Radio Opole » Kraj i świat
2021-10-27, 18:00 Autor: PAP

Tablica upamiętniająca członków "S" w 40. rocznicę strajków w kopalni Sosnowiec

Tablicę upamiętniającą działaczy Solidarności w 40. rocznicę strajków w nieistniejącej już kopalni węgla kamiennego "Sosnowiec” odsłonięto w środę w tym mieście.

Wielu mieszkańców stolicy Zagłębia pamięta do dziś, jak 27 października 1981 r. po mieście rozeszła się wieść, że nieznani sprawcy wyrzucili na placu przed bramą główną kopalni fiolki z gazem, w wyniku czego 60 osób, w tym kilkoro dzieci, trafiło do szpitala.


"To była obrzydliwa prowokacja SB, która, jak sądzę, wzięła się z tego, że Sosnowiec i kopalnia +Sosnowiec+ to przecież był matecznik towarzysza Edwarda Gierka i tamtym władzom nie przychodziło do głowy, że +Solidarność+, że walka o wolną Polskę będzie miała miejsce również tu, w +czerwonym Zagłębiu+, jak wtedy to miejsce było określane" – powiedział podczas uroczystości przewodniczący śląsko-dąbrowskiej Solidarności Dominik Kolorz.


Przewodniczący zwrócił uwagę, że na uroczystość odsłonięcia tablicy przyszli ludzie o różnych poglądach, reprezentujących różne opcje polityczne. Podkreślił, że wtedy, kiedy miały miejsce strajki w kopalni "Sosnowiec", trwał "karnawał Solidarności".


"Wtedy wszyscy w naszej ukochanej ojczyźnie byliśmy jacyś dla siebie lepsi. Szanowaliśmy się, szanowaliśmy poglądy jeden drugiego. Solidarność została stworzona na bazie wielokierunkowości i wielu elementów różnych poglądów, szczególnie politycznych" – powiedział szef śląsko-dąbrowskiej "S".


"Powinniśmy się nieraz różnić, bo z różnorodności powstaje coś najpiękniejszego, ale przede wszystkim powinniśmy nawzajem szanować. Taka była Solidarność i wierzę, że zdecydowana większość dzisiejszych członków Solidarności również tak samo uważa, że różnić się trzeba, ale przede wszystkim w życiu trzeba się szanować" – powiedział nawiązując do wypowiedzi szefa śląsko-dąbrowskiej "S" prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński.


Jak wspominał podczas uroczystości odsłonięcia tablicy ostatni przewodniczący zakładowej organizacji "S" w kopalni "Sosnowiec" Tadeusz Oleksy, wszystko zaczęło się 7 sierpnia 1981 roku. W kopalni wybuchł wówczas strajk ostrzegawczy.


"W trakcie strajku z szybu Anna zleciał symbol tamtejszej władzy, czerwona, metrowa gwiazda, która świeciła w nocy. Zrzucili ją pracownicy wydziału szybowego" – opowiadał Oleksy. Ówczesny szef "Solidarności" Wojciech Figiel ze względów bezpieczeństwa zamknął dyrekcję kopalni, sekretarza kopalnianej organizacji PZPR i szefa Rady Zakładowej Związku Zawodowego Górników w sali konferencyjnej. W związku z tymi wydarzeniami prokuratura postawiła siedmiu działaczom "S" zarzuty i sprawa trafiła do sądu.


Sąd wyznaczył ogłoszenie wyroku na 27 października na godz. 10.00. Gdy oskarżeni przyszli do sądu, okazało się, że sędzia jest chory i rozprawę odwołano. Wrócili do siedziby komisji zakładowej. Dwie godziny później przed bramą kopalni nieznani sprawcy wyrzucili z samochodu trzy fiolki z gazem. Jedna się potłukła, dwie nie. Około 60 osób, w tym kilkoro dzieci zostało podtrutych i trafili do szpitala. "Od razu wybuchł strajk spontaniczny. Strajkujący domagali się tylko dwóch punktów do spełnienia: zapewnienia bezpieczeństwa załodze oraz wyjaśnienia sprawy i ukarania winnych" – powiedział Tadeusz Oleksy.


Dodał, że w drugim dniu strajku władze ogłosiły, że we fiolkach znajdował się środek chemiczny do nawaniania gazu ziemnego, tak aby można było wyczuć nieszczelność instalacji. Ludzi poinformowano, że substancja może zagrażać zdrowiu, ale z pewnością nie zagraża życiu. Protestujący ocenili to jako prowokację SB i kontynuowali strajk. Czekali na ukaranie winnych. Pojawił się jeszcze jeden postulat, żeby przyjechała telewizja i nakręciła program o tej sprawie, ale ekipa rządząca nie chciała się zgodzić.


"W czternastym dniu strajku przyjechał Lech Wałęsa i przywiózł ze sobą zagranicznych dziennikarzy, o sprawie dowiedział się cały świat" – wspominał Oleksy. Dodał, że władza w tej sytuacji został zmuszona do zrobienia programu telewizyjnego, w którym wypowiadali się przedstawiciele strajkujących i podpisano dokument, w którym rządzący zapewniła, że wyda komunikat po wyjaśnieniu sprawy. Kilka tygodni później wprowadzono stan wojenny, a sprawa nigdy nie został wyjaśniona.


Napis na odsłoniętej 27 października tablicy głosi, że jest ona hołdem dla pracowników KWK "Sosnowiec", działaczy i członków struktur NSZZ „Solidarność”, organizatorów i uczestników strajków z sierpnia oraz października i listopada 1981 roku. Z inicjatywą powstania takiej tablicy przed bramą dawnej kopalni wyszła Terenowa Sekcja Problemowa NSZZ "Solidarność" w Sosnowcu.


13 grudnia miasto organizuje koncert w rocznicę stanu wojennego, a w przyszłym roku będzie jednym ze współorganizatorów Wyścigu Solidarności i Olimpijczyków. (PAP)


autorka: Anna Gumułka


lun/ aszw/


Kraj i świat

2024-05-29, godz. 17:20 Paryż – polscy żeglarze wystartują w ośmiu z 10 konkurencji Polscy żeglarze rywalizować będą na igrzyskach w Paryżu, regaty odbędą się w Marsylii, w ośmiu z 10 konkurencji. W środę zarząd Polskiego Związku… » więcej 2024-05-29, godz. 17:10 Wydarzenia sportowe w skrócie, środa 29 maja, 17.00 Przekazujemy skrót wydarzeń sportowych: Debiutant Kacper Urbański oraz doświadczony Arkadiusz Milik, który w tym roku nie grał w kadrze Michała Probierza… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 Politycy Suwerennej Polski do premiera: Przeproście społeczeństwo za zamęt wokół FS Politycy Suwerennej Polski zwrócili się w poniedziałek do premiera Donalda Tuska z żądaniem przeprosin za “zamęt wokół Funduszu Sprawiedliwości”… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 CBOS: ponad połowa badanych za wyborem sędziów do KRS przez zgromadzenia sędziowskie Zdaniem 52 proc. badanych do Krajowej Rady Sądownictwa sędziów powinny wybierać zgromadzenia sędziowskie, tak jak przed 2018 rokiem. Za wyborem przez Sejm… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 ME 2024 - Holendrzy z de Jongiem i Depayem Trener reprezentacji Holandii Ronald Koeman ogłosił ostateczną kadrę na piłkarskie mistrzostwa Europy, w której znaleźli się m.in. zmagający się ostatnio… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 Prezydent Warszawy do uczestników pogrzebu Ludwiki Wujec: stała się symbolem siły i odwagi Dzięki życiu pełnemu pasji do pomagania innym pani Ludwika stała się symbolem siły i odwagi - podkreślił prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski w liście… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 W. Brytania/ Premier Sunak: praktyki zawodowe są lepsze niż słabe studia Brytyjski premier Rishi Sunak obiecał w środę, że jeśli jego Partia Konserwatywna wygra lipcowe wybory do Izby Gmin, zlikwiduje 'zdziercze' kierunki studiów… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 Kaczyński o aferze wizowej: było niewielkie przestępcze przedsięwzięcie Zapowiadając pojawienie się w przyszłym tygodniu na posiedzeniu komisji badającej tzw. aferę wizową, prezes PiS Jarosław Kaczyński powiedział, że w tej… » więcej 2024-05-29, godz. 17:00 Finlandia/ Szefowa MSZ: Ukraina może uderzać na terenie Rosji fińską bronią Ukraina, prowadząca wojnę obronną, może atakować cele wojskowe na terytorium agresora, o ile jest to konieczne z punktu widzenia samoobrony - oświadczyła… » więcej 2024-05-29, godz. 16:50 Europoseł Kohut: weto prezydenta to policzek dla Ślązaczek i Ślązaków Decyzja prezydenta Andrzeja Dudy, który zawetował ustawę o uznaniu języka śląskiego za język regionalny to policzek dla Ślązaków i Ślązaczek - ocenił… » więcej
6789101112
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »