Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2024-05-04, godz. 04:20 ME 2024 - Westfalenstadion w Dortmundzie areną meczu Polski z Francją Jeden z najbardziej znanych obiektów piłkarskich - Westfalenstadion, na którym swoje mecze rozgrywa Borussia Dortmund, będzie gospodarzem sześciu spotkań… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - dwie wygrane Polaków na inaugurację wielkich imprez (dokumentacja) Tylko dwukrotnie polskim piłkarzom udało się wygrać pierwszy mecz w mistrzostwach świata lub Europy. Podczas mundialu w RFN w 1974 roku pokonali Argentynę… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - rywale Polski: wizytówka Holandii Piłkarska reprezentacja Holandii, która będzie grupowym rywalem Polski, już po raz 11. zagra w turnieju finałowym mistrzostw Europy. Ma na koncie jeden triumf… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - 45 lat bez zwycięstwa nad Holandią (dokumentacja) Trzy zwycięstwa, przy czym ostatnie w 1979 roku, siedem remisów i dziewięć porażek - to bilans dotychczasowych 19 spotkań piłkarskiej reprezentacji Polski… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - Volksparkstadion w Hamburgu areną meczu Polski z Holandią Volksparkstadion, na którym swoje mecze rozgrywa Hamburger SV, będzie gospodarzem pięciu spotkań piłkarskich mistrzostw Europy w Niemczech, w tym Polski z… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - rywale Polski: wizytówka Austrii Piłkarska reprezentacja Austrii, która będzie grupowym rywalem Polski, zagra w turnieju finałowym mistrzostw Europy po raz czwarty. Zadebiutowała w 2008 roku… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - nieznacznie lepszy bilans Polski z Austrią (dokumentacja) Pięć zwycięstw, dwa remisy i trzy porażki to bilans piłkarskiej reprezentacji Polski z Austrią, grupowym rywalem w mistrzostwach Europy w Niemczech. Bramki:… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - Olympiastadion w Berlinie areną meczu Polski z Austrią Zbudowany na igrzyska w 1936 roku Olympiastadion w Berlinie będzie gospodarzem sześciu spotkań piłkarskich mistrzostw Europy w Niemczech, w tym Polski z Austrią… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - rywale Polski: wizytówka Francji Piłkarska reprezentacja Francji, która będzie grupowym rywalem Polski, już po raz 11. zagra w turnieju finałowym mistrzostw Europy. Ma w dorobku dwa triumfy… » więcej 2024-05-04, godz. 04:10 ME 2024 - niekorzystny bilans 17 potyczek z Francją (dokumentacja) Trzy zwycięstwa, pięć remisów i dziewięć porażek to bilans dotychczasowych 17 meczów piłkarskiej reprezentacji Polski z Francją, która 25 czerwca w… » więcej
891011121314
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »