Radio Opole » Kraj i świat
2022-05-17, 07:40 Autor: PAP

Warszawa/ Dekoracje w cerkwi na Woli wpisane do rejestru zabytków

Wpisałem do rejestru zabytków ruchomych województwa mazowieckiego polichromie i dekoracje malarskie z 1954 r. i 1979 r. oraz ikonę Matki Bożej Oranty z 1979 r. autorstwa Jerzego Nowosielskiego, mieszczące się w dolnej kondygnacji cerkwi św. Jana Klimaka przy ul. Wolskiej 138/140 - poinformował mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków prof. Jakub Lewicki.

Postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zostało przeprowadzone na wniosek Parafii Prawosławnej pw. św. Jana Klimaka w Warszawie.


"W roku 1954 ówczesny proboszcz parafii - ks. Jerzy Klinger powierzył artyście Jerzemu Nowosielskiemu opracowanie wystroju kaplicy pod wezwaniem proroka Eliasza i błogosławionego Hieronima ze Strydonu, znajdującej się dolnej kondygnacji świątyni (dolna cerkiew). Została w tym czasie zrealizowana polichromia ściany prezbiterium" - przekazał konserwator.


Po powiększeniu w 1979 roku dolnej cerkwi, artysta wykonał także polichromię nawy. Malowidła ozdobiły łuk tęczowy oraz podłucza czterech arkad rozmieszczonych wokół centralnego przęsła nawy, ścianę zachodnią oraz północną oraz wnękę nawy po stronie południowej. Pokryły również ościeża i podłucza otworów wejściowych prowadzących do bocznych pomieszczeń zlokalizowanych w nawie tuż przed prezbiterium. W samym prezbiterium umieszczona jest ikona Matki Bożej Orantki oraz archaniołowie.


Jerzy Nowosielski był wybitnym profesor Akademii Krakowskiej i autorem projektów dekoracji wielu świątyń katolickich i prawosławnych (m.in. w kościele w Lourdes, kościele Ducha Świętego w Tychach, cerkwi Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gródku oraz w cerkwi w Hajnówce). Artysta odbył nowicjat w greckokatolickim klasztorze od Lwowem, gdzie zgłębił sztukę pisania ikon.


Jak zaznaczył konserwator wolska polichromia zasługuje na szczególną uwagę z tego względu, iż malowidło w prezbiterium jest jedną z pierwszych samodzielnych polichromii artysty. "Malowidła w dolnej cerkwi charakteryzuje bogactwo teologiczne i ikonograficzne. Dekoracje kaplicy zaliczyć należy do wybitnych dzieł w twórczości Nowosielskiego" - przekazał konserwator i dodał, że stanową także dziedzictwo kulturowe i artystyczne o dużej randze oraz wybitny przykład polskiej sztuki malarskiej lat 50. I 70. XX w.


Cerkiew pod wezwaniem św. Jana Klimaka została wzniesiona na wolskim cmentarzu prawosławnym według projektu Władimira Pokrowskiego. Powstała w latach 1903–1905 z inicjatywy arcybiskupa warszawskiego i nadwiślańskiego Hieronima z przeznaczeniem na miejsce pochówku jego syna Iwana – a w przyszłości również samego hierarchy – jak również jako świątynia cmentarna służąca pogrzebom i nabożeństwom w intencji zmarłych. Miesiąc po konsekracji zmarł fundator, a jego szczątki złożono w kaplicy w dolnej cerkwi. Jak napisano na stronie parafii postanowiono, by w każdą środę (dzień śmierci arcybiskupa) odprawiać w jego w intencji św. Liturgię. Tradycja ta kontynuowana jest do dzisiaj.


Świątynia nieprzerwanie pełni funkcje liturgiczne od momentu poświęcenia, z wyjątkiem lat 1915–1919. W 1915 wszyscy kapłani prawosławni pracujący w Warszawie zostali ewakuowani, w związku z czym cerkiew została zamknięta. Opiekował się nią wtedy sługa cerkiewny Nikanor Skibin. W 1919 roku opiekę nad świątynią objął ks. Jan Kowalenko.


Cerkiew została uszkodzona w czasie II wojny światowej, a podczas rzezi Woli hitlerowcy zamordowali służących w niej kapłanów, ich rodziny oraz dzieci z prawosławnego przytułku dla sierot prowadzonego przy parafii.


Po zniszczeniach wojennych cerkiew św. Jana wymagała remontu, jednak kapitalny remont głównej kopuły i elewacji przeprowadzono dopiero w 1964 roku. Dwa lata później został dobudowany chór w górnej cerkwi.


Długoletnią tradycją w parafii prawosławnej św. Jana Klimaka i parafii rzymskokatolickiej św. Wawrzyńca jest udział we wspólnej procesji w dniu 1 listopada. Podczas procesji na cmentarzu duchowni obu wyznań wznoszą modlitwy za zmarłych i święcą groby. (PAP)


Autorka: Marta Stańczyk


mas/ ok/


Kraj i świat

2024-07-28, godz. 23:30 Piłkarskie ME do lat 19 - rekordowy triumf Hiszpanów Hiszpańscy piłkarze zdobyli mistrzostwo Europy do lat 19. W finale turnieju rozgrywanego w Irlandii Północnej pokonali w Belfaście Francję 2:0 (1:0). To… » więcej 2024-07-28, godz. 23:30 USA/ Wiceprezydent Kamala Harris potwierdziła amerykańskie poparcie dla bezpieczeństwa Izraela Wsparcie wiceprezydent USA Kamali Harris dla bezpieczeństwa Izraela jest 'żelazne', oświadczył w niedzielę jej doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Phil… » więcej 2024-07-28, godz. 23:30 Ekstraklasa piłkarska - Korona – Legia 0:1 (opinie) Po meczu piłkarskiej ekstraklasy Korona Kielce - Legia Warszawa (0:1) powiedzieli: Goncalo Feio (trener Legii): 'Zdobyliśmy dzisiaj bardzo cenne trzy punkty… » więcej 2024-07-28, godz. 23:30 Paryż/szermierka - triumf Japończyka Kano w szpadzie, francuscy muszkieterowie wciąż bez złota Japończyk Koki Kano został najlepszym szpadzistą igrzysk olimpijskich w Paryżu. W finale pokonał Francuza Yannicka Borela 15:9. Brązowy medal wywalczył… » więcej 2024-07-28, godz. 23:20 Paryż/koszykówka - wyniki turnieju kobiet Wicemistrzynie Europy Hiszpanki pokonały wicemistrzynie świata Chinki 90:89 po dogrywce na inaugurację turnieju olimpijskiego koszykarek rozgrywanego na stadionie… » więcej 2024-07-28, godz. 23:20 Paryż/piłka nożna - wyniki turnieju kobiet Amerykańskie piłkarki wygrały z Niemkami 4:1 na Stade Velodrome w Marsylii w hicie fazy grupowej turnieju olimpijskiego igrzysk w Paryżu. W starciu Australii… » więcej 2024-07-28, godz. 23:20 Paryż/siatkówka - wyniki turnieju mężczyzn Francja wygrała z Serbią 3:2, a Słowenia z Kanadą 3:1 w pierwszych meczach grupy A olimpijskiego turnieju siatkarzy w Paryżu. Gospodarze są złotymi medalistami… » więcej 2024-07-28, godz. 23:10 Paryż - tabela medalowa Polska dzięki drugiemu miejscu Klaudii Zwolińskiej w slalomie kajakowym w konkurencji K1 pojawiła się w tabeli medalowej po drugim dniu igrzysk olimpijskich… » więcej 2024-07-28, godz. 23:10 Paryż/piłka ręczna - wyniki turnieju kobiet Piłkarki ręczne Francji i Szwecji prowadzą z kompletem punktów po drugiej kolejce fazy grupowej turnieju olimpijskiego w Paryżu. W niedzielę reprezentantki… » więcej 2024-07-28, godz. 23:00 Paryż/szermierka - turniej indywidualny szpadzistów (wyniki) Wyniki turnieju indywidualnego szpadzistów: Ćwierćfinały Tibor Andrasfi (Węgry) - Federico Vismara (Włochy) 15:13Koki Kano (Japonia) - Rusłan Kurbanow… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »