25, godz. 11:30 Muzeum Auschwitz zamierza wyremontować dach poobozowego bloku Muzeum Auschwitz chce wyremontować dach poobozowego bloku na terenie tak zwanego obozu macierzystego Auschwitz I. We wtorek ogłosiło przetarg, który ma wyłonić… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Wimbledon - Djokovic: zagram, jeśli będę w stanie walczyć o tytuł Novak Djokovic wraca do zdrowia i formy po operacji kolana, którą przeszedł na początku czerwca, jednak w wielkoszlemowym Wimbledonie wystąpi tylko wtedy… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Komisja regulaminowa zajmie się w środę immunitetami posłów Wosia i Szłapki Sejmowa komisja regulaminowa rozpatrzy w środę wniosek Prokuratora Krajowego o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej polityka Suwerennej… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Klub PiS składa projekt uchwały ws. sytuacji na granicy polsko-niemieckiej Składamy do laski marszałkowskiej projekt uchwały ws. sytuacji na granicy polsko-niemieckiej - poinformował we wtorek szef klubu PiS Mariusz Błaszczak. Zaapelował… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Konwiński (KO): nie wycofujemy się z obietnicy podwyżki kwoty wolnej od podatku (wideo) Nie wycofujemy się z obietnicy podwyższenia kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł; chcemy to zrobić w tej kadencji Sejmu - podkreślił we wtorek w Studiu… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Dania/ Rząd: będzie podatek od emisji dwutlenku węgla w rolnictwie od 2030 roku Dania jako pierwszy kraj na świecie wprowadzi od 2030 roku podatek od emisji dwutlenku węgla w rolnictwie - wynika z porozumienia podpisanego przez rząd duński… » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 Pogrzeb Andrzeja Mularczyka odbędzie się 28 czerwca na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Pogrzeb zmarłego 21 czerwca scenarzysty, pisarza i reportera Andrzeja Mularczyka odbędzie się 28 czerwca na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. » więcej 2024-06-25, godz. 11:20 ME 2024 - Probierz pozostanie selekcjonerem reprezentacji Michał Probierz pozostanie selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski po mistrzostwach Europy w Niemczech - poinformował prezes PZPN Cezary Kulesza podczas… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »