Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2023-01-30, godz. 18:10 Włochy/ Meloni do Michela: UE musi chronić firmy, ale na równych warunkach dla wszystkich państw Premier Włoch Giorgia Meloni powiedziała w poniedziałek przewodniczącemu Rady Europejskiej Charlesowi Michelowi w Rzymie, że Unia musi chronić firmy, ale… » więcej 2023-01-30, godz. 18:00 Liga NHL - zmarł legendarny kanadyjski hokeista Bobby Hull W wieku 84 lat zmarł znakomity w przeszłości kanadyjski zawodnik Bobby Hull, gwiazda NHL, członek hokejowej Galerii Sław. Był znany z ogromnej szybkości… » więcej 2023-01-30, godz. 18:00 Ocalona z katastrofy w Katowicach: tego dnia było tam mnóstwo aniołów Dotąd cały czas starałam się myśleć, że mimo wszystko to był wypadek - powiedziała reporterom poszkodowana w piątkowym wybuchu gazu w Katowicach Joanna… » więcej 2023-01-30, godz. 18:00 Francja/ 11 tys. policjantów i żandarmów będzie pilnować porządku we wtorek, podczas protestów przeciw reformie… 11 tys. policjantów i żandarmów będzie w całej Francji pilnować porządku we wtorek, podczas protestów przeciw reformie emerytalnej zorganizowanych przez… » więcej 2023-01-30, godz. 18:00 1. liga piłkarska - 16-latek z Ruchu Chorzów przeszedł do Cagliari 16-letni piłkarz pierwszoligowego Ruchu Chorzów Antoni Franke przeszedł na zasadzie transferu definitywnego do włoskiego drugoligowego zespołu Cagliari Calcio… » więcej 2023-01-30, godz. 17:50 Rita Ora potwierdziła ślub z Taiką Waititim W sierpniu 2022 r. media podały, że Rita Ora oraz Taika Waititi pobrali się podczas kameralnej uroczystości w Londynie. Po miesiącach spekulacji piosenkarka… » więcej 2023-01-30, godz. 17:40 USA/ Wiceminister Mularczyk rozpoczął wizytę w Stanach Zjednoczonych, odbędzie rozmowy nt. reparacji Wiceminister spraw zagranicznych Arkadiusz Mularczyk rozpoczął w poniedziałek wizytę w Stanach Zjednoczonych. Podczas tygodniowej wizyty odbędzie rozmowy… » więcej 2023-01-30, godz. 17:40 Prezydent oraz pierwsza dama udają się we wtorek z oficjalną wizytą na Łotwę Prezydent Andrzej Duda oraz pierwsza dama Agata Kornhauser-Duda udają się we wtorek z trzydniową, oficjalną wizytą na Łotwę. Polski przywódca spotka się… » więcej 2023-01-30, godz. 17:40 UE/ Wicepremier Kowalczyk w Brukseli: chcemy włączyć całą UE do pomocy Ukrainie Chcemy włączyć całą Unię Europejską do pomocy Ukrainie, by łagodzić skutki, jakie ponoszą rolnicy z krajów przygranicznych w związku z importem ukraińskich… » więcej 2023-01-30, godz. 17:40 Inowrocław/ Podczas testów złamała się 40-metrowa drabina; strażakom nic się nie stało Podczas testów na placu inowrocławskiej Straży Pożarnej złamała się 40-metrowa drabina. Nikomu nic się nie stało, gdyż strażacy w momencie zdarzenia… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »