Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-11-30, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

75 lat temu 30 listopada 1946 roku Oddział Jana Kmiołka „Wira” rozbił więzienie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku uwalniając kilkudziesięciu więźniów politycznych, z których większość przystąpiła do oddziału. Dziś przypada 157 rocznica urodzin Andrzeja Mielęckiego – lekarza i polskiego działacza narodowego na Górnym Śląsku, którego zamordowanie stało się jedną w przyczyn wybuchu II powstania śląskiego. 762 lata temu 30 listopada 1259 roku rozpoczął się tzw. drugi najazd tatarski na Polskę. Zagony najeźdźców dotarły do wschodnich krańców księstwa opolsko-raciborskiego.
Kartka z Kalendarza 30 listopada 2021
Pierwszy i najbardziej znany najazd tatarski, a właściwie mongolski na Polskę, miał miejsce w roku 1241 i zakończył się spektakularną bitwą pod Legnicą. Wkrótce potem wśród potomków twórcy mongolskiego państwa Czingis-chana rozgorzały kilkuletnie walki o przywództwo nad tzw. Złotą Ordą. Dało to Europie Środkowej kilkanaście lat spokoju od mongolskiego zagrożenia.

Paradoksalnie przyczyną kolejnego najazdu stało się zawarcie w roku 1259 antytatarskiego sojuszu przez Ruś Halicką, Węgry, Litwę i polskich książąt Mazowsza i Małopolski. Aby spacyfikować ten sojusz wodzowie Złotej Ordy postanowili przeprowadzić uderzenie wyprzedzające. Jako cel wybrali Małopolskę.

Rozpoczęta 30 listopada 1259 roku dowodzona przez Burundaja wyprawa miała charakter typowo rabunkowy i niszczycielski. Pod względem skutków była znacznie gorsza dla Polski niż pierwszy najazd z roku 1241.

Przez całą zimę – do końca lutego 1260 roku kilkunastotysięczny korpus tatarski wspomagany przez podbitych książąt ruskich plądrował Małopolskę. Tatarzy wymordowali rzesze jeńców, paląc niezliczoną liczbę wsi i miast oraz uprowadzając około 10 000 niewolników.

Do najbardziej spektakularnej rzezi doszło po kapitulacji Sandomierza, gdzie warunki poddania grodu w imieniu Mongołów negocjowali Rusini, a po wyjściu załogi z twierdzy Mongołowie zerwali umowę i wymordowali obrońców.

Osobny tatarski korpus wysłano na pogranicze śląsko-małopolskie. Jego zadaniem było stawienie czoła posiłkom dla Małopolski, jakie spodziewano się, że wyślą piastowscy książęta śląscy. Ten manewr okazał się skuteczny. Spustoszenie wschodniego pogranicza księstwa opolsko-raciborskiego spowodowało, że śląscy Piastowie zamiast o pomocy dla Małopolski musieli myśleć o obronie własnego terytorium.

Tatarzy wraz z Rusinami wystawili przeciwko Polsce około 30 tys. zbrojnych. Przeciwko nim zdołano zmobilizować zaledwie 3000 konnych i 6000 pieszych żołnierzy. Dysproporcja sił była więc bezdyskusyjna. W dodatku polskie siły przez cały czas nie zdołały się skoncentrować by podjąć skuteczny kontratak.

Najeźdźcy wycofali się nie niepokojeni gdy zbliżająca się wiosna zagroziła rozmiękczeniem dróg i stopieniem lodów na rzekach. Obrazu sytuacji dopełniła postawa małopolskiego księcia Bolesława Wstydliwego, który zamiast organizować obronę lub szukać u kuzynów posiłków, schronił się z żoną w Sieradzu.

Zobacz także

2022-01-26, godz. 03:57 Kartka z kalendarza 115 lat temu - 25 stycznia 1907 roku polski ruch narodowy na Śląsku odniósł swój największy sukces: Deputowanymi do Reichstagu zostało pięciu Polaków… » więcej 2022-01-25, godz. 03:16 Kartka z kalendarza Sto lat temu - 25 stycznia 1922 roku arcybiskup Mediolanu Achille Ratti został odznaczony Orderem Orła Białego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudski… » więcej 2022-01-24, godz. 03:12 Kartka z kalendarza 515 lat temu, 24 stycznia 1507 r., w wawelskiej katedrze odbyła się koronacja na króla Polski królewicza z dynastii Jagiellonów Zygmnta, który przeszedł… » więcej 2022-01-21, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 82 lata temu, 21 stycznia 1940 roku wybuchło powstanie czortkowskie - pierwszy polski zryw antysowiecki podczas II wojny światowej. » więcej 2022-01-20, godz. 03:10 Kartka z kalendarza 191 lat temu 20 stycznia 1831 r. wodzem naczelnym Powstania Listopadowego Sejm Królestwa Polskiego mianował generała brygady Michała Gedeona Radziwiłła. » więcej 2022-01-19, godz. 03:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 19 stycznia 1945 r. ostatni dowódca Armii Krajowej generał Leopold Okulicki "Niedźwiadek" wydał w Częstochowie rozkaz rozwiązania sił zbrojnych… » więcej 2022-01-18, godz. 00:16 Kartka z kalendarza 120 lat temu, 18 stycznia 1902 roku w ukazującym się w Warszawie "Tygodniku Ilustrowanym" ukazał się pierwszy odcinek powieści Władysława Reymonta "Chłopi"… » więcej 2022-01-17, godz. 02:21 Kartka z kalendarza 373 lata temu, 17 stycznia 1649 roku królewicz polski Jan Kazimierz Waza został koronowany na Króla Polski. » więcej 2022-01-14, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 215 lat temu - 14 stycznia 1807 roku Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte wydał dekret ustanawiający na zajętych przez wojska francuskie ziemiach polskich rząd… » więcej 2022-01-13, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 205 lat temu 13 stycznia 1817 r. Senat Rzeczypospolitej Krakowskiej podjął decyzję o niewyburzaniu części murów obronnych Barbakanu i Bramy Floriańskie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »