Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2023-02-07, godz. 19:00 Estonia dostarczy na Ukrainę 10 mobilnych saun, mogących obsłużyć 5 tys. żołnierzy miesięcznie Estońscy producenci saun dołączyli do inicjatywy 'Sauny dla Ukrainy', której celem jest wysłanie ukraińskiej armii 10 mobilnych zestawów saun i pralni… » więcej 2023-02-07, godz. 19:00 Ekstraklasa piłkarska - Luis Mata w Zagłębiu Lubin Luis Mata został zawodnikiem grającego w piłkarskiej ekstraklasie KGHM Zagłębia Lubin. Portugalski obrońca w rundzie jesiennej bronił barw Pogoni Szczecin… » więcej 2023-02-07, godz. 18:50 Szef BBN rozmawiał z doradcą prezydenta Turcji ds. bezpieczeństwa o sytuacji w rejonie działań ratowniczych Sytuacja w rejonie działań ratowniczych po trzęsieniu ziemi w Turcji była tematem wtorkowej rozmowy szefa BBN Jacka Siewiery i doradcy prezydenta Turcji ds… » więcej 2023-02-07, godz. 18:50 Dowódca polskich strażaków w Turcji: chcemy uratować jak najwięcej osób, dlatego będziemy pracować całą noc Zdecydowaliśmy, że wszyscy będziemy pracować całą noc, bo może się okazać, że jutro już nie będzie kogo szukać - powiedział w rozmowie z PAP dowódca… » więcej 2023-02-07, godz. 18:50 Ukraina/ Pistorius: czołgi Leopard będą dostarczane na Ukrainę etapami; do lata 20-25 czołgów Czołgi Leopard 1A5 będą docierać na Ukrainę etapami. Do lata br. powinno trafić na Ukrainę 20-25 czołgów; do pierwszego lub drugiego kwartału 2024 r… » więcej 2023-02-07, godz. 18:50 W. Brytania/ Rząd Walii też chce prawnej zmiany płci na podstawie deklaracji osoby zainteresowanej Rząd Walii ogłosił we wtorek, że chce wprowadzenia przepisów, ułatwiających prawną zmianę płci, podobnych do tych, jakie niedawno zostały przyjęte… » więcej 2023-02-07, godz. 18:40 Rzecznik WUM: Sochacki-Wójcicka czeka na przyznanie tytułu lekarza specjalisty w zakresie ginekologii Specjalizacja lek. Nicole Sochacki-Wójcickiej została zwieńczona pozytywnym wynikiem egzaminu, rezydentka czeka na zakończenie formalności związanych z przyznaniem… » więcej 2023-02-07, godz. 18:40 MSZ: wśród tematów rozmowy szefów MSZ Polski i Izraela kwestia przyjazdów izraelskiej młodzieży do Polski Kwestie dwustronne, w tym sprawa przyjazdów izraelskiej młodzieży do Polski i przygotowania do obchodów 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim… » więcej 2023-02-07, godz. 18:40 Rybnik/ Na drodze nr 925 powstanie tymczasowy wiadukt - na czas budowy docelowego Przy jednej z tras dojazdowych z Rybnika do autostrady A4 - ul. Mikołowskiej, którą przebiega w tym mieście odcinek drogi wojewódzkiej nr 925 - w piątek… » więcej 2023-02-07, godz. 18:40 UE/ Media: za wyciek informacji o planowanej wizycie prezydenta Zełenskiego w Brukseli odpowiedzialny gabinet szefowej… Za wyciek informacji do mediów o planowanej wizycie prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Brukseli odpowiedzialny jest gabinet przewodniczącej Parlamentu… » więcej
3456789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »