Radio Opole » Kraj i świat
2023-03-25, 09:20 Autor: PAP

Przepisano i na nowo przetłumaczono pisma Kopernika - ukażą się w maju

Naukowcy odpisali z akt kapituły warmińskiej pisma związane z Mikołajem Kopernikiem i na nowo je przetłumaczyli. Niektóre z nich dotąd w ogóle nie były tłumaczone. "Każdy będzie mógł sam zobaczyć, co pisał Kopernik" - powiedział PAP dyrektor Archiwum Archidiecezji Warmińskiej ks. prof. Andrzej Kopiczko.

Ks. prof. Andrzej Kopiczko powiedział PAP, że po raz pierwszy każdy zainteresowany będzie mógł poznać treść pism, które Mikołaj Kopernik redagował, jako kanclerz kapituły warmińskiej lub jako administrator dóbr kapitulnych w Olsztynie.


"Do tej pory pisma te znaliśmy głównie jako regesty (tj. streszczenia - PAP). Teraz każdy będzie mógł przeczytać te dokumenty w oryginale, odpisane, ale również przetłumaczone" - powiedział PAP ks. prof. Kopiczko, pod redakcją którego powstała książka o Koperniku i jego działalności na Warmii. Premiera tej naukowej publikacji odbędzie się w maju.


Ks. prof. Kopiczko poinformował PAP, że dokumenty pisane przez Kopernika zostały odpisane z akt kapituły warmińskiej. "Te akta są dziś strasznie wyblakłe, niewyraźnie zapisane, trudne do odczytania. Dzięki temu, że my odpisaliśmy je, dokładnie wiemy, jaka jest ich treść" - podkreślił dyrektor Archiwum Archidiecezji Warmińskiej.


Tłumaczenia odpisanych z łaciny tekstów dokonał biskup senior warmiński prof. Julian Wojtkowski. "Są dokumenty, które w ogóle nie były tłumaczone, ani w XIX, ani w XX wieku. Teksty, które były wcześniej przetłumaczone bp. Wojtkowski skolacjonował tzn. porównał je z oryginałami. To porównanie sprawiło, że do niektórych tekstów bp. Wojtkowski wprowadził czasami inną terminologię, bo jednak terminologia kościelna różni się troszeczkę od terminologii świeckiej. Jeżeli osoba świecka tłumaczy pewne dokumenty - a tak było to tej pory - to niektóre wyrazy tłumaczy inaczej" - powiedział PAP prof. Kopiczko i dodał, że takim słowem jest choćby łaciński "dominus", które osoby świeckie tłumaczą jako "pan". Tymczasem w terminologii kościelnej "dominus" odnosi się do księdza.


W ocenie prof. Kopiczki przetłumaczenie lub skolacjonowanie pism Kopernika nadaje postaci astronoma nieco inny, bardziej religijny wymiar. "Widać, że w tych pismach Kopernik używa kościelnej tytulatury w stosunku do biskupa, współbraci w kapitule, czy księży. Dotąd postrzegano Kopernika nieco w oderwaniu od tego, że był on osobą duchowną; patrzono na niego jako astronoma, prawnika, lekarza" - przyznał prof. Kopiczko.


Ponieważ zachował się odpis tekstu z 1517 roku napisany przez Kopernika po niemiecku, także i ten tekst został przetłumaczony. "Ten dokument w języku niemieckim jest bardzo trudny do przetłumaczenia, ponieważ mamy do czynienia z językiem staroniemieckim. Poprosiłem w tym o pomoc historyka języka niemieckiego, znawcę historycznego języka niemieckiego, pana prof. Grzegorza Chromika z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który wcześniej pomagał przy tłumaczeniu niemieckich fragmentów wizytacji biskupa kardynała Andrzeja Batorego" - powiedział PAP prof. Kopiczko i dodał, że prof. Chromik dokonał także analizy językowej tego tekstu. Wynika z niej, że Kopernik posługiwał się dialektem niemieckim, jakim mówili ludzie z toruńskiego patrycjatu.


Wśród dokumentów, które będzie można przeczytać w przygotowywanej książce będzie m.in. protokół objęcia kanonii po Mikołaju Koperniku przez jego następcę. Dokument ten jest datowany na 21 maja 1543 roku. Dokładna data śmierci Kopernika nie jest znana.


Urodzony w 1473 roku w Toruniu Kopernik większą część życia (blisko 40 lat) spędził na Warmii. To właśnie w tym regionie - w Olsztynie, Lidzbarku Warmińskim i Fromborku - prowadził obserwacje astronomiczne i dokonywał obliczeń, dzięki którym stworzył nowy, heliocentryczny model wszechświata. (PAP)


Autorka: Joanna Kiewisz-Wojciechowska


jwo/ dki/


Kraj i świat

2024-05-05, godz. 08:00 Liga NBA - wynik Wynik sobotniego meczu 2. rundy play off koszykarskiej ligi NBA: Konferencja Zachodnia:Denver Nuggets - Minnesota Timberwolves 99:106(stan rywalizacji do czterech… » więcej 2024-05-05, godz. 08:00 Liga NHL - wynik Wynik sobotniego meczu 1. rundy play off hokejowej ligi NHL: Konferencja Wschodnia:Boston Bruins - Toronto Maple Leafs 2:1 (po dogr.)(stan rywalizacji do czterech… » więcej 2024-05-05, godz. 07:40 Lekkoatletyczne MŚ sztafet - trzy kwalifikacje olimpijskie Polaków pierwszego dnia Trzy polskie zespoły: 4x100 i 4x400 kobiet oraz mieszany 4x400 metrów wywalczyły kwalifikację olimpijską pierwszego dnia lekkoatletycznych mistrzostw świata… » więcej 2024-05-05, godz. 07:20 Psycholog: matura to rytuał przejścia (wywiad) Matura to rytuał przejścia, świadczy o tym choćby to, że nazywamy ją egzaminem dojrzałości, choć wiadomo, że jego zdanie wcale nie świadczy jeszcze… » więcej 2024-05-05, godz. 07:10 Kalendarz rocznic 6-12 maja 6 maja --------- 1499 - W Krakowie została zawarta unia krakowsko-wileńska, zakładająca wspólną polityką zagraniczną Polski i Litwy, między innymi… » więcej 2024-05-05, godz. 07:10 Kwantowy efekt może stanowić sposób na ochronę mózgu przed chorobami Kwantowe sieci optyczne zbudowane z białek zawierających aminokwas tryptofan pozwalają mózgowi sprawniej przetwarzać informacje i mogą chronić przed chorobami… » więcej 2024-05-05, godz. 07:10 Jak skutecznie zadbać o codzienne nawodnienie, podpowiadają dietetyczki gwiazd Eksperci do znudzenia przypominają, by każdego dnia pić odpowiednią ilość wody. A jednak niektórym z nas - zwłaszcza osobom zapracowanym i żyjącym w… » więcej 2024-05-05, godz. 06:50 Zmiany klimatyczne będą główną przyczyną spadku różnorodności biologicznej Globalna różnorodność biologiczna w XX wieku spadła o ok. 2-11 proc. przede wszystkim z powodu zmian w użytkowaniu gruntów. Prognozy pokazują, że w pierwszej… » więcej 2024-05-05, godz. 06:50 Paryż - organizatorzy chcą walczyć z marnotrawieniem żywności Organizatorzy igrzysk olimpijskich w Paryżu zamierzają walczyć z marnotrawstwem żywności, powierzając trzem dużym stowarzyszeniom zadanie gromadzenia pozostałości… » więcej 2024-05-05, godz. 06:40 Pierwsza sesja Sejmiku Województwa Śląskiego w poniedziałek Pierwsza sesja Sejmiku Województwa Śląskiego VII kadencji (2024-2029) odbędzie się w poniedziałek. Zgodnie z postanowieniem I Komisarza Wyborczego w Katowicach… » więcej
3456789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »