Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-09, godz. 14:00 Rosja/ Opozycyjny polityk Ilja Jaszyn skazany na 8,5 roku za "rozpowszechnianie fałszywych informacji" Sąd w Moskwie skazał opozycyjnego polityka Ilję Jaszyna na 8,5 roku kolonii karnej za 'świadome rozpowszechnianie fałszywych informacji'; prokurator żądał… » więcej 2022-12-09, godz. 14:00 Kowalski: zapewnienie taniej energii i taniego ciepła jest dzisiaj jednym z najważniejszych wyzwań Zapewnienie taniej energii i taniego ciepła jest dzisiaj jednym z najważniejszych wyzwań - mówił w piątek w Białymstoku wiceminister rolnictwa i pełnomocnik… » więcej 2022-12-09, godz. 14:00 Ekstraklasa piłkarzy ręcznych – Wolff: przed nami najważniejszy mecz w lidze Piłkarze ręczni Łomży Industrii w meczu na szczycie ekstraklasy zmierzą się niedzielę na wyjeździe z Orlenem Wisłą Płock. „Przed nami najważniejszy… » więcej 2022-12-09, godz. 13:50 PŚ w skokach - Kubacki drugi w Titisee-Neustadt, wygrana Laniska (krótka) Dawid Kubacki zajął drugie miejsce w w piątkowym konkursie Pucharu Świata w skokach narciarskich w niemieckim Titisee-Neustadt. Zwyciężył Słoweniec Anze… » więcej 2022-12-09, godz. 13:50 Premier: współpraca z Koreą Płd. to także korzyści techniczne (krótka2) Kupując południowokoreański sprzęt wojskowy Polska nabywa także myśl techniczną - zaznaczył w piątek premier Mateusz Morawiecki. Przypomniał, że jeden… » więcej 2022-12-09, godz. 13:50 Kanada/ Objęto sankcjami 33 kolejnych Rosjan za naruszenia praw człowieka Kanada nałożyła sankcje na 33 obecnych lub byłych rosyjskich urzędników wysokiego szczebla oraz na sześć podmiotów prawnych zaangażowanych w 'systematyczne… » więcej 2022-12-09, godz. 13:50 Błaszczak: sprzęt wojskowy najwyższej jakości trafił do Polski, jest w rękach doświadczonych żołnierzy (krót… Sprzęt wojskowy najwyższej jakości trafił do Polski, jest na polskiej ziemi, w rękach polskich świetnych, doświadczonych żołnierzy, którzy są przygotowani… » więcej 2022-12-09, godz. 13:50 Rzecznik PiS: naszym obowiązkiem jest przestrzec obywateli przed Donaldem Tuskiem (opis) Naszym obowiązkiem jest przestrzec obywateli przed Donaldem Tuskiem i jego powrotem; nie ulegajmy kłamstwom polityków PO, bo dotychczas nie pokazali żadnego… » więcej 2022-12-09, godz. 13:40 Olsztyn pracuje nad programem refundacji od 2023 r. procedury in vitro Olsztyn zamierza wprowadzić refundację procedury in vitro dla mieszkańców. Trwają prace związane z uruchomieniem tego projektu - poinformował prezydent… » więcej 2022-12-09, godz. 13:40 Wielkopolskie/ Podpisano umowy na dofinansowanie 25 autobusów elektrycznych i wodorowych Umowy na wsparcie zakupu 25 elektrycznych i wodorowych autobusów przez sześć wielkopolskich samorządów podpisano w piątek w Poznaniu. Narodowy Fundusz Ochrony… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »