Radio Opole » Kraj i świat
2021-12-10, 06:10 Autor: PAP

Mija rocznica początku deportacji Polaków z Zamojszczyzny do Auschwitz

10 grudnia 1942 r. z obozu przejściowego w Zamościu wyruszył pierwszy transport 640 Polaków z Zamojszczyzny do niemieckiego KL Auschwitz. Ogółem deportowanych stamtąd zostało ok. 1,3 tys. mieszkańców w trzech transportach. 80 proc. z nich zginęło w obozie.

W piątek minie 79 lat od tamtych tragicznych wydarzeń.


Polaków w pierwszym transporcie z Zamojszczyzny Niemcy stłoczyli w wagonach tak, że nie mogli nawet usiąść. Wśród nich były dzieci. W trasie nie dostali żywności i wody. Zbiec z transportu zdołało 14 osób.


Pierwszy transport jechał kilkadziesiąt godzin. Do obozu dotarł nocą z 12 na 13 grudnia. Niemcy umieścili Polaków w Auschwitz II-Birkenau, oddzielając kobiety od mężczyzn.


Wśród deportowanych byli m.in. dwaj chłopcy w wieku 8 i 9 lat - Tadeusz Rycyk i Mieczysław Rycaj. Matki chciały ich zachować przy sobie. Przebrały ich za dziewczynki. Niemcy dowiedzieli się o tym 17 grudnia 1942 r. Przenieśli ich do obozu męskiego, a kilka tygodni później zamordowali dosercowymi zastrzykami fenolu.


Deportacje do Auschwitz były częścią zaplanowanych przez Niemców wysiedleń Polaków z Zamojszczyzny, które wiązały się z planami stworzenia "niemieckiej przestrzeni życiowej" na Wschodzie. Polityka ta znalazła odzwierciedlenie w Generalnym Planie Wschodnim.


Zdaniem dr. Adama Cyry, naukowca związanego przez wiele lat z Muzeum Auschwitz, "plan przewidywał w perspektywie 20-30 lat nie tylko germanizację, lecz także wysiedlenie i eksterminację biologiczną ok. 50 mln Słowian, przede wszystkim Polaków, Rosjan, Białorusinów i Ukraińców, oraz skolonizowanie znacznych obszarów Europy środkowej i wschodniej przez osadników niemieckich".


Niemcy rozpoczęli germanizację od tzw. dystryktu lubelskiego, w którego skład wchodziła Zamojszczyzna. Następnie chcieli stworzyć wzdłuż Bugu "germański wał ochronny", sięgający od krajów bałtyckich po Siedmiogród w Rumunii.


Według planów okupanta wysiedlani Polacy mieli przede wszystkim trafić do pracy przymusowej. Ok. 20 proc. zamierzali eksterminować w obozach koncentracyjnych. Rodzicom odbierano dzieci. Wiele z nich nie przeżyło wojny. W latach 1942-43, kiedy rozpoczęto szeroko zakrojoną realizację planów, z ogólnej liczby 600 wsi, wysiedlono, spalono i spacyfikowano 297. Niemcy wypędzili z nich ok. 110 tys. Polaków, w tym ok. 30 tys. dzieci.


Niemcy rozpoczęli wysiedlenia w nocy z 27 na 28 listopada. Dotknęły one wówczas m.in. Skierbieszów. Jako dziecko mieszkał tam prezydent II RP Ignacy Mościcki. Do tej miejscowości, 28 listopada 1942 r., czyli nazajutrz po wysiedleniu polskich mieszkańców, wprowadzili się Niemcy. Wśród osiedleńców niemieckich z Besarabii przybyła wielodzietna rodzina Koehlerów. 22 lutego 1943 r. urodził się tam Horst Koehler, późniejszy prezydent Niemiec. Zajęli oni gospodarstwo Józefa Węcławika, którego część rodziny trafiła 13 grudnia 1942 r. do Auschwitz. W obozie zginęło czworo z nich.


Niemcy wstrzymali wysiedlenia, gdy skomplikowała się sytuacja ich wojsk na Wschodzie, a na Zamojszczyźnie narastał ruch oporu.


Przed wysiedleniem Polaków Niemcy wymordowali większość Żydów.


Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 r., aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości.


Polacy byli drugą pod względem liczebności grupą więźniów. W czasie istnienia obozu Niemcy deportowali do Auschwitz ok. 150 tys. Polaków. Ok. 70 tys. zostało zgładzonych. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ pat/


Kraj i świat

2024-07-22, godz. 20:50 MI planuje nowelę ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza Ministerstwo Infrastruktury planuje nowelizację ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. Nowe regulacje, wdrażające przepisy unijne, mają… » więcej 2024-07-22, godz. 20:50 Żukowska: we wtorek spotkam się z Hołownią ws. projektu dot. dekryminalizacji pomocy w aborcji Przewodnicząca klubu Lewicy Anna Maria Żukowska przekazała, że we wtorek spotka się z liderem Polski 2050 Szymonem Hołownią w sprawie ponownego złożenia… » więcej 2024-07-22, godz. 20:40 Białoruś/ Centrum Wiasna o sprawie Niemca skazanego na karę śmierci Obywatel Niemiec Rico Krieger został skazany na Białorusi na karę śmierci jako pierwszy od lat obcokrajowiec. Białoruskie centrum praw człowieka Wiasna podsumowuje… » więcej 2024-07-22, godz. 20:40 Wielkopolskie/ 37-letni mężczyzna w szpitalu po potrąceniu przez tira na autostradzie W ciężkim stanie trafił do szpitala mężczyzna, który w poniedziałek na autostradzie A2 w okolicach Poznania wysiadł z samochodu i został potracony przez… » więcej 2024-07-22, godz. 20:40 Paryż - wicemistrzyni olimpijska w tenisie Vondrousova nie wystąpi z powodu kontuzji Czeszka Marketa Vondrousova, która podczas igrzysk w 2021 roku w Tokio zdobyła wicemistrzostwo olimpijskie w singlu, nie wystąpi w Paryżu. Powodem jest kontuzja… » więcej 2024-07-22, godz. 20:40 Edward Iordanescu nie jest już selekcjonerem reprezentacji Rumunii Edward Iordanescu zrezygnował z funkcji selekcjonera piłkarskiej reprezentacji Rumunii, z którą dotarł do 1/8 finału niedawnych mistrzostw Europy w Niemczech… » więcej 2024-07-22, godz. 20:40 Śląskie/ PKM Gliwice zamawia dziesięć nowych autobusów elektrycznych Samorządowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Gliwice zamawia dziesięć nowych autobusów elektrycznych - przekazał w poniedziałkowym biuletynie gliwicki… » więcej 2024-07-22, godz. 20:30 Ekstraklasa piłkarska - z Finlandii do Częstochowy Dzień po zwycięstwie nad Motorem Lublin w inauguracyjnej kolejce ekstraklasy, Raków Częstochowa poinformował o pozyskaniu nowego zawodnika. To 18-letn napastnik… » więcej 2024-07-22, godz. 20:20 Lubuskie/ Poszukiwania mężczyzny w Odrze w Cigacicach Na Odrze w Cigacicach trwają poszukiwania mężczyzny. Mężczyznę porwał nurt i zniknął pod wodą - powiedział PAP rzecznik straży pożarnej w Zielonej… » więcej 2024-07-22, godz. 20:20 USA/ Kalendarium wyborcze Demokratów po wycofaniu się Bidena Po wycofaniu się Joe Bidena z wyborów prezydenckich kalendarium kampanii Partii Demokratycznej nie ulega istotnym zmianom, ale nie jest jasne, czy wiceprezydent… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »