Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-08-02, godz. 20:50 Gasiuk-Pihowicz: wniosek prezydenta do TK szkodzi Polsce; Suchoń: Duda stanął po stronie chaosu w wymiarze sprawied… Andrzej Duda pomaga PiS i szkodzi Polsce - powiedziała Kamila Gasiuk-Pihowicz (KO), odnosząc się do wniosku prezydenta do TK ws. noweli ustawy o KRS. Wg szefa… » więcej 2024-08-02, godz. 20:40 Liga włoska - Roma pozyskała Dowbyka, która strzelców hiszpańskiej ekstraklasy Ukrainiec Artem Dowbyk, król strzelców hiszpańskiej ekstraklasy piłkarskiej w minionym sezonie, przeszedł z Girony do Romy - poinformował włoski klub. Według… » więcej 2024-08-02, godz. 20:40 Lubelskie/ Koniec utrudnienia po wypadku na DK12 w Pełczynie (aktl.) Zakończyły się utrudnienia spowodowane wypadkiem na drodze krajowej nr 12 w miejscowości Pełczyn (Lubelskie) - podał w piątek lubelski oddział GDDKiA. » więcej 2024-08-02, godz. 20:40 USA/ Kamala Harris ma już wystarczające poparcie, by zostać oficjalną kandydatką w wyborach Wiceprezydentka Kamala Harris zdobyła wystarczającą liczbę głosów delegatów Partii Demokratycznej, aby stać się oficjalną kandydatką w wyborach prezydenckich… » więcej 2024-08-02, godz. 20:40 Ekstraklasa piłkarska – Zagłębie – Puszcza 1:0 (opis2) KGHM Zagłębie Lubin - Puszcza Niepołomice 1:0 (0:0) Bramka: 1:0 Igor Orlikowski (53-głową). Żółta kartka - KGHM Zagłębie Lubin: Dominik Hładun… » więcej 2024-08-02, godz. 20:30 Rajdowe MŚ - Rovanpera liderem w Finlandii po 1. etapie Obrońca tytułu Fin Kalle Rovanpera (Toyota Yaris Rally1) prowadzi po pierwszym etapie w Rajdzie Finlandii, dziewiątej rundzie mistrzostw świata. Z ośmiu rozegranych… » więcej 2024-08-02, godz. 20:30 Ekstraliga żużlowa - Motor - Unia 55:35 (opis) Orlen Oil Motor Lublin - Fogo Unia Leszno 55:35. Punkt bonusowy dla Motoru, który pierwszy mecz wygrał 50:40. Punkty: Orlen Oil Motor Lublin: Bartosz Zmarzlik… » więcej 2024-08-02, godz. 20:30 Prezydent pozbawił Krzysztofa Kuryłowicza orderu Prezydent Andrzej Duda pozbawił Krzysztofa Kuryłowicza Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta. Kuryłowicz… » więcej 2024-08-02, godz. 20:30 Izrael/ Marynarka wojenna ukończyła testy obrony powietrznej dalekiego zasięgu Izraelska marynarka wojenna ukończyła testy pocisku obrony powietrznej dalekiego zasięgu LRAD - poinformowało w piątek wojsko. Testy ukończono w momencie… » więcej 2024-08-02, godz. 20:20 Ekstraliga żużlowa - 13. kolejka (tabela) Wynik meczu 13. kolejki i tabela ekstraligi żużlowej: Orlen Oil Motor Lublin - Fogo Unia Leszno 55:35 Pozostałe mecze kolejki2024-08-04:Apator Toruń - ZOOleszcz… » więcej
146147148149150151152
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »