Radio Opole » Kraj i świat
2022-01-22, 08:20 Autor: PAP

Niemcy/ Polska nauka w czasie niemieckiej okupacji, prezentacja w Instytucie Pileckiego

Historyk z Uniwersytetu Wiedeńskiego Friedrich Cain opowiadał na zaproszenie Instytutu Pileckiego w Berlinie o swojej książce, w której opisał pracę polskich naukowców pod niemiecką okupacją. Wojna i okupacja stworzyły nowe "reguły gry” narzucane przez okupanta.

"Forschen im Untergrund. Neue Perspektiven auf den Alltag unter deutscher Besatzung in Polen, 1939-1945" (Badania w podziemiu. Nowe spojrzenie na życie codzienne pod niemiecką okupacją w Polsce w latach 1939-1945) to tytuł książki historyka z Uniwersytetu Wiedeńskiego Friedricha Caina. Badacz opowiadał o niej na zaproszenie Instytutu Pileckiego w Berlinie.


W latach 1939-1945, jak wszystkie grupy społeczne, także naukowcy byli zmuszeni albo do porzucenia swojej działalności, albo do jej potajemnej reorganizacji. Równocześnie programy neutralności naukowej musiały być pogodzone z programami politycznymi.


"Wiemy wszyscy jak wygląda praca naukowa w sytuacji normalnej, w demokracji i w czasie pokoju. Friedrich Cain ciekawie pokazał jak naukowcy zmieniają swój modus operandi w sytuacji wyjątkowej – w czasie wojny" - mówi PAP zastępca dyrektora Instytutu Pileckiego w Berlinie Mateusz Fałkowski, który zorganizował spotkanie z historykiem. "Korzystając z narzędzi historii i socjologii nauki pokazał, jak wyglądała codzienność i praktyka badawcza polskich naukowców: badaczy społeczeństwa, fizyków i biologów w czasie niemieckiej okupacji 1939-1945".


Polska nauka i naukowcy "byli wówczas częścią polskiego Państwa Podziemnego i podlegali w związku z tym normom wyznaczanym przez podziemie" - podkreśla Fałkowski. "Częściowo ich praca była przez polskie państwo podziemne wspierana także finansowo, a po wojnie opublikowane zostały teksty naukowe napisane w czasie wojny".


Jednak "wojna i okupacja stworzyły nowe +reguły gry+ narzucane przez okupanta. Badacze musieli przynajmniej do pewnego stopnia je uwzględniać, również pracując w bibliotekach i instytutach badawczych zarządzanych przez niemieckie władze okupacyjne. Cain te wszystkie zmiany nowatorsko interpretuje" - mówi PAP Mateusz Fałkowski.


"Nauka uprawiana w sytuacji nienormalnej, w czasie wojny, gdzie każda czynność ma także polityczne i moralne znaczenie, jest ciekawym socjologicznym zjawiskiem" - zauważa wice szef Instytutu Pileckiego w Berlinie, mówiąc o książce Caina. Wskazuje na to "nie tylko analiza pracy np. naukowców badających tyfus we Lwowie, czy krakowskich fizyków, ale także lektura wojennych prac Stanisława Ossowskiego, jednego z ojców polskiej socjologii, czy słynnego tekstu badacza literatury Kazimierza Wyki +Życie na niby+".


Polski ruch oporu "umożliwił funkcjonowanie polskiej nauki i sprawił, że inteligenci tacy jak Ossowski, Plezia, Wyka czy Miłosz pisali w czasie wojny teksty interpretujące wojenne doświadczenie, pokazujące m.in. psychologiczne i społeczne konsekwencje wojny, również dla samych inteligentów" - konkluduje Mateusz Fałkowski.


Z Berlina Berenika Lemańczyk (PAP)


bml/ jar/


Kraj i świat

2024-07-16, godz. 12:10 Śląskie/ Po zderzeniu trzech aut są utrudnienia na drodze krajowej 52 w Barwałdzie Górnym O utrudnianiach na drodze krajowej 52 w Barwałdzie Górnym w rejonie Wadowic poinformowała we wtorek w południe Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 Ekstraklasa piłkarska – Puszcza Niepołomice: znowu sięgnąć po niemożliwe 'Sięgamy po niemożliwe' - tak trener Tomasz Tułacz skomentował wywalczenie 12. miejsca i zdobycie 40 punktów przez piłkarzy Puszczy w poprzednim sezonie… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 "Bild": w liście do Michela Orban namawia UE do wznowienia relacji dyplomatycznych z Rosją Premier Węgier Viktor Orban, który w ramach samozwańczej 'misji pokojowej' odwiedził m.in. Rosję i Chiny, w liście do szefa Rady Europejskiej Charles'a Michela… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 Bytom/ Zawaliły się stropy pustostanu; nadzór budowlany nakaże rozbiórkę kamienicy (aktl.) Bytomski nadzór budowlany przygotowuje decyzję o natychmiastowej rozbiórce kamienicy z 1875 r. przy ul. Piekarskiej 28. We wtorek o poranku doszło tam do katastrofy… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 Estonia/ Kristen Michal z misją tworzenia nowego rządu Prezydent Alar Karis powierzył we wtorek Kristenowi Michalowi misję sformowania nowego rządu Estonii. Michal - doświadczony polityk Partii Reform - ma zastąpić… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 Kaleta o zatrzymaniu Romanowskiego: chodzi tylko i wyłącznie o pokazówkę Chodzi tylko i wyłącznie o pokazówkę, że stosuje się aparat siły wobec przedstawicieli opozycji - powiedział polityk Suwerennej Polski Sebastian Kaleta… » więcej 2024-07-16, godz. 12:10 Sejm/ Komisja kontynuuje prace nad projektami reformującymi Trybunał Konstytucyjny Sejmowa komisja we wtorek kontynuuje rozpoczęte przed tygodniem prace nad projektami reformującymi Trybunał Konstytucyjny. Posiedzenie rozpoczęte około godz… » więcej 2024-07-16, godz. 12:00 Gdańsk/ Zamknięto wszystkie kąpieliska w pasie nadmorskim od portu w stronę Jelitkowa Ze względów bezpieczeństwa prewencyjnie zamknięte zostają wszystkie gdańskie kąpieliska w pasie nadmorskim od portu w stronę Jelitkowa - poinformował… » więcej 2024-07-16, godz. 12:00 Powstał program do sprawdzania, czy rozmawialiśmy online z prawdziwą osobą Prototypowy program do sprawdzania, czy przez kamerę online rozmawialiśmy z prawdziwą osobą, a nie deepfejkiem, opracowali naukowcy z ośrodka badawczo-rozwojowego… » więcej 2024-07-16, godz. 12:00 Konfederacja: żądamy od rządu ukarania sprawców znieważenia polskiego munduru Żądamy od rządu Donalda Tuska, od ministrów, od szefostwa policji i żandarmerii wojskowej szybkiego, natychmiastowego działania i ukarania sprawców znieważenia… » więcej
122123124125126127128
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »