Radio Opole » Kraj i świat
2022-04-12, 06:10 Autor: PAP

ESO: zaskakujące zmiany temperatury na Neptunie

Międzynarodowa grupa naukowców wykorzystała obserwacje w podczerwieni do prześledzenia zmian temperatury na Neptunie w okresie 17 lat. Najpierw nastąpił spadek globalnej temperatury, a w ostatnich latach jej zaskakujący wzrost na biegunie południowym planety – poinformowało Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

Neptun to ostatnia planeta w Układzie Słonecznym, licząc w odległości od Słońca. Podobnie jak Ziemia doświadcza pór roku. Przy czym jeden rok na Neptunie trwa 165 lat ziemskich. Pory roku także są odpowiednio dłuższe – trwają około 40 lat ziemskich.


Od 2005 roku na półkuli południowej Neptuna panuje lato. Astronomowie chcieli sprawdzić, jak zmieniają się temperatury po przesileniu letnim i w tym celu przeanalizowali 100 obrazów planety uzyskanych w podczerwieni w okresie 17 lat.


Wyniki okazały się zaskakujące. Pomimo nadejścia lata na półkuli południowej, przez dwie dekady na większej części planety następowało stopniowe ochłodzenie. Pomiędzy 2003, a 2018 rokiem średnia temperatura globalna spadła o 8 stopni Celsjusza.


Pierwszy autor publikacji, Michael Roman z University of Leicester w Wielkiej Brytanii, wskazał, że zmiana była nieoczekiwana dla naukowców, ponieważ obserwowali Neptuna w okresie wczesnego lata półkuli południowej, a więc spodziewali się stopniowego wzrostu temperatur, a zamiast tego nastąpiło znaczące ochłodzenie.


To jednak nie koniec zaskoczeń. Podczas ostatnich lat prowadzonych obserwacji, na półkuli południowej nastąpiło znaczne ocieplenie, aż o 11 stopni Celsjusza (od 2018 do 2020 roku). O ciepłym wirze polarnym na Neptunie wiedziano już wcześniej, ale do tej pory nigdy nie obserwowano tak gwałtownego ocieplenia w strefie polarnej tej planety.


„Nasze dane pokrywają mniej niż połowę pory roku na Neptunie, więc nikt nie spodziewał się zobaczyć dużych i szybkich zmian” - tłumaczy Glenn Orton z Jet Propulsion Laboratory (JPL) w Stanach Zjednoczonych, który jest współautorem badań.


Kamery pracujące na teleskopach rejestrowały promieniowanie w średniej podczerwieni emitowane przez warstwę atmosfery Neptuna zwaną stratosferą. Naukowcy zgromadzili razem wszystkie dostępne dane z teleskopów naziemnych od 2003 do 2020 roku. Były to: teleskop VLT należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego oraz teleskop Gemini South (oba w Chile), teleskopy Subaru, Keck i Gemini North (wszystkie na Hawajach). Dodatkowo wykorzystano dane z Kosmicznego Teleskopu Spitzera.


Powodem wahań temperatury mogą być zmiany w chemii stratosfery Neptuna, losowe zjawiska pogodowe, albo cykl słoneczny, ale tak naprawdę nie wiadomo jaka jest faktyczna przyczyna. Naukowcy mają nadzieję, że wystrzelony niedawno Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (należący do NASA, ESA i Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej), naziemny Ekstremalnie Wielki Teleskop (budowany aktualnie przez ESO) oraz inne nowe teleskopy dostarczą jeszcze lepszych obserwacji i pozwolą rozwikłać zagadkę zmian temperatur na Neptunie.


Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „The Planetary Science Journal”. (PAP)


cza/ ekr/


Kraj i świat

2024-07-22, godz. 18:00 "Economist": Demokraci powinni wybrać swego kandydata na otwartej konwencji partii Po rezygnacji prezydenta USA Joe Bidena z walki o reelekcję Demokraci powinni wybrać swego kandydata na otwartej konwencji partii, dając szansę wiceprezydentce… » więcej 2024-07-22, godz. 18:00 Chorwacja/ Napastnik wtargnął do domu starców i zabił sześć osób (aktl.) W poniedziałek do domu starców w mieście Daruvar w centralnej Chorwacji wtargnął napastnik z bronią i otworzył ogień. Na miejscu zabił pięć osób i… » więcej 2024-07-22, godz. 18:00 Sejm zajmie się m.in. projektami reformującymi TK i przepisami dotyczącymi renty wdowiej We wtorek Sejm rozpocznie czterodniowe posiedzenie; zajmie się m.in. projektami reformującymi Trybunał Konstytucyjny, a także obywatelskim projektem ustawy… » więcej 2024-07-22, godz. 17:50 Paryż - Hurkacz nie wystartuje w igrzyskach (krótka) Hubert Hurkacz poinformował, że nie wystartuje w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. 'Była to bardzo, bardzo trudna decyzja' - napisał na Instagramie polski… » więcej 2024-07-22, godz. 17:50 Wielkopolskie/ Zablokowana A2 między węzłami Poznań Zachód i Buk Po wypadku zablokowana jest w obu kierunkach autostrada A2 między węzłami Poznań Zachód i Buk. Tir potrącił pieszego. Wezwany został śmigłowiec LPR. » więcej 2024-07-22, godz. 17:50 Orlen Południe poszukuje dostawców kolb kukurydzy, miskanta i wierzby energetycznej Orlen Południe, w związku z uruchamianą instalacją do produkcji bioetanolu drugiej generacji wraz z elektrociepłownią biomasową, szuka dostawców kolb kukurydzy… » więcej 2024-07-22, godz. 17:50 Prof. Tomasz Płudowski: Kamala Harris ma 30 proc. szans na zostanie prezydentką (wideo) Jest niewielka szansa na to, że Kamala Harris zostanie prezydentką. Żeby wygrać, od teraz po stronie Demokratów wszystko musiałoby pójść znakomicie -… » więcej 2024-07-22, godz. 17:50 Sikorski: trzeba przekonać USA, że w sprawie wsparcia Ukrainy Europa to nie pasażer na gapę To dobry moment, by przekonać amerykańskich polityków i opinię publiczną w USA, że Europa się zmobilizowała, wydaje więcej na obronność i nie jest pasażerem… » więcej 2024-07-22, godz. 17:40 Projekt MF zapowiedziało nowelizacje ustawy o finansach publicznych Ministerstwo Finansów planuje nowelizację ustawy o finansach publicznych. Jak wskazano w wykazie prac legislacyjnych rządu na stronie KPRM, projektowana ustawa… » więcej 2024-07-22, godz. 17:40 USA/ Secret Service: zamach na Trumpa był naszą największą porażką od dziesięcioleci (opis) Przesłuchiwana w poniedziałek przez Komisję Nadzoru amerykańskiej Izby Reprezentantów dyrektorka Secret Service Kimberly Cheatle oświadczyła, że próba… » więcej
2345678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »