Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-09, godz. 11:30 Elżbieta Rafalska o projekcie KE: kolejna próba przekraczania kompetencji krajowych To może być kolejna próba przekraczania kompetencji krajowych - oceniła w piątek w studiu PAP.pl była minister rodziny, a obecnie europosłanka Elżbieta… » więcej 2022-12-09, godz. 11:30 Rzecznik rządu: w kwestii Krajowego Planu Odbudowy różnimy się z naszym koalicjantem W kwestii KPO różnimy się z naszym koalicjantem - Solidarną Polską - i różnica ta ma charakter zasadniczy - stwierdził w piątek rzecznik rządu Piotr… » więcej 2022-12-09, godz. 11:20 Abp Budzik: pomnik założyciela KUL powinien pozostać na dotychczasowym miejscu Pomnik założyciela KUL ks. Idziego Radziszewskiego powinien pozostać na dotychczasowym miejscu - oświadczył w piątek metropolita lubelski abp Stanisław… » więcej 2022-12-09, godz. 11:20 Była tenisistka Ashley Barty sportowcem roku w Australii Ashley Barty, triumfatorka tegorocznego tenisowego Australian Open, została laureatką Don Trophy - nagrody dla najlepszego sportowca Australii. Była liderka… » więcej 2022-12-09, godz. 11:20 Niemcy/ Raport rządu: ponad ćwierć miliona ludzi nie ma gdzie mieszkać Rząd Niemiec przedstawił pierwszy raport o bezdomnych, według którego w momencie dokonywania zapisu na przełomie stycznia i lutego br. około 263 tys. osób… » więcej 2022-12-09, godz. 11:20 PŚ w skokach - Kubacki wygrał kwalifikacje w Titisee-Neustadt Dawid Kubacki uzyskał 145 m i zdecydowanie wygrał kwalifikacje do piątkowego konkursu Pucharu Świata w skokach narciarskich w niemieckim Titisee-Neustadt… » więcej 2022-12-09, godz. 11:10 Ukraina/ MSZ o dezinformacji w Niemczech: ktoś rozsyła fałszywe listy w imieniu naszego konsulatu Obywatele Niemiec zaczęli dostawać fałszywe listy, rzekomo w imieniu konsulatu generalnego Ukrainy w Duesseldorfie, z propozycją dołączenia do legionu cudzoziemskiego… » więcej 2022-12-09, godz. 11:10 Mary Kay dba o ochronę krytycznie zagrożonych lemurów i innych dzikich zwierząt we współpracy z Arbor Day Foundation… DALLAS--(BUSINESS WIRE)-- Dzisiaj Mary Kay Inc. , spółka działająca na rzecz zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw i odpowiedzialnego zarządzania, ogłosiła… » więcej 2022-12-09, godz. 11:10 Oświęcim/ Prokuratura umorzyła śledztwo ws. napisów na barakach w b. Birkenau Oświęcimska prokuratura rejonowa umorzyła śledztwo w sprawie umieszczenia napisów na barakach w byłym obozie Birkenau. Nie wykryto sprawcy - dowiedziała… » więcej 2022-12-09, godz. 11:10 MŚ 2022 - marokańscy kibice szturmują krajowe linie lotnicze Marokańczycy walczyli w piątek o miejsca na siedem dodatkowych lotów, które państwowy przewoźnik Royal Air Maroc (RAM) zorganizował, aby pomóc fanom piłki… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »