Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza 24 września 2021
2021-09-24, 06:19 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza 24 września 2021

335 lat temu 24 września 1686 roku Papież Innocenty XI ogłosił pochodzącego spod Opola św. Jacka Odrowąża głównym patronem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego na równi z dotychczasowym patronem świętym Stanisławem Kostką. 95 lat temu 24 września 1926 roku utworzono przedsiębiorstwo o nazwie Polskie Koleje Państwowe. 103 lata temu 24 września 1918 r. Hieronim Dekutowski wybitny polski partyzant i cichociemny schwytany przez UB w Nysie.
Kartka z Kalendarza 24 września 2021
Hieronim Dekutowski urodził się w robotniczej rodzinie o patriotycznych – legionowych tradycjach pod Tarnobrzegiem. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął pracę jako kreślarz, ale od jesieni 1939 roku planował podjąć studia na uniwersytecie lwowskim.
Plany te pokrzyżował wybuch II wojny światowej.

Jako ochotnik Dekutowski wziął udział w obronie Lwowa i wraz z resztkami lwowskiej załogi przekroczył granicę Węgier, gdzie został internowany. Po brawurowej ucieczce przedostał się do polskiej armii we Francji, tam skończył szkołę podoficerską. Naukę w wojennej podchorążówce przerwała mu inwazja niemiecka na Francję. Po upadku Francji przez Szwajcarię przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie skończył podchorążówkę.

W 1942 roku zgłosił się na szkolenie dywersyjne do służby w AK. Zrzucony do kraju 17 września 1943 roku działał w oddziałach partyzanckich na Lubelszczyźnie. W styczniu 1944 został szefem Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy. Stworzył wówczas najliczniejszy na Lubelszczyźnie lotny oddział partyzancki. Ustalono, że jego oddział, między styczniem i lipcem 1944, przeprowadził, ponad 80 akcji zbrojnych przeciwko Niemcom.

Na rozkaz dowództwa 28 lipca 1944, ppor. Dekutowski rozwiązał oddział i odtąd ukrywał się, wraz z kilkoma podkomendnymi, w Puławach, Lublinie i Tarnobrzegu. W sierpniu 1944 podjęli nieudaną próbę przedostania się do walczącej Warszawy.

W styczniu 1945 roku po zamordowaniu przez milicjantów czterech jego byłych żołnierzy Dekutowski zdecydował się podjąć walkę z komunistami i sowiecką okupacją. Dowodzone przez niego oddziały przeprowadziły wiele brawurowych akcji, które mogły by być kanwą niejednego filmu sensacyjnego.

W czerwcu 1945 roku otrzymał awans do stopnia majora. Po wyborach w styczniu 1947 roku i ogłoszeniu w lutym amnestii, rozformował i ujawnił część oddziałów. Wstrzymał te działania gdy zorientował się, że UB aresztuje byłych partyzantów. Formalnie zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych, które od pewnego czasu ograniczały się tylko do zaopatrywania oddziału i samoobrony.

Zagrożony aresztowaniem postanowił wraz z grupą swoich oficerów przedostać się na Zachód. 14 września 1947, stawił się na punkt przerzutowy w Nysie na Opolszczyźnie, punkt okazał się pułapką katowickiego Urzędu Bezpieczeństwa. Więziony i torturowany major Hieronim Dekutowski został skazany na śmierć.

Wyrok wykonano 7 marca 1949 w warszawskim więzieniu na Mokotowie.

Zobacz także

2021-12-08, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 515 lat temu 8 grudnia 1506 roku na Sejmie w Piotrkowie Zygmunt I Stary został wybrany na króla Polski. 74 lata temu 8 grudnia 1947 roku zmarła wybitna polska… » więcej 2021-12-07, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 96 lat temu 7 grudnia 1925 roku Liga Narodów przyznała Polsce prawo do utrzymania straży wojskowej na Westerplatte. 77 lat temu w nocy z 6 na 7 grudnia 1944… » więcej 2021-12-06, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 76 lat temu 6 grudnia r. 1945 w Mikołowie urodził się wybitny polski poeta i prozaik zaliczany do grona poetów wyklętych Rafał Wojaczek. 264 lata temu 5… » więcej 2021-12-03, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 103 lata temu 3 grudnia 1918 roku w Poznaniu rozpoczął obrady Polski Sejm Dzielnicowy na który przyjechało 1400 delegatów z ziem pozostających pod pruskim… » więcej 2021-12-02, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 232 lata temu 2 grudnia 1789 roku w trakcie trwania obrad Sejmu Czteroletniego odbyła się tzw. czarna procesja. 41 lat temu 2 grudnia 1980 roku w okresie tzw… » więcej 2021-12-01, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 105 lat temu 1 grudnia 1916 roku w toku I wojny światowej Legiony Polskie wkroczyły do Warszawy. 103 lata temu 1 grudnia 1918 roku stacjonująca na Śląsku… » więcej 2021-11-30, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 75 lat temu 30 listopada 1946 roku Oddział Jana Kmiołka „Wira” rozbił więzienie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku uwalniając… » więcej 2021-11-29, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 191 lat temu w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe. Dziś przypada 209 rocznica zakończenia bitwy nad Berezyną – ostatniej… » więcej 2021-11-26, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 122 lata temu 26 listopada 1899 roku Otwarto Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu. 77 lat temu – 26 listopada 1944 roku dowódca SS… » więcej 2021-11-25, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 610 lat temu 25 listopada 1411 roku król Władysław Jagiełło odbył dziękczynną pieszą pielgrzymkę z Niepołomic na Wawel. Towarzyszyły mu poczty niosące… » więcej
23456
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »