Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 30 kwietnia 2021
2021-04-30, 06:30 Autor: Bolesław Bezeg

30 kwietnia 2021

501 lat temu 30 kwietnia 1520 roku w toku wojny z Krzyżakami po dwumiesięcznym oblężeniu polskie pospolite ruszenie dowodzone przez kasztelana płockiego Piotra Kryskiego zdobyło krzyżacki zamek w Działdowie. 206 lat temu 30 kwietnia 1815 roku król Prus Fryderyk III Wilhelm wydał edykt powołujący rejencję opolską, zwyczajowo też nazywaną rejencją górnośląską. 495 lat temu 30 kwietnia 1526 roku opolski książę Janusz zwany Janem Dobrym nadał prawa miejskie i przywilej górniczy osadzie Tarnowskie Góry.
Kartka z Kalendarza 30 kwietnia 2021
Historia Tarnowskich Gór związana jest od początku z górnictwem. Jak w roku 1612 zanotował Walenty Roździeński w swoim rymowanym dziele „Officina ferraria” pierwszą bryłkę srebronośnej skały wyorał około roku 1490 chłop o nazwisku Rybka. Znalezienie srebra spowodowało najazd osadników i rozwój osady.

Dopiero jednak w roku 1526 książę opolski Janusz zwany Janem Dobrym nadał Tarnowskim Górom prawa miejskie i tzw. akt wolności górniczej. Dwa lata później książę wydał tzw. Ordunek Górny czyli ustawę regulującą zasady funkcjonowania kopalni w księstwie opolskim, uważaną za pierwsze na świecie prawo górnicze.

Wszystkie te dokumenty kontrasygnował wraz z księciem jego siostrzeniec Jerzy Hohenzollern von Ansbach przysposobiony do roli spadkobiercy po bezdzietnym księciu.
Nadanie praw miejskich a potem górniczych spowodowało szybki rozwój górnictwa nie tylko w okolicach Tarnowskich Gór, ale także w innych zasobnych w kruszce regionach księstwa opolskiego.

Wkrótce powstały kopalnie ołowiu i cynku w Bytomiu i w okolicach Gliwic. Rozwój górnictwa napędzał także rozwój handlu i usług, wokół sztolni wyrastały usługowo-handlowe osady. W Tarnowskich Górach wybudowano wówczas wiele istniejących do dziś kamienic. Za sprawą przywilejów książęcych Tarnowskie Góry stały się największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Śląsku.

Po śmierci księcia Jana Dobrego, która nastąpiła w roku 1532 za sprawą Jerzego Hohenzollerna zaczęto lansować w księstwie reformację, której nowy dziedzic był wielkim rzecznikiem. Siłą rzeczy jednym z najważniejszych protestanckich ośrodków w księstwie opolskim stały się Tarnowskie Góry, gdzie powstał pierwszy murowany protestancki kościół a także szkoła ariańska.

Kres świetności Tarnowskich Gór położyła wojna 30-letnia. Gdyby nie związane z nią zniszczenia, kto wie, może to Tarnowskie Góry byłyby dziś stolicą naszego województwa.

Zobacz także

2021-06-25, godz. 06:30 25 czerwca 2021 214 lat temu 25 czerwca 1807 roku w toku wojny francusko-pruskiej pruski komendant Twierdzy Kłodzko podpisał akt kapitulacji wobec oblegających miasto wojsk… » więcej 2021-06-24, godz. 06:30 24 czerwca 2021 1049 lat temu 24 czerwca 972 roku książę Polan Mieszko I pokonał pod Cedynią wkraczające do jego państwa wojska margrabiego łużyckiego Hodona. 45 lata… » więcej 2021-06-23, godz. 06:30 23 czerwca 2021 101 lat temu, 23 czerwca 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej powstał pierwszy rząd Władysława Grabskiego. Gabinet ten przetrwał zaledwie miesiąc… » więcej 2021-06-22, godz. 06:30 22 czerwca 2021 249 lat temu 22 czerwca 1792 roku w toku wojny w obronie konstytucji 3 maja król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari. 100 lat temu… » więcej 2021-06-21, godz. 06:34 21 czerwca 2021 716 lat temu 21 czerwca 1305 r. król czeski Wacław III dzieki małżenstwu z córką zamordowanego króla Przemysła koronował się w Gnieźnie na króla Polski… » więcej 2021-06-18, godz. 06:33 18 czerwca 2021 447 lat temu 18 czerwca 1574 Król Henryk III Walezy na wieść o bezpotomnej śmierci swojego brata króla Francji potajemnie opuścił Polskę. 83 lata temu… » więcej 2021-06-17, godz. 06:32 17 czerwca 2021 88 lat temu 17 czerwca 1933 roku oddano do użytku Zbiornik Otmuchów wraz z elektrownią wodną. 101 lat temu 17 czerwca 1920 roku powołano Szkołę Morską… » więcej 2021-06-16, godz. 06:26 16 czerwca 2021 16 czerwca 214 lat temu 16 czerwca 1807 roku w toku wojny francusko-pruskiej w efekcie zwycięskiego oblężenia głównodowodzący na Śląsku brat cesarza Napoleona… » więcej 2021-06-15, godz. 06:25 15 czerwca 2021 88 lat temu 15 czerwca 1934 roku minister spraw wewnętrznych Bronisław Pieracki został postrzelony przed budynkiem Klubu Towarzyskiego przy ul. Foksal w Warszawie… » więcej 2021-06-14, godz. 06:25 14 czerwca 2021 Wczoraj minęła 22 rocznica beatyfikacji grupy 108 polskich męczenników II wojny światowej. Wśród nich znaleźli się także Opolanie oraz osoby z Opolszczyzną… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »