Radio Opole » Kraj i świat
2024-05-24, 12:50 Autor: PAP

Archeolodzy: Poganie znad Bałtyku kupowali konie w Skandynawii, by składać je w ofierze

Bałtyjskie plemiona pogańskie składały ofiary z koni sprowadzanych od schrystianizowanych mieszkańców Skandynawii – wynika z międzynarodowych badań, w których brali udział Polacy.

Badania przeprowadzone przez naukowców z uniwersytetów w Białymstoku (UB) i Cardiff (UC) w Walii (Wielka Brytania) rzucają nowe światło na obrzędowość religijną ostatnich pogan wczesnośredniowiecznej Europy.


Wyniki prac ukazały się w magazynie „Science Advances” (https://www.science.org/doi/epdf/10.1126/sciadv.ado3529?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR01M9T59_ARYmPpFGviA4rolEnhyYRDJbtT0rJmNmgRrqHfLeZetjM3pk4_aem_AdlYM9SzDoO9feOUQWPwcACxuwUCtWr6HUGzJHbxARby5gTf21IkKn58MNy9Gp8FgpnSc-Q0LU9qxHLVFKfe5iF1).


Współautorem publikacji jest archeolog dr hab. Maciej Karczewski z Uniwersytetu w Białymstoku - poinformowała uczelnia w piątkowym komunikacie.


Naukowcy zbadali szczątki 74 koni znalezione w miejscach pochówków na Mazurach, Półwyspie Sambijskim (Obwód królewiecki) i obszarze Litwy. Okazało się, że w późnej epoce wikingów konie transportowano statkami na południowo-wschodnie wybrzeże Bałtyku z terenów dzisiejszej Szwecji lub Finlandii, na odległość do 1500 km. Poganie składali te zwierzęta w ofierze podczas rytuałów pogrzebowych.


„Na podstawie analizy izotopów strontu odkładających się w szkliwie zębów, możliwe jest określenie, w jakiej części świata dany człowiek lub zwierzę spędzili pierwsze lata życia. Ze względu na to, że nasycenie środowiska izotopami strontu w różnych częściach Europy i świata jest różne, aby uzyskać wiarygodne wyniki konieczne jest opracowanie skali porównawczej dla danego regionu – w tym konkretnym przypadku Polski północno-wschodniej” – wyjaśnił cytowany w komunikacie prof. Karczewski.


Z inicjatywy polskiego archeologa poszerzono zakres badań o analizę DNA koni znalezionych w miejscach pochówku. Jak powiedział prof. Karczewski, pierwotne założenia ograniczały się do analizy izotopów strontu, czyli do określenia, czy konie składane w ofierze były pochodzenia lokalnego, czy też zostały sprowadzone z zewnątrz.


We wcześniejszej literaturze przyjmowano – na podstawie wyraźnie zaznaczonych kłów u koni – że w ofierze składano wyłącznie ogiery (samce). U współczesnych koników polskich, najbliższych genetyczne pradziejowym i wczesnośredniowiecznym tarpanom (ten typ koni składano w ofierze), wyraźne kły mają tylko samce.


Żeby sprawdzić płeć zwierząt z pochówków, prof. Karczewski, po konsultacji główną autorką badania, dr Katherine McCullough French z Uniwersytetu w Cardiff w Walii (Wielka Brytania), nawiązał współpracę z badaczkami Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach. Naukowcy wspólnie wykazali, że budowa tarpanów różniła się w sposób znaczący od współczesnych koników polskich.


„Analiza antycznego DNA koni (…) wykazała, że także klacze były składane w ofierze. Wśród zwierząt ofiarnych na cmentarzysku w Paprotkach na Mazurach klacze stanowiły 40 proc.” – tłumaczył prof. Karczewski.


Ocenił, że artykuł opublikowany w „Science Advances” zmienia dotychczasową perspektywę badań nad obrzędowością religijną ostatnich pogan wczesnośredniowiecznej Europy oraz ich kontaktów z już schrystianizowanymi mieszkańcami Skandynawii.


Dr French podkreśliła: „Biorąc pod uwagę liczbę klaczy w pochówkach, uważamy, że prestiż zwierzęcia pochodzącego z daleka był ważniejszym czynnikiem (wyboru zwierzęcia ofiarnego – PAP), niż jego płeć ".


Zdaniem dr. Richarda Madgwicka z UC, współautora badania, pogańskie plemiona bałtyckie handlowały z chrześcijańskimi sąsiadami, ale opierały się nawracaniu na ich religię. „To podkreśla dynamiczne, złożone relacje między społecznościami pogańskimi i chrześcijańskimi w tamtych czasach" – zaznaczył.


Składanie ofiar z koni należało do rytuałów religijnych w całej pogańskiej Europie. Najdłużej, bo do XIV w., praktykowano je wśród plemion bałtyjskich. (PAP)


Anna Bugajska


abu/ agt/


Kraj i świat

2024-06-15, godz. 11:40 ME 2024 - tłumy w berlińskich strefach kibica na meczu otwarcia Piłkarskie mistrzostwa Europy rozpoczęły się od wygranej reprezentacji Niemiec ze Szkocją (5:1). Około 50 tys. kibiców oglądało mecz w berlińskich strefach… » więcej 2024-06-15, godz. 11:40 Francja/ Protesty przeciw skrajnej prawicy: zaplanowano 200 wieców, są ranni w Lyonie Około 200 manifestacji przeciw skrajnej prawicy odbędzie się we Francji w weekend, w większości - w sobotę; policja spodziewa się na nich 350 tysięcy ludzi… » więcej 2024-06-15, godz. 11:40 MKiŚ: pierwsze posiedzenie Zespołu ds. reformy łowiectwa Wypracowanie rekomendacji w zakresie reformy łowiectwa jest zadaniem nowego zespołu, którego pierwsze posiedzenie odbyło się pod przewodnictwem wiceministra… » więcej 2024-06-15, godz. 11:30 Szefowa MRPiPS odebrała nagrodę "Lider Pacjentocentryzmu" Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk odebrała nagrodę 'Lider Pacjentocentryzmu' przyznaną przez Fundację MyPacjenci… » więcej 2024-06-15, godz. 11:30 Szwajcaria/ Prezydent Duda przybył na szczyt pokojowy ws. Ukrainy Prezydent Andrzej Duda przybył w sobotę rano do Szwajcarii, gdzie w ośrodku Buergenstock niedaleko Lucerny weźmie udział we współorganizowanej przez Szwajcarię… » więcej 2024-06-15, godz. 11:30 Szwecja/ Wojsko: rosyjski samolot bojowy naruszył szwedzką przestrzeń powietrzną Rosyjski samolot bojowy SU-24 naruszył w piątek przestrzeń powietrzną Szwecji na wschód od Gotlandii, został odstraszony przez dwa szwedzkie myśliwce JAS-39… » więcej 2024-06-15, godz. 11:30 Poznań/ W sobotę rusza sezon nad poznańskimi jeziorami W sobotę 15 czerwca startują miejskie kąpieliska nad poznańskimi jeziorami oraz pływalnia letnia Kasprowicza - poinformował rzecznik prasowy Poznańskich… » więcej 2024-06-15, godz. 10:40 Śląskie/ Wernisaż wystawy "Światło i Mrok. Teatr Leszka Mądzika" 20 czerwca w Muzeum Śląskim 20 czerwca odbędzie się wernisaż wystawy 'Światło i Mrok. Teatr Leszka Mądzika'. Nowa wystawa czasowa realizowana w katowickim Muzeum Śląskim ma być widowiskiem… » więcej 2024-06-15, godz. 10:40 Argentyna - Gwatemala 4:1 w piłkarskim meczu towarzyskim Argentyna wygrała w piątek z Gwatemalą 4:1 w towarzyskim meczu piłkarskim w Landover. Po dwa gole dla 'Albicelestes' strzelili Lionel Messi i Lautaro Martinez… » więcej 2024-06-15, godz. 10:40 Chorwacja/ Meteorolog: czeka nas piekielnie gorące lato; ryzyko suszy jest wysokie W lipcu i sierpniu w Chorwacji spodziewane jest prawdziwie piekielne lato, podczas którego ryzyko suszy wzrośnie - ostrzegł w sobotę dziennik 'Jutarnji list'… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »