Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2024-02-01, godz. 00:10 Wenezuela/Uprowadzenie trzech współpracowników opozycyjnej kandydatki w wyborach prezydenckch Marii Machado Adwokaci trzech aresztowanych przed tygodniem bliskich współpracowników opozycyjnej kandydatki w wenezuelskich wyborach prezydenckich, Marii Coriny Machado… » więcej 2024-01-31, godz. 23:50 PE koszykarzy - wyniki i tabela grupy B Broniący trofeum Dreamland Gran Canaria przegrał na własnym parkiecie z UB-t Kluż Napoka po dogrywce 111:113 w spotkaniu kończącym 17. kolejkę grupy B Pucharu… » więcej 2024-01-31, godz. 23:50 LM siatkarzy - trener Zaksy: gra obu drużyn falowała 'Przez całe spotkanie gra obu drużyn falowała' - przyznał trener siatkarzy Grupa Azoty Zaksy Kędzierzyn-Koźle Adam Swaczyna po zwycięstwie nad Halkbankiem… » więcej 2024-01-31, godz. 23:40 LM siatkarzy – Grupa Azoty Kędzierzyn-Koźle – Halkbank Ankara 3:2 (opis) Siatkarze Grupy Azoty Zaksy Kędzierzyn-Koźle pokonali we własnej hali Halkbank Ankara 3:2 (21:25, 25:22, 25:21, 16:25, 15:12) w pierwszym meczu barażowym o… » więcej 2024-01-31, godz. 23:40 Prof. Zoll dla WP: prezydent nie miał żadnej podstawy do takiej decyzji Prezydent Andrzej Duda nie miał żadnej podstawy do takiej decyzji - ocenił w rozmowie z Wirtualną Polską były prezes Trybunału Konstytucyjnego prof. Andrzej… » więcej 2024-01-31, godz. 23:30 Liga angielska - zwycięstwa lidera i mistrza Prowadzący w tabeli angielskiej ekstraklasy piłkarze Liverpoolu wygrali u siebie z Chelsea Londyn 4:1 w 22. kolejce. Zwycięstwa odniosły też ekipy broniącego… » więcej 2024-01-31, godz. 23:30 Hiszpania/ Media: Rosja dzięki separatystom katalońskim sabotowała projekt gazociągu MidCat Władze Rosji poprzez środki finansowe kierowane na rzecz separatystów z Katalonii przeszkadzały w budowie planowanego w tym regionie gazociągu MidCat, który… » więcej 2024-01-31, godz. 23:20 LM siatkarzy – Grupa Azoty Kędzierzyn-Koźle – Halkbank Ankara 3:2 (wynik) Siatkarze Grupy Azoty Zaksy Kędzierzyn-Koźle pokonali we własnej hali Halkbank Ankara 3:2 (21:25, 25:22, 25:21, 16:25, 15:12) w pierwszym meczu barażowym o… » więcej 2024-01-31, godz. 23:20 Liga hiszpańska - wyniki zaległych meczów Wyniki zaległych meczów hiszpańskiej ekstraklasy piłkarskiej: środaBarcelona 1 - Vitor Roque 63Osasuna Pampeluna 0 czerwona kartka: Unai Garcia 67Atletico… » więcej 2024-01-31, godz. 23:20 Liga angielska - 22. kolejka Wyniki 22. kolejki angielskiej ekstraklasy piłkarskiej: środaTottenham Hotspur 3 - Destiny Udogie 48, Brennan Johnson 49, Richarlison 56Brentford 2 - Neal… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »