Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-10, godz. 10:20 W. Brytania/ Resort obrony: Rosja próbuje uzyskać setki pocisków balistycznych z Iranu Rosja najprawdopodobniej zużyła dużą część własnych pocisków balistycznych i próbuje to uzupełnić sprowadzając setki takich pocisków z Iranu - przekazało… » więcej 2022-12-10, godz. 10:20 Wielkopolskie/ Leśnicy rozpoczynają sprzedaż choinek W sobotę leśnicy z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu (RDLP) rozpoczynają coroczną sprzedaż choinek. Każdego roku na terenie poznańskiej… » więcej 2022-12-10, godz. 10:20 Liga NHL - pierwsze zwycięstwo Coyotes nad Bruins od 2010 roku Do sporej niespodzianki doszło w Glendale, gdzie w piątkowym meczu ligi hokeja NHL miejscowi Arizona Coyotes pokonali zespół z najlepszym bilansem w tym sezonie… » więcej 2022-12-10, godz. 10:00 Lubuskie/ Po wypadku zablokowana autostrada A2 na wysokości Jordanowa Po wypadku w pobliżu Jordanowa (Lubuskie) został wstrzymany ruch w obu kierunkach na autostradzie A2. Doszło tam do zderzenia trzech pojazdów osobowych. Jedna… » więcej 2022-12-10, godz. 10:00 Litwa/ 43-centymetrowa choinka w Wilnie przypomina o nadmiernej konsumpcji w czasie Świąt Na Placu Ratuszowym w Wilnie w piątek zapłonęły światełka na najmniejszej choince w mieście mierzącej zaledwie 42 centymetry. Małe drzewko wykonane z… » więcej 2022-12-10, godz. 10:00 SG: w piątek z Ukrainy przyjechało 24,2 tys. osób, na Ukrainę wyjechało 20,5 tys. W piątek z Ukrainy do Polski przyjechało 24,2 tys. osób, a z Polski na Ukrainę wyjechało 20,5 tys. osób - podała Straż Graniczna. Od 24 lutego, czyli dnia… » więcej 2022-12-10, godz. 09:50 PŚ w saneczkarstwie - Egle i Loch najlepsi w jedynkach, Polacy bez sukcesów Austriaczka Madeleine Egle wygrała w kanadyjskim Whistler zawody Pucharu Świata w saneczkarstwie. Polski zajęły odległe miejsca - Klaudia Domaradzka była… » więcej 2022-12-10, godz. 09:30 Liga NBA - wyniki, tabele Wyniki piątkowych meczów koszykarskiej ligi NBA: Brooklyn Nets - Atlanta Hawks 120:116Charlotte Hornets - New York Knicks 102:121Cleveland Cavaliers - Sacramento… » więcej 2022-12-10, godz. 09:30 Liga NHL - wyniki, tabele Wyniki piątkowych meczów hokejowej ligi NHL: Arizona Coyotes - Boston Bruins 4:3Chicago Blackhawks - Winnipeg Jets 1:3Vegas Golden Knights - Philadelphia… » więcej 2022-12-10, godz. 09:30 Kraków/ Wybrane ulice zmieniły nazwy z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka Wybrane ulice w Krakowie w sobotę na jeden dzień zmieniły swoje nazwy z okazji obchodzonego w tym dniu Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka. Inicjatywa ta… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »