Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza 24 września 2021
2021-09-24, 06:19 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza 24 września 2021

335 lat temu 24 września 1686 roku Papież Innocenty XI ogłosił pochodzącego spod Opola św. Jacka Odrowąża głównym patronem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego na równi z dotychczasowym patronem świętym Stanisławem Kostką. 95 lat temu 24 września 1926 roku utworzono przedsiębiorstwo o nazwie Polskie Koleje Państwowe. 103 lata temu 24 września 1918 r. Hieronim Dekutowski wybitny polski partyzant i cichociemny schwytany przez UB w Nysie.
Kartka z Kalendarza 24 września 2021
Hieronim Dekutowski urodził się w robotniczej rodzinie o patriotycznych – legionowych tradycjach pod Tarnobrzegiem. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął pracę jako kreślarz, ale od jesieni 1939 roku planował podjąć studia na uniwersytecie lwowskim.
Plany te pokrzyżował wybuch II wojny światowej.

Jako ochotnik Dekutowski wziął udział w obronie Lwowa i wraz z resztkami lwowskiej załogi przekroczył granicę Węgier, gdzie został internowany. Po brawurowej ucieczce przedostał się do polskiej armii we Francji, tam skończył szkołę podoficerską. Naukę w wojennej podchorążówce przerwała mu inwazja niemiecka na Francję. Po upadku Francji przez Szwajcarię przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie skończył podchorążówkę.

W 1942 roku zgłosił się na szkolenie dywersyjne do służby w AK. Zrzucony do kraju 17 września 1943 roku działał w oddziałach partyzanckich na Lubelszczyźnie. W styczniu 1944 został szefem Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy. Stworzył wówczas najliczniejszy na Lubelszczyźnie lotny oddział partyzancki. Ustalono, że jego oddział, między styczniem i lipcem 1944, przeprowadził, ponad 80 akcji zbrojnych przeciwko Niemcom.

Na rozkaz dowództwa 28 lipca 1944, ppor. Dekutowski rozwiązał oddział i odtąd ukrywał się, wraz z kilkoma podkomendnymi, w Puławach, Lublinie i Tarnobrzegu. W sierpniu 1944 podjęli nieudaną próbę przedostania się do walczącej Warszawy.

W styczniu 1945 roku po zamordowaniu przez milicjantów czterech jego byłych żołnierzy Dekutowski zdecydował się podjąć walkę z komunistami i sowiecką okupacją. Dowodzone przez niego oddziały przeprowadziły wiele brawurowych akcji, które mogły by być kanwą niejednego filmu sensacyjnego.

W czerwcu 1945 roku otrzymał awans do stopnia majora. Po wyborach w styczniu 1947 roku i ogłoszeniu w lutym amnestii, rozformował i ujawnił część oddziałów. Wstrzymał te działania gdy zorientował się, że UB aresztuje byłych partyzantów. Formalnie zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych, które od pewnego czasu ograniczały się tylko do zaopatrywania oddziału i samoobrony.

Zagrożony aresztowaniem postanowił wraz z grupą swoich oficerów przedostać się na Zachód. 14 września 1947, stawił się na punkt przerzutowy w Nysie na Opolszczyźnie, punkt okazał się pułapką katowickiego Urzędu Bezpieczeństwa. Więziony i torturowany major Hieronim Dekutowski został skazany na śmierć.

Wyrok wykonano 7 marca 1949 w warszawskim więzieniu na Mokotowie.

Zobacz także

2022-01-21, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 82 lata temu, 21 stycznia 1940 roku wybuchło powstanie czortkowskie - pierwszy polski zryw antysowiecki podczas II wojny światowej. » więcej 2022-01-20, godz. 03:10 Kartka z kalendarza 191 lat temu 20 stycznia 1831 r. wodzem naczelnym Powstania Listopadowego Sejm Królestwa Polskiego mianował generała brygady Michała Gedeona Radziwiłła. » więcej 2022-01-19, godz. 03:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 19 stycznia 1945 r. ostatni dowódca Armii Krajowej generał Leopold Okulicki "Niedźwiadek" wydał w Częstochowie rozkaz rozwiązania sił zbrojnych… » więcej 2022-01-18, godz. 00:16 Kartka z kalendarza 120 lat temu, 18 stycznia 1902 roku w ukazującym się w Warszawie "Tygodniku Ilustrowanym" ukazał się pierwszy odcinek powieści Władysława Reymonta "Chłopi"… » więcej 2022-01-17, godz. 02:21 Kartka z kalendarza 373 lata temu, 17 stycznia 1649 roku królewicz polski Jan Kazimierz Waza został koronowany na Króla Polski. » więcej 2022-01-14, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 215 lat temu - 14 stycznia 1807 roku Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte wydał dekret ustanawiający na zajętych przez wojska francuskie ziemiach polskich rząd… » więcej 2022-01-13, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 205 lat temu 13 stycznia 1817 r. Senat Rzeczypospolitej Krakowskiej podjął decyzję o niewyburzaniu części murów obronnych Barbakanu i Bramy Floriańskie… » więcej 2022-01-12, godz. 03:19 Kartka z kalendarza 190 lat temu 12 stycznia 1832 roku w ramach represji po powstaniu listopadowym rozkazem cara Mikołaja I Order Virtuti Militari został zdegradowany do rangi … » więcej 2022-01-11, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 103 lata temu 11 stycznia 1919 r. Gen. Józef Dowbor-Muśnicki objął dowództwo nad Powstaniem Wielkopolskim. » więcej 2022-01-10, godz. 01:16 Kartka z kalendarza 2071 lat temu 10 stycznia 49 roku przed Chrystusem, Juliusz Cezar przekroczył rzekę Rubikon wypowiadając słynne zdanie „Kości zostały rzucone”. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »