Radio Opole » Kraj i świat
2024-06-09, 06:50 Autor: PAP

Ludzie zmienili sposób hodowli koni 4 200 lat temu, co wywołało rewolucję

2 200 lat p.n.e. nastąpiła wyraźna zmiana w praktykach hodowlanych koni, polegająca na wprowadzeniu bliskiego pokrewieństwa. Doprowadziło to do masowego wykorzystania konia jako środka transportu – wynika z publikacji na łamach Nature.

Konie zrewolucjonizowały historię ludzkości, bo umożliwiły mobilność na dalekie dystanse. Jednak wskazanie momentu w historii, kiedy i w jaki sposób człowiek przekształcił konia w środek transportu pozostawało naukowym wyzwaniem.


Zebrane dowody genetyczne sugerowały, że współczesne konie domowe wyewoluowały na stepach zachodniej Eurazji 3 000 lat p.n.e. Według niektórych teorii pierwszymi jeźdźcami byli reprezentanci tzw. kultury grobów jamowych (Yamnaya), którzy właśnie na koniach dotarli do Europy.


Jednak wcześniejsze badania pomogły ustalić, że koni domowych używali już 3 500 lat p.n.e. ludzie związani z kulturą Botai w Azji Centralnej (tereny dzisiejszego północnego Kazachstanu). Z tą różnicą, że ta społeczność nie jeździła na koniach, a hodowała je m.in. dla mleka. Kultura Botai nie rozprzestrzeniła się jednak na inne regiony. Jej przedstawiciele ostatecznie wyginęli, a ich konie wróciły do dzikiego stanu.


Ponad tysiąc lat później inna linia koni została udomowiona na stepach pontyjsko-kaspijskich. To właśnie ta linia ostatecznie rozprzestrzeniła się na cały świat, prowadząc do powstania wszystkich dzisiejszych koni domowych.


Pablo Librado z Universite Paul Sabatier w Tuluzie we Francji wraz z zespołem - w badaniach wzięli udział także polscy naukowcy, Daniel Makowiecki, Przemysław Makarowicz, Marcin Szeliga i Jan Romaniszyn - przeprowadzili analizy genomowe 475 starożytnych koni i porównali je z genomami 71 współczesnych koni domowych reprezentujących 40 ras na całym świecie, a także 6 zagrożonych wyginięciem koni Przewalskiego, które są innym podgatunkiem.


Badacze odkryli, że około 2 200 lat p.n.e. nastąpiła wyraźna zmiana w praktykach hodowlanych koni (w tym wprowadzenie bliskiego pokrewieństwa), co doprowadziło do zastąpienia niemal wszystkich linii koni współczesnymi liniami udomowionymi. Hodowlę koni ułatwiło też celowe „skrócenie czasu pokoleniowego” – czyli rozród koni hodowlanych następował szybciej niż w środowisku naturalnym.


„Ludzie nauczyli się kontrolować reprodukcję konia. To dużo mówi nam o procesie hodowli, który leżał u podstaw sukcesu ekspansji koni na całym świecie” – powiedział Ludovic Orlando z Centrum Antropobiologii i Genomiki w Tuluzie (Francja), cytowany przez „New Scientist”. Jego zespół potwierdził, że przed trzecim tysiącleciem p.n.e. konie nie były hodowane ani udomowione – z wyjątkiem ludu Botai. „Oznacza to, że konie nie przyczyniły się do migracji ludzkich ani ekspansji kulturowych przed tym czasem, wbrew niektórym teoriom” – uznał Ludovic Orlando.


Christine Aurich z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu podejrzewa jednak, że skrócone okresy pokoleniowe wynikały prawdopodobnie z lepszych wskaźników przeżywalności, a nie rozmnażania koni w młodszym wieku.


"Konie rodzą na leżąco na otwartych trawnikach, co czyni je wysoce podatnymi na drapieżniki do czasu, aż źrebię będzie w stanie biegać, kilka godzin później. Dodatkowo, jakiekolwiek zakłócenia mogłyby uniemożliwić źrebięciu wypicie pierwszego mleka – co zawsze prowadzi do śmierci. Trzeba przyjąć, że dla koni żyjących pod opieką ludzi straty klaczy i ich nowo narodzonych źrebiąt były znacznie mniejsze w porównaniu do strat u koni żyjących na wolności” - powiedziała Aurich, cytowana przez „New Scientist”.


Więcej informacji w materiale źródłowym: https://www.nature.com/articles/s41586-024-07597-5 (PAP)


Autorka: Urszula Kaczorowska


uka/ bar/


Kraj i świat

2024-07-10, godz. 10:00 Indie/ Ponad 150 zwierząt, w tym rzadkie nosorożce, zginęło w powodziach w parku narodowym Ponad 150 zwierząt, w tym dziewięć rzadkich nosorożców indyjskich, zginęło na skutek powodzi w Parku Narodowym Kaziranga w stanie Asam na północnym wschodzie… » więcej 2024-07-10, godz. 09:50 Korea Płd./ Media: Chiny zażądały od Korei Płn. zabrania swoich pracowników z ChRL Rząd ChRL kilkakrotnie w ostatnim czasie zażądał od władz Korei Północnej zabrania z powrotem do kraju wszystkich swoich obywateli pracujących w Chinach… » więcej 2024-07-10, godz. 09:30 Poznań/ Wypadek w DPS - nie żyje 73-letni mężczyzna Nie udało się uratować życia 73-letniego, pensjonariusza Domu Pomocy Społecznej w Poznaniu, który w środę rano paląc papierosa zaprószył ogień na poduszce… » więcej 2024-07-10, godz. 09:30 Spółka Univar Solutions została wyłącznym dystrybutorem składników do preparatów przeciwsłonecznych na bazie tlenku… Univar Solutions wzbogaca ofertę produktów chroniących przed słońcem, uzupełniając ją o proszki i zawiesiny VIZOR® Super Zinc® do produktów przeciwsłonecznych… » więcej 2024-07-10, godz. 09:30 Messi ma już 109 bramek w drużynie narodowej (dokumentacja) Reprezentant Argentyny Lionel Messi zdobył bramkę w meczu z Kanadą w półfinale Copa America i powiększył dorobek w drużynie narodowej do 109 goli. W historii… » więcej 2024-07-10, godz. 09:30 Copa America - broniąca tytułu Argentyna pierwszym finalistą Broniąca tytułu Argentyna pokonała Kanadę 2:0 (1:0) i awansowała do finału rozgrywanych w USA piłkarskich mistrzostw Ameryki Południowej - Copa America… » więcej 2024-07-10, godz. 09:20 Birma/ Osiem osób zaginęło po zatonięciu łodzi Osiem osób zaginęło po zatonięciu łodzi na rzece w Rangunie, gospodarczej stolicy Birmy - poinformowała w środę miejscowa straż pożarna na Facebooku. » więcej 2024-07-10, godz. 09:20 Prezydent: gdyby w 2008 r. nie zablokowano akcesji Ukrainy i Gruzji do NATO, nie doszłoby do wojny Prezydent Andrzej Duda ocenił, że gdyby na szczycie NATO w Bukareszcie w 2008 r. nie zablokowano akcesji Ukrainy i Gruzji do Sojuszu, nie doszłoby do wojny… » więcej 2024-07-10, godz. 09:20 Beskidy/ Goprowcy przestrzegają przed upałami w górach Goprowcy przestrzegli w środę przez upałami w Beskidach. Już rano w wyższych partiach gór temperatura wynosiła ponad 20 stopni. W ciągu dnia wzrośnie… » więcej 2024-07-10, godz. 09:00 Tajwan: chiński lotniskowiec przepłynął w pobliżu Filipin; wykryliśmy samoloty lecące w jego kierunku Chiński lotniskowiec Shandong przepłynął w pobliżu północnych Filipin w drodze na ćwiczenia na Pacyfiku - przekazał w środę rano tajwański minister… » więcej
52535455565758
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »