Radio Opole » Kultura i rozrywka
2016-09-02, 15:15 Autor: Małgorzata Ślusarczyk (oprac. B.Więcek)

Czy film bez muzyki może w ogóle istnieć?

Grażyna Staniszewska jako Danusia - kadr z filmu "Krzyżacy" Aleksandra Forda
Grażyna Staniszewska jako Danusia - kadr z filmu "Krzyżacy" Aleksandra Forda
Muzyka w filmie ma różne oblicza. Być może filmowa adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza zatytułowana "Krzyżacy" nie straciłaby wiele, gdyby Danuśka nie zaśpiewała w karczmie albo gdyby rycerstwo nie szło do boju z pieśnią na ustach. Być może... Ale jeśli sam Sienkiewicz wspominał o tych śpiewach?
Muzyka jest integralną częścią filmu, jest jego duszą. W ogólnym odbiorze często niezauważalna - niczym ludzki oddech. A przecież bez oddechu nie ma życia. Bez muzyki film staje się pusty, traci wyraz, klimat. Dramaturgia, romantyczność czy nostalgia - to wszystko istnieje właśnie dzięki muzyce.

Autorem ścieżki dźwiękowej do "Krzyżaków" w reżyserii Aleksandra Forda jest Kazimierz Serocki, polski kompozytor i pianista, jeden z organizatorów festiwalu "Warszawska Jesień". Skomponował on muzykę do 14 filmów fabularnych i około 30 krótkometrażowych (dokumentalnych i animowanych). Napisane przez niego ścieżki dźwiękowe pochodzą z lat 1949-1974. Jedną z nich jest właśnie ilustracja muzyczna do filmu "Krzyżacy", która powstała 46 lat temu.

Jaka jest muzyka filmowa Serockiego? Cechuje ją oszczędność wyrazu i środków technicznych, brak eksperymentów. Karol Bulanda pochylając się nad tą muzyką wskazuje nawet na pewną "sztampowość", stosowanie "sprawdzonych modeli muzycznych umiejscowionych w kontekście obrazu" i oczywiście "wyrastających z wrażeń wywołanych fabułą", a także "plastycznością wizualną filmu". Jednocześnie muzykę filmową Serockiego naznacza "wysoka wartość artystyczna", "nietuzinkowość", "piękno oraz profesjonalizm techniczny", a także "odpowiedniość audiowizualna i emocjonalne uwydatnienia".

W filmie dominują proste brzmienia - bliskie temu, co działo się wówczas w muzyce współczesnej, a jednocześnie zgrabnie nawiązujące do czasu historycznego akcji. Pośród "muzycznych komentarzy" do toczącej się akcji, złożonych jakby z przypadkowych dźwięków, akordów - pojawiają się także nawiązania do melodii Bogurodzicy.

Sam Serocki rolę muzyki w filmie widział tak:
"Mówiąc najogólniej, muzyka w filmie powinna w sposób sugestywny podkreślać, pogłębiać emocjonalnie to, co widzimy w obrazie. W pierwszej kategorii, zdaniem moim, powinien dominować jakiś jeden główny motyw muzyczny, najczęściej pieśń, szczególnie jeśli chodzi o komedie filmowe, czy też inne filmy, w których założenie scenariusza to umożliwia. Muzyka odgrywa tu pierwszoplanową rolę, mobilizuje widza, a jednocześnie przez swój olbrzymi krąg odbiorców, odgrywa dużą rolę w kształtowaniu, podnoszeniu jego poziomu muzycznego. W kategorii drugiej muzyka oczywiście odgrywa mniejszą rolę, służąc podkreślaniu pewnych nastrojów i pogłębianiu emocjonalnemu treści zawartych w filmie. Ponieważ muzyka w filmie z natury rzeczy jest programowa i raczej bez formy takiej, jaką obserwujemy w muzyce symfonicznej i estradowej, więc i tutaj w miarę możliwości należy dążyć do powtarzających się motywów, czy to w formie wokalnej czy instrumentalnej, jest to bowiem często jedyna forma, możliwa przy kompozycji muzyki do filmu, która może ułatwić zrozumienie treści wyrażanych przez muzykę, a tym samym przyczynia się do spełnienia swojego zadania w filmie".

Muzyczna koncepcja "Krzyżaków" jest idealnym odzwierciedleniem tej wizji. Obok dominującego motywu "Bogurodzicy", pewnym dopełnieniem całości są popularne pieśni - śpiew Danuśki nawiązujący do ludowych tradycji, czy wpadające w ucho "Tamdaradei", śpiewane przez Krzyżaków jadących konno.

Czy film bez muzyki może istnieć? Pewnie może, tylko jacy byliby "Krzyżacy"? Choćby nawet uniknąć pojawiania się popularnych - z historycznego punktu widzenia - pieśni, wyciąć sceny, w których bohaterowie śpiewają różne melodie. Pozostaje muzyczne tło akcji. Czy niezbędne? Nieprzekonanych zachęcam do próby obejrzenia scen filmu bez dźwięku. Scen pozbawionych dialogów. To dobry test, by przekonać się jak pusty, niekompletny staje się obraz filmowy bez swej siostry... muzyki.

Kultura i rozrywka

2022-11-14, godz. 22:15 Zmarł Jerzy Połomski. Piosenkarz wielokrotnie występował w Opolu Dzisiaj (14.11) w Skolimowie zmarł w wieku 89 lat piosenkarz Jerzy Połomski. 'Był i niezwykłym artystą i niezwykłym człowiekiem. Wyjątkową osobowością… » więcej 2022-11-14, godz. 05:40 Prawykonanie "Mszy Jubileuszowej" uświetniło obchody 50-lecia Diecezji Opolskiej Kompozycja Barbary Reiman, zatytułowana 'Missa Jubilata' i będąca muzycznym opracowaniem tzw. części stałych mszy świętej w kościele obrządku rzymsko-katolickiego… » więcej 2022-11-13, godz. 09:35 Opowiadania Czechowa, koncert Mazolewskiego i autorka "Antonówek" na premierze w teatrze [ZDJĘCIA] Za nami premiera 'Antonówek' w reżyserii Janusza Opryńskiego w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu. Sztuka miała ciekawą oprawę. Przed premierą z czytelnikami… » więcej 2022-11-12, godz. 08:30 Świąteczny koncert w Filharmonii Opolskiej z kompletem publiczności [ZDJĘCIA] Monumentalne dzieła polskie zabrzmiały podczas piątkowego (11.11) koncertu w Filharmonii Opolskiej im. Józefa Elsnera, będącego jednocześnie tradycyjnym… » więcej 2022-11-11, godz. 09:37 "Żyj kolorowo" na Dworcu PKP Opole Główne [ZDJĘCIA] Towarzystwo Przyjaciół Opola otworzyła na dworcu PKP Opole Główne wystawę prac sekcji plastycznej działającej pod skrzydłami tego stowarzyszenia. Prace… » więcej 2022-11-10, godz. 20:30 Jesienna Turawa na wystawie w galerii Aneks w Opolu Galeria Sztuki Współczesnej zaprosiła w ubiegłym roku Barbara Gębczak na rezydencję artystyczną do Turawy i tak powstała wystawa 'Turawa', którą w piątek… » więcej 2022-11-10, godz. 15:17 Wygrali konkurs organizowany przez KRUS i zwiedzali Radio Opole Wycieczki po Radiu Opole to już niemalże codzienność. Tym razem siedzibę rozgłośni zwiedzali dziś (10.11) laureaci konkursu plastycznego organizowanego… » więcej 2022-11-10, godz. 12:36 Konkurs na wystawę w galerii Aneks. GSW czeka na zgłoszenia Nie trzeba mieć wykształcenia artystycznego, aby wziąć udział w konkursie na projekt wystawy w galerii Aneks w Opolu. Inicjatywa skierowana jest do osób… » więcej 2022-11-10, godz. 10:45 "Inwestowanie w talent to doskonała lokata". Gość w Radiu Opole O Banku Talentów, unikatowym programie stypendialnym dla młodych muzyków, mówił w Porannej Rozmowie Radia Opole jego pomysłodawca Jakub Dubik. » więcej 2022-11-09, godz. 18:10 Filharmonia Opolska przyłącza się do obchodów Narodowego Święta Niepodległości Muzyka Ignacego Jana Paderewskiego, poemat symfoniczny nawiązujący do twórczości Adama Mickiewicza i uwertura zawierająca cytat z polskiego hymnu narodowego… » więcej
2345678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »