Radio Opole » Kraj i świat
2023-03-27, 18:10 Autor: PAP

NSA: zawieszenie terminów administracyjnych w pandemii nie dotyczy spraw podatkowych

Obowiązujące w początkach pandemii w 2020 r. zawieszenie terminów administracyjnych nie dotyczy terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych - wynika z poniedziałkowej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak dodał NSA przepisu nie można ponadto interpretować na niekorzyść podatników.

"Spór w tym konkretnym przypadku powinien być rozstrzygnięty na korzyść podatnika" - wskazano w ustnym uzasadnieniu poniedziałkowej uchwały NSA podjętej w składzie siedmiu sędziów Izby Finansowej. Według NSA rozumienie spornej regulacji "w sposób stawiający podatnika w niekorzystnej sytuacji, ponieważ w efekcie przedłuża bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, jest niedopuszczalne".


Sprawa została zainicjowana pytaniem prawnym trojga sędziów NSA w październiku zeszłego roku. NSA rozpatrywał wtedy skargę kasacyjną podatnika od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego odwołanie od decyzji naczelnika łódzkiego Urzędu Celno–Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług za końcówkę 2015 r.


Fiskus w zaskarżonej decyzji uznał, że podatnik musi uregulować swoje zobowiązanie, gdyż w międzyczasie zawieszeniu uległ bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. W związku z powyższym zobowiązania za te okresy jeszcze nie uległy przedawnieniu, co według zwykłych zasad powinno nastąpić po upływie pięciu lat.


W decyzji urzędu powołano się na przepis ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Zgodnie z tą regulacją "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (...) nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu".


Jak wyliczono przepis ten obowiązywał przez ponad 70 dni w początkach pandemii - od 14 marca do 23 maja 2020 r. Został uchylony nowelizacją ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.


Podczas rozpatrywania sprawy pojawiła się wątpliwość, na ile regulacja podatkowe są częścią prawa administracyjnego, o którym mowa w przepisie. W pytaniu trojga sędziów NSA wskazano, że przedstawione zagadnienie budzi poważne wątpliwości i ma znaczenie nie tylko dla rozpoznania skargi kasacyjnej, w związku z którą zostało sformułowane, ale "także innych spraw, oczekujących na rozstrzygnięcie przez NSA, gdzie sądy administracyjne pierwszej instancji różnie oceniały zastosowanie tego przepisu przez organy podatkowe".


Wątek ten rozwinął w swoim stanowisku dla NSA sprzed kilkunastu dni Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaznaczył, że praktyka pokazała, iż sporny przepis "stosowany był przez organy podatkowe w sposób niejednolity, wręcz instrumentalny, tak, aby finalnie osiągnąć cel profiskalny".


"W sprawach, w których zastosowanie tej regulacji powodowało dla podatnika korzystny skutek w postaci wydłużenia terminu do dokonania czynności warunkującej prawo do zwolnienia podatkowego, prezentowano stanowisko, że jest to niedopuszczalne i twierdzono wówczas, że prawo podatkowe nie należy do prawa administracyjnego" - wskazywał Rzecznik.


Jak dodawał odmiennie działo się jednak w przypadku, gdy w interesie organu podatkowego pozostawało wydłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wówczas za podstawę prawną uznawano sporny przepis uzasadniając, że przepisy prawa podatkowego są częścią prawa administracyjnego. "Taki stan budzi absolutny sprzeciw z punktu widzenia organu stojącego na straży konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich" - podkreślał w związku z tym RPO.


W uchwale będącej odpowiedzią na to zagadnienie NSA orzekł w poniedziałek, że sporny przepis ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 w brzmieniu obowiązującym w początkach pandemii "nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych".


"W literaturze i orzecznictwie podkreśla się odrębność prawa podatkowego, bądź finansowego, oraz jego autonomię w stosunku do innych gałęzi prawa, w szczególności prawa administracyjnego" - mówił w uzasadnieniu uchwały NSA sędzia-sprawozdawca Bartosz Wojciechowski.


Sędzia dodał, że wskazuje się, iż "prawo podatkowe służy ochronie interesu publicznego, a nie praw jednostki (...) regulacje prawa administracyjnego kształtują na ogół sytuację adresata normy na przyszłość, tymczasem przepisy prawa podatkowego materialnego odnoszą się z reguły do stanów faktycznych zaistniałych wcześniej".


Zdaniem NSA za odrębnością tej gałęzi prawa "przemawia także koncepcja autonomii prawa podatkowego, która dotyczy konieczności stosowania zwrotów charakterystycznych dla niego tylko w kontekście właśnie tej dziedziny prawa".


Dlatego, według NSA, skoro w spornym przepisie w sposób wyraźny i jednoznaczny nie wymieniono prawa podatkowego, to "należy uznać, że nie wolno tego dopowiadać, czy też doprecyzowywać interpretatorowi". Tym bardziej, że - jak dodano - w innych przepisach związanych z pandemią odwoływano się wprost do prawa podatkowego - na przykład w kwestii przedłużenia terminu na złożenie deklaracji podatkowej. (PAP)


autorzy: Marcin Jabłoński, Mikołaj Małecki


mja/ mml/ mok/


Kraj i świat

2024-05-08, godz. 18:50 Sejmowa komisja pozytywnie zaopiniowała kandydaturę P. Serafina na ambasadora przy UE Sejmowa komisja spraw zagranicznych pozytywnie zaopiniowała w środę kandydaturę Piotra Serafina na stałego przedstawiciela RP przy Unii Europejskiej. Serafin… » więcej 2024-05-08, godz. 18:50 Australia odrzuciła odpowiedzialność za incydent na Morzu Żółtym z udziałem chińskiego myśliwca Premier Australii Anthony Albanese odrzucił w środę oskarżenie Chin dotyczące sobotniego incydentu z udziałem maszyn wojskowych w międzynarodowej przestrzeni… » więcej 2024-05-08, godz. 18:50 USA/ Szef Pentagonu potwierdził wstrzymanie dostawy broni dla Izraela Szef Pentagonu Lloyd Austin powiedział w środę, że USA wstrzymały jeden transport amunicji dla Izraela w świetle zapowiadanych przez Izrael planów operacji… » więcej 2024-05-08, godz. 18:40 Kielce/ Pierwsza robotyczna operacja usunięcia raka jelita grubego w centrum onkologii Specjaliści z kliniki chirurgii onkologicznej Świętokrzyskiego Centrum Onkologii (ŚCO) wykonali w środę pierwszą w regionie robotyczną operację usunięcia… » więcej 2024-05-08, godz. 18:40 Serbia/ Władze pogłębiają współpracę z Chinami w dziedzinach m.in. sądownictwa i mediów W trakcie wizyty przywódcy Chin Xi Jinpinga w Serbii władze obu państw podpisały wiele porozumień na rzecz pogłębienia dwustronnej współpracy, w tym m.in… » więcej 2024-05-08, godz. 18:40 SN: jeśli auto naprawione, wysokość odszkodowania z OC powinna odpowiadać tym kosztom Jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, wysokość odszkodowania z OC powinna odpowiadać tym kosztom. Nie zależy ona od ulg lub rabatów… » więcej 2024-05-08, godz. 18:30 Politechnika Opolska rozpoczyna budowę obiektu za ponad 36 mln zł W środę na Politechnice Opolskiej podpisano umowę z wykonawcą budowy nowoczesnego kompleksu Newton. Jak poinformowała Anna Kułynycz, rzecznik prasowy uczelni… » więcej 2024-05-08, godz. 18:30 Szef MSZ Węgier: nie damy się wciągnąć w wojnę i NATO-wską "szaloną misję" pomocy Ukrainie Pomimo wszelkich nacisków Węgry pozostaną poza 'szaloną misją' NATO w celu pomocy Ukrainie - powiedział w środę w Londynie minister spraw zagranicznych… » więcej 2024-05-08, godz. 18:30 Ucieczka sędziego Szmydta na Białoruś - szok i pytania o potencjalne szkody Ucieczka na Białoruś sędziego WSA Tomasza Szmydta wywołała szok wśród polityków i prawników. Po występach Szmydta na propagandowych konferencjach i w… » więcej 2024-05-08, godz. 18:20 Kraków/ Prezydent Miszalski udzielił swojego pierwszego patronatu – Marszowi Równości Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski objął patronat nad Marszem Równości, który przejdzie ulicami miasta 18 maja. Jest to pierwsza decyzja nowego włodarza… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »