Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2023-02-06, godz. 20:50 Tusk: zleciłem 16 szefom regionów przygotowanie wstępnych list Zleciłem szefom 16 regionów PO , by przystąpili do tworzenia wstępnych list wyborczych do Sejmu, nie zamykamy się na bloki wyborcze, ale nie mamy już więcej… » więcej 2023-02-06, godz. 20:50 Turcja/ SkyNews: niektóre bloki są nietknięte przez trzęsienie ziemi, inne zostały obrócone w gruzy To uderzające, że niektóre bloki mieszkalne są nietknięte przez trzęsienie ziemi, a pranie wciąż trzepocze na balkonach, podczas gdy inne zostały obrócone… » więcej 2023-02-06, godz. 20:50 Sejm/ Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 "Zmienność Fortuny. Alegorie Hermana Hana" - nowa wystawa na warszawskim Zamku Królewskim Herman Han to jeden z największych twórców polskiego baroku - powiedział w poniedziałek wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin podczas… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 Turcja/ Ekspert: bardzo trudno jest przewidzieć trzęsienie ziemi Bardzo trudno jest przewidzieć, gdzie i kiedy nastąpi trzęsienie ziemi - powiedziała w poniedziałek profesor Joanna Faurer Walker, dyrektor Instytutu Ryzyk… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 Ekstraklasa koszykarzy - ruchy kadrowe w Śląsku Wrocław D.J. Mitchell został nowym zawodnikiem grającego w ekstraklasie koszykarzy Śląska Wrocław. Z zespołem mistrzów Polski pożegnał się za to Conor Morgan… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 Ekstraklasa piłkarska - Jędrzejczyk przedłużył kontrakt z Legią Piłkarz reprezentacji Polski Artur Jędrzejczyk przedłużył do 2024 roku kontrakt z Legią Warszawa, której jest wieloletnim kapitanem - poinformował w poniedziałek… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 USA/ Pentagon: chiński balon mógł zawierać materiały wybuchowe Zestrzelony chiński balon szpiegowski zawierał ładunek ważący ok. tony i mógł zawierać materiały wybuchowe mające na celu autodestrukcję - powiedział… » więcej 2023-02-06, godz. 20:40 Szef BBN do ratowników: prezydent dziękuje wam za natychmiastową gotowość Wyrazy uznania za wysoką gotowość wyraził w imieniu prezydenta Andrzeja Dudy szef BBN Jacek Siewiera, podczas odprawy z ratownikami udającymi się do Tur… » więcej 2023-02-06, godz. 20:30 Holandia/ Minister obrony: udzieliliśmy już ponad 1 mld euro pomocy wojskowej Ukrainie Holandia udzieliła Ukrainie już ponad 1 mld euro pomocy wojskowej - poinformowała w poniedziałek minister obrony Kajsa Ollongren. Jednocześnie Niderlandy… » więcej
2345678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »