Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Naukowcy badają przyczynę śmierci ponad 60 jeńców…
2022-01-17, 10:22 Autor: Elżbieta Bielecka

Naukowcy badają przyczynę śmierci ponad 60 jeńców wojennych z obozu na terenie Stargardu

Stalag II D Stargard, istniejący w latach 1939-1945. [Muzeum Archegologiczno-Historyczne Stargard (wystawa 16 grudnia 2010 r. w Muzeum - autorzy Andrzej Bierca i Piotr Tarnawski), syg. 68/395/MA-H/2010]
Stalag II D Stargard, istniejący w latach 1939-1945. [Muzeum Archegologiczno-Historyczne Stargard (wystawa 16 grudnia 2010 r. w Muzeum - autorzy Andrzej Bierca i Piotr Tarnawski), syg. 68/395/MA-H/2010]
Szczecińscy naukowcy chcą ustalić przyczynę śmierci 64 osób, których szczątki odnaleziono na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag II-D w Stargardzie (Zachodniopomorskie). Jeńcy zmarli w ciągu czterech kolejnych dni, ale nie ma śladów wskazujących np. na ich rozstrzelanie.
"Podczas badań na terenie Stalagu II-D odnaleźliśmy kilkadziesiąt mogił zbiorowych. Przeprowadziliśmy ekshumacje w jednej z nich, w której znaleźliśmy szczątki 64 osób płci męskiej. Na podstawie analizy zebranych dowodów, artefaktów możemy obecnie powiedzieć, że w dużej części są to czerwonoarmiści" – powiedział w rozmowie z PAP kierownik Zakładu Genetyki Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie dr hab. n. med. Andrzej Ossowski.


Jak dodał, wśród artefaktów ujawnionych w mogile znaleziono także fragmenty umundurowania żołnierzy polskich i belgijskich, ale na tym etapie nie można się jednoznacznie wypowiedzieć, czy byli tam również pochowani.


Dzięki danym dotyczącym żołnierzy Armii Czerwonej, udostępnionym w ramach projektu OBD "Memoriał" badacze ustalili, że jeńcy zmarli w ciągu czterech kolejnych dni, w grudniu 1941 r.


Wstępne ustalenia wskazują też, że śmierć nastąpiła w wyniku wycieńczenia, ale naukowcy chcą dokładniej zbadać jej okoliczności – właśnie ze względu na krótki czas, w którym zmarło tak wiele osób.


"Skala jest niebywała – w obozie umierało po kilkanaście osób dziennie. Nie ma tutaj śladów, które wskazywałyby, że zastosowano mechanizm brutalnej śmierci – rozstrzelanie czy zakatowanie, jak obserwowaliśmy w naszych pracach w obozach w Stutthofie, Treblince czy Sobiborze" – wyjaśnił Ossowski.


Jak wskazał, wycieńczenie organizmu powodowało u jeńców podatność na choroby zakaźne, np. tyfus. "Planujemy wykonać pionierskie badania na obecność patogenów w zachowanym materiale kostnym – do tej pory nikt tego w Polsce nie robił" – powiedział genetyk.


Dodał, że, badania na terenie byłego Stalagu II-D będą kontynuowane – można przypuszczać, że 64 jeńców odnalezionych w mogile to niejedyne ofiary takiej śmierci.


"Nie był to obóz koncentracyjny ani obóz zagłady. To był obóz jeniecki. Pokazuje to skalę zbrodniczego systemu i możemy mówić o masowej skali śmierci w obozach dla jeńców wojennych. To przerażający obraz, ukazujący ogrom zbrodniczego działania. Była to eksterminacja poprzez warunki, na które byli narażeni jeńcy wojenni – ciężką pracę, niedożywienie, brak jakiejkolwiek pomocy medycznej" – podkreślił Ossowski.


Zaznaczył, że trwają też badania mające ustalić tożsamość jeńców innych narodowości, co do których naukowcy mają obecnie zaledwie szczątkowe informacje. Wskazał też, że w przypadku żołnierzy Armii Czerwonej, mimo iż ich los był znany, system komunistyczny nigdy nie powiadomił o nim ich krewnych.


"W momencie przejęcia dokumentacji niemieckiej Sowieci nie powiadomili rodzin, co się stało z ich bliskimi – mimo tego, że, jak widać w dokumentach, ustalono nawet ich adresy. Pozwolono na to, by krewni jeńców-czerwonoarmistów byli naznaczeni piętnem +rodziny zdrajców+" – zaznaczył genetyk.


Rozpoczęte w październiku br. prace to pierwsze tego typu kompleksowe badania w byłym obozie; wcześniej Agencja Mienia Wojskowego, do której należy teren prowadziła badania sondażowe po tym, jak pasjonaci historii przybliżyli lokalizację miejsca grzebalnego znajdującego się przy kompleksie.


Stalag II-D był jednym z największych obozów jenieckich na terenie III Rzeszy. Od 1939 r. (początkowo działał jako obóz przejściowy, Dulag L) trafiali do niego jeńcy z całej Europy, żołnierze szeregowi i podoficerowie, m.in. żołnierze armii gen. Kleeberga, ale też inni żołnierze polscy, francuscy, belgijscy czy radzieccy. Jeńcy, którzy trafiali do obozu, pracowali w komandach roboczych na całym Pomorzu, m.in. w majątkach ziemskich i przy budowie dróg. Wielu z nich zmarło w trakcie robót – byli chowani w pobliżu miejsca, w którym pracowali. Obóz działał do ewakuacji w lutym 1945 r.


Badania na terenie Stalagu II-D zostały dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.(PAP)


Autorka: Elżbieta Bielecka

Zobacz także

2022-05-24, godz. 12:02 Kolejna budowla Twierdzy Modlin jest zabytkiem Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego budynek Prochowni nr 197, wzniesiony w I poł… » więcej 2022-05-24, godz. 11:14 „Nazistowscy miliarderzy. Czarna historia najbogatszych niemieckich dynastii”, nie zostali rozliczeni, bo taka była… Autor książki „Nazistowscy miliarderzy. Czarna historia najbogatszych niemieckich dynastii” David de Jong powiedział w wywiadzie dla holenderskiego dziennika… » więcej 2022-05-24, godz. 10:07 45 lat temu rozpoczął się protest głodowy w warszawskim kościele św. Marcina 45 lat temu, 24 maja 1977 r., w warszawskim kościele św. Marcina rozpoczęła się głodówka członków Komitetu Obrony Robotników w obronie więzionych przez… » więcej 2022-05-24, godz. 09:09 W Muzeum Architektury wystawa poświęcona twórczości Hansa Poelziga Wystawę poświęconą życiu i twórczości Hansa Poelziga, związanego z Wrocławiem jednego z najważniejszych architektów XX w., będzie można od czwartku… » więcej 2022-05-24, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 24 maja.. » więcej 2022-05-23, godz. 12:00 Patriotyzm jest gwarantem wolności Przez całe dekady przeciwstawiano sobie te wartości. A dziś widzimy na Ukrainie, ale i w Polsce, że to właśnie miłość ojczyzny jest tarczą przed zniewoleniem… » więcej 2022-05-23, godz. 11:03 Wystawa ze "śląskim Kopciuszkiem" w tle Dzięki materiałom Archiwów Państwowych w Opolu w kościele w Kopicach otwarto wystawę poświęconą historii tej świątyni oraz kościoła w Więcmierzycach… » więcej 2022-05-23, godz. 10:10 Niesamowita historia bez precedensu, czyli jak kupowano skarby Württembergów z Pokoju O kulisach aukcji i rzeczach podarowanych przez potomków rodu Württembergów mówił w Radiu Opole Zbigniew Kubalańca, wicemarszałek województwa opolskiego… » więcej 2022-05-23, godz. 09:00 Polskie Radio we wrześniu 39 r. było głosem osamotnionej Polski rozdzieranej przez agresorów (wywiad) Polskie Radio odgrywało bardzo istotną rolę w wojnie obronnej w 1939 roku. Było głosem osamotnionej Polski rozdzieranej przez dwóch agresorów – III Rzeszę… » więcej 2022-05-23, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 23 maja.. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »