Radio Opole » Kraj i świat
2022-12-05, 19:30 Autor: PAP

Warszawa/ Agata Tuszyńska odznaczona francuskim Orderem Sztuki i Literatury

Ambasador Francji w Polsce Frédéric Billet odznaczył w poniedziałek wieczorem Orderem Sztuki i Literatury w randze kawalera polską pisarkę, poetkę i reportażystkę Agatę Tuszyńską. Uroczystość odbyła się w rezydencji Ambasadora Francji w Warszawie.

"Można powiedzieć, że dziś wieczorem literatura i Frankofonia są bohaterkami naszego wieczoru" - powiedział w poniedziałek Ambasador Francji w Polsce Frédéric Billet, który odznaczył Agatę Tuszyńską Orderem Sztuki i Literatury w randze kawalera.


Przypomniał, że Tuszyńska "z wykształcenia jest teatrolożką i historyczką szczególnie zainteresowaną kwestią pamięci". "Pani dzieła literackie systematycznie poruszają tematykę pamięci i związanych z nią udręk" - mówił. "Zaczęła pani od osobistych wspomnień, by następnie zagłębić się w historię Żydów w Polsce i podzielić się z szeroką publicznością owocami swojej pracy, wydając liczne dzieła przetłumaczone na ponad 10 języków" - wyjaśnił Billet.


Ambasador wspomniał o dwóch książkach pisarki wydanych także we Francji - "Singer. Pejzaże pamięci" i "Rodzinna historia lęku". "Dalej bierze pani czynny udział w debacie na temat powrotu antysemityzmu do Europy oraz odnowy życia żydowskiego w Polsce" - podkreślił.


Wyjaśnił, że Tuszyńska jest "zawsze dostępna, aby brać udział w inicjatywach naszej ambasady i naszej sieci". "W szczególności wystąpiła pani podczas 3. +Nocy idei+ w 2018 r. - w debacie idei na temat wpływu roku 1968 na Europę" - przypomniał.


"Posługuje się pani doskonale językiem francuskim i jest pani związana z Francją. Jest pani jedną z wielkich postaci sceny literatury w Polsce" - ocenił. "Dzisiejsze odznaczenie stanowi uhonorowanie pani kariery literackiej oraz pani zaangażowania w obronę drogich Francji wartości" - podkreślił ambasador Frédéric Billet.


"Dziękuję za to prestiżowe odznaczenie, które jest bliskie mojemu sercu z tak wielu powodów. Składam podziękowanie językowi francuskiemu, francuskiemu malarstwu - pierwszemu, które mnie oczarowało" - powiedziała podczas uroczystości Agata Tuszyńska. "Wszystko to, co odkryłam potem, zawsze stawiam w relacji z tymi pierwszymi, olśniewającymi doświadczeniami" - dodała.


"Składam podziękowania Francji i jej cudom architektury, które nigdy nie przestają mnie zachwycać i zadziwiać" - mówiła. "Składam podziękowania Paryżowi - i tu od razu przychodzą mi na myśl słowa piosenki Yvesa Montanda: +W Paryżu 14 lipca w świetle lampionów tańczy się bez wytchnienia / w Paryżu+" - zaznaczyła pisarka.


Tuszyńska postanowiła podziękować za order w języku francuskim. Przyznała, że zafascynowała się językiem francuskim dzięki piosenkom Édith Piaf. Uczyła się go najpierw w szkole "u Madame, która z pewnością pamiętała I wojnę światową i znała Boya-Żeleńskiego".


Pisarka wyjaśniła, że z miejskiej biblioteki wypożyczała liczne przekłady literatury francuskiej, dokonane przez Boya, a zaczęła od Balzaka. Podkreśliła, że "Pani Bovary" Flauberta i "Fedra" Racine'a "odcisnęły na niej wielkie piętno". Z kolei pierwszą książką, którą przeczytała po francusku był "Obcy" Camusa.


"Uwielbiam skandować nazwy miesięcy, które po francusku kończą się sylabą +bre+, zawierającą to piękne +r+. Miesiące, w których można bezkarnie jeść ostrygi, których jestem miłośniczką" - powiedziała. "Moi francuscy przyjaciele wiedzą, że zabranie mnie na ostrygi w ramach prezentu powitalnego to najwspanialsza rzecz, jaką mogą mi ofiarować" - podkreśliła Tuszyńska.


Agata Tuszyńska urodziła się 25 maja 1957 r. w Warszawie. Z wykształcenia jest historykiem teatru, doktoryzowała się w Instytucie Sztuki PAN. Pracowała naukowo w Instytucie Badań Literackich PAN w latach 1987-92. Od lat 90. uczy studentów i studentki swojego reporterskiego fachu.


"Tuszyńska doskonale odnajduje się w szeregu rozmaitych gatunków literackich. Wydała kilka zbiorów poezji oraz zbeletryzowane biografie – modernistycznej aktorki scen warszawskich, Marii Wisnowskiej, oraz światowej sławy pisarza, Isaaka Bashevisa Singera. Podała do druku wspomnienia Ireny Krzywickiej, jednej z najciekawszych postaci polskiego dwudziestolecia międzywojennego, pisarki, publicystki, przyjaciółki Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Przygotowała do publikacji wspomnienia Hilarego Koprowskiego, wybitnego profesora medycyny, który dojrzałe życie spędził w USA (+Wygrać każdy dzień+)" - czytamy na portalu Culture.pl.


Tuszyńska jest też autorką książki "Kilka portretów z Polską w tle. Reportaże izraelskie" oraz wydanego w 1990 r. w Paryżu, a dwa lata później wznowionej w Polsce, tomu "Rosjanie w Warszawie", ukazującego obecność rosyjskiego zaborcy na ziemiach polskich w drugiej połowie ubiegłego stulecia.


"Wyjątkowo istotne były dla Tuszyńskiej niezwykle osobiste książki +Rodzinna historia lęku+ (2005) i +Ćwiczenia z utraty+ (2007). W tej pierwszej pisarka kreśli historię swojej rodziny – w wieku 19 lat dowiedziała się od matki, że jest Żydówką" - przypomniano w Culture.pl.


Książka okazała się bestsellerem, została też nominowana do francuskiej Prix Medicis. Wydane dwa lata później "Ćwiczenia z utraty" są zapisem ostatnich miesięcy, które pisarka spędziła wspólnie z mężem, Henrykiem Dasko, umierającym na nowotwór mózgu.


Z kolei w książce "Oskarżona: Wiera Gran" (Wydawnictwo Literackie, 2010) Tuszyńska skupiła się na najbardziej kontrowersyjnym okresie życia pieśniarki, gdy od wiosny 1941 do lata 1942 mieszkała i śpiewała ona w warszawskim getcie. Tam właśnie poznała i współpracowała ze Szpilmanem. Po wojnie oskarżono ją o współpracę z nazistami, uznając za "kolaborantkę". Mimo uniewinnienia w warszawskim procesie Centralnego Komitetu Żydów Polskich Gran opuściła Polskę w 1950 r. Występowała potem w najbardziej znanych salach koncertowych we Francji i na świecie, współpracowała z Charles'em Aznavourem i Jacquesem Brelem. Jednak do końca życia ciągnęło się za nią piętno "kolaborantki". Zmarła w Paryżu 19 listopada 2007 r.


Książka Tuszyńskiej ukazała się we Francji na początku 2011 r. i była szeroko komentowana w mediach.


Następnie Tuszyńska opublikowała tom "Tyrmandowie. Romans amerykański" (2012) i w 2015 r. "Narzeczoną Schulza", opowiadającą o Józefinie Szelińskiej, absolwentce filozofii i polonistyki, partnerce drohobyckiego pisarza, faktycznej autorce sygnowanego jego nazwiskiem przekładu "Procesu" Franza Kafki na polski.


W 2016 r. ukazało się "Jamnikarium" - opowieść o jamnikach i znanych ze świata kultury i sztuki miłośnikach tych czworonogów, a w 2018 r. wydała "Bagaż osobisty. Po Marcu" - książkę, która była owocem współpracy Tuszyńskiej z uczestniczkami warsztatów, które pisarka prowadziła w stołecznym Domu Spotkań z Historią: Dorotą Barczak-Perfikowską, Grażyna Latos, Elżbietą Strzałkowską i Wiolettą Wejman.


"W 2020 r. nakładem Wydawnictwa Dwie Siostry, specjalizującego się w literaturze dziecięcej, ukazała się książka +Mama zawsze wraca+ – ilustrowana przez Iwonę Chmielewską opowieść o dziecięcym doświadczeniu Zagłady, oparta na świadectwie ocalałej Zofii Zajczyk, którą Tuszyńska poznała podczas wyjazdu do Izraela" - czytamy na łamach Culture.pl.


Agata Tuszyńska przez lata współpracowała z paryską "Kulturą" i "Zeszytami Historycznymi". Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, PEN-Clubu i ZAiKS-u. W 2015 r. została odznaczona srebrnym medalem Zasłużony Kulturze "Gloria Artis".


Order Sztuki i Literatury został ustanowiony w 1957 r. i jest wręczany "osobom, które wyróżniły się swoją twórczością w dziedzinie sztuki i literatury lub poprzez wkład na rzecz sztuki i literatury we Francji i na świecie".(PAP)


autor: Grzegorz Janikowski


gj/ aszw/


Kraj i świat

2023-01-30, godz. 11:40 Prezes GUS: W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do 2021 r. (opis) W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do poprzedniego roku. Ubytek ludności był mniejszy niż w 2021 r., ale nadal większy niż… » więcej 2023-01-30, godz. 11:40 W Polsce wykonano dotąd blisko 57,9 mln szczepień przeciw COVID-19 Od 27 grudnia 2020 r., gdy rozpoczęły się w Polsce szczepienia przeciw COVID-19, podano 57 878 044 szczepionki - wynika z danych zamieszczonych w poniedziałek… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 Warszawa/ Sukces hodowlany w zoo, urodziła się klaczka konia Przewalskiego Wielka radość w stołecznym zoo. Urodziła się klaczka konia Przewalskiego - gatunku zagrożonego wyginięciem. » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 Z. Kuźmiuk: zarządzanie lasami powinno odbywać się na poziomie krajowym, a nie unijnym Zarządzanie lasami powinno odbywać się na poziomie krajowym, gdzie będzie znacznie sprawniejsze niż na poziomie unijnym. Mamy w tej sprawie sporo sojuszników… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 Ekstraklasa piłkarska - kilka tygodni przerwy napastnika Legii Carlitosa Hiszpański piłkarz Legii Warszawa Carlitos będzie pauzował przez kilka tygodni z powodu złamanej ręki - poinformował stołeczny klub na Twitterze. Kontuzji… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 „Avatar: Istota wody” po raz siódmy na czele box-office’u Brak interesujących premier oraz niesłabnące zainteresowanie filmem „Avatar 2: Istota wody” sprawiły, że ta kontynuacja kultowego dzieła Jamesa Camerona… » więcej 2023-01-30, godz. 11:30 Podlaskie/ IMGW ostrzega przed opadami i gołoledzią Ostrzeżenie pierwszego stopnia o opadach deszczu, deszczu ze śniegiem i śniegu powodujących gołoledź w poniedziałek na terenie całego woj. podlaskiego… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Włochy/ Koncern Eni podpisał w Libii kontrakt gazowy o wartości 8 mld dolarów Włochy podpisały z Libią kontrakt w sprawie produkcji gazu na sumę 8 miliardów euro. Umowę z libijską państwową firmą Noc zawarł włoski koncern energetyczny… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Premier zaapelował do Senatu, o jak najszybsze przyjęcie ustawy o SN Premier Mateusz Morawiecki w poniedziałek zaapelował do Senatu, o jak najszybsze przyjęcie ustawy o Sądzie Najwyższym. Najlepiej, jakby przyjęta została… » więcej 2023-01-30, godz. 11:20 Prezes GUS: W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do 2021 r.(krótka) W 2022 r. liczba ludności zmniejszyła się o 141 tys. w stosunku do poprzedniego roku. Ubytek ludności był mniejszy niż w 2021 r., ale nadal większy niż… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »