Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2023-01-27, godz. 15:20 Prof. Piotr Ponikowski: Wirtualna pracownia nadaje kształceniu medycznemu nowy wymiar Otwarta w piątek Pracownia Innowacyjnej Edukacji Medycznej to kolejna część w działającym od pięciu lat Centrum Symulacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Niemcy/ Przewodnicząca Bundestagu: antysemityzm, antycyganizm, rasizm znów rosną W Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu niemiecki parlament uczcił pamięć ofiar niemieckiego narodowego socjalizmu. Przewodnicząca Bundestagu… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Ukraina/ Prezydent Zełenski uczcił pamięć ofiar Holokaustu w Babim Jarze: nigdy więcej nienawiści i obojętności Nigdy więcej nienawiści, nigdy więcej obojętności - oświadczył w piątek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, który uczcił pamięć ofiar Holokaustu… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Premier o wybuchu gazu w Katowicach: myślami jestem z rodziną ofiary Wybuch gazu w Katowicach zabrał niestety ludzkie życie. Ratownicy odnaleźli ciało 68-letniej kobiety. Myślami jestem z rodziną ofiary i ze służbami, które… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Dyrektor CIS: doniesienia o masowych uchylaniach nagan posłów PiS nie mają potwierdzenia w danych Teza o masowym uchylaniu przez Prezydium Sejmu nagan udzielonych posłom PiS przez sejmową komisję etyki nie ma potwierdzenia w danych - oświadczył w piątek… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Kristen Stewart wyreżyseruje trzy teledyski zespołu Boygenius Składająca się z Phoebe Bridgers, Lucy Dacus i Julien Baker grupa Boygenius ogłosiła niedawno premierę swojego debiutanckiego albumu „The Record”. Długo… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 Projekt: będą przekazywane informacje o zawartości arsenu w smogu Rozszerzenie zakresu przekazywanych danych pomiarowych i wyników modelowania matematycznego odnośnie zawartości arsenu w pyle zawieszonym PM10 przewiduje projekt… » więcej 2023-01-27, godz. 15:20 W. Brytania/ Minister finansów: cięcia podatków dopiero po obniżeniu inflacji Brytyjski minister finansów Jeremy Hunt wykluczył w piątek obniżenie podatków w najbliższym czasie, wyjaśniając, że kluczem do pobudzenia wzrostu gospodarczego… » więcej 2023-01-27, godz. 15:10 Litwa/ Prezydent: nie pozwólmy, by historia Holokaustu powtórzyła się Dziś zapalamy znicze, upamiętniając ofiary Holokaustu, najczarniejszego okresu w historii ludzkości - napisał w piątek na Twitterze prezydent Litwy Gitanas… » więcej 2023-01-27, godz. 15:10 Mia Goth apeluje do Akademii Filmowej o docenienie horrorów przy przyznawaniu nominacji do Oscarów Na początku tego tygodnia Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej ogłosiła swoje nominacje do Oscarów. Na liście docenionych w ten sposób aktorek… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »