Radio Opole » Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech » Posłuchaj cyklu » „Pochodnia nr 1”
2018-08-29, 07:55 Autor: Ireneusz Prochera

„Pochodnia nr 1”

Samospalenie Ryszarda Siwca na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w proteście przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji [fot. autor nieznany / domena publiczna, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ryszard_siwiec_stad
Samospalenie Ryszarda Siwca na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w proteście przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji [fot. autor nieznany / domena publiczna, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ryszard_siwiec_stad
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 17
Dramatycznym protestem przeciwko okupacji Czechosłowacji przez Wojska Układu Warszawskiego były trzy akty samospalenia, do których doszło w kilka miesięcy po inwazji.
16 stycznia 1969 roku w centrum Pragi podpalił się dwudziestoletni student Jan Palach. W lutym tę samą formę protestu wybrał inny student – Jan Zajic. W kwietniu natomiast na placu w Jihlavie podpalił się czterdziestoletni komunista – Evzen Ploček. Z tych postaci największą uwagę przykuł Jan Palach, student historii i ekonomii politycznej na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze.

Palach pozostawił po sobie list pożegnalny, który stał się swego rodzaju manifestem rozczarowania obrotem wydarzeń w jego kraju, najechanym przez dotychczasowych sojuszników. Palach pisał, że: „ze względu na to, że nasze narody znalazły się na krawędzi beznadziei, zdecydowaliśmy się wyrazić swój protest i obudzić naród tej ziemi. Nasza grupa złożona jest z ochotników, zdecydowanych spalić się dla naszej sprawy. Ja miałem honor wylosować nr 1 i uzyskałem prawo napisania pierwszych listów, a także wystąpić jako pierwsza pochodnia”.

Słowa wstrząsające w swoim pragmatyzmie! Jednak oparte o pewnego rodzaju kalkulację. Studenci wychodzili z założenie, że nie jest jeszcze za późno na powrót do tych wartości, które stały za Praska Wiosną.

To co zamierzali zrobić, miało zmobilizować naród do działania i być znaczącym głosem sprzeciwu.

Do akcji zgłosiło się kilkunastu ochotników, z których wybrano dziesięciu. Na podkreślenie zasługuje ostra selekcja, jakiej poddano osoby, które wyraziły chęć oddania życia dla sprawy. Wybierano ludzi, którzy nie mieli problemów psychicznych, nie przeżyli rozczarowań miłosnych i nie mieli kłopotów rodzinnych. Chodziło o to, by władza nie mogła przedstawić ich jako osoby niezrównoważone psychicznie, których czyn wynikał wyłącznie spoza politycznych powodów.

Ostatecznie dokonano losowania. Nr 1 wylosował Jan Palach… Sprawa odbiła się głośnym echem w Czechosłowacji i na świecie. Wstrząsającym wierszem – „Na śmierć Jana Palacha” – skomentował ją Kazimierz Wierzyński. Wygłosił go też na antenie Rozgłośni Polskiej RWE.

Należy również przypomnieć , że najwyższą ofiarę z siebie w imię sprzeciwu wobec inwazji na Czechosłowację złożył także Polak, Ryszard Siwiec, który dokonał 8 września 1968 samospalenia w czasie ogólnokrajowych dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, w obecności przywódców Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, dyplomatów i 100 tysięcy widzów.

Palach prawdopodobnie nie wiedział o proteście Siwca, bowiem pierwszą informację o jego czynie nadało dopiero w kwietniu 1969 Radio Wolna Europa.

Zobacz także

2018-08-31, godz. 07:55 „Za waszą i za naszą niewolę” – twórcy przeciw inwazji na Czechosłowację Kiedy świat obiegła wieść o inwazji wojsk Układy Warszawskiego na Czechosłowację, wielu polskich intelektualistów zabrało głos, potępiając zbrojne… » więcej 2018-08-30, godz. 07:55 „Była wolność i swoboda, była demokracja…” Przy ocenie zaangażowania Polski w inwazję na Czechosłowację trzeba oczywiście pamiętać, że decyzja ta zapadła arbitralnie na szczeblach partyjnych w… » więcej 2018-08-29, godz. 07:55 „Pochodnia nr 1” Dramatycznym protestem przeciwko okupacji Czechosłowacji przez Wojska Układu Warszawskiego były trzy akty samospalenia, do których doszło w kilka miesięcy… » więcej 2018-08-28, godz. 07:55 Potępienie i aprobata. Polskie społeczeństwo reaguje na „Operację Dunaj” Jakie były reakcje polskiego społeczeństwa na inwazję Wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację? W pierwszych dniach, kiedy machina propagandowa nie… » więcej 2018-08-27, godz. 07:55 Doktryna Breżniewa (prawie) wiecznie żywa Interwencja wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji miała ogromne znaczenie dyscyplinujące dla państw należących do bloku wschodniego. Przyniosła także… » więcej 2018-08-24, godz. 07:55 Operacja „Dunaj”: liczono się z totalnym oporem Reakcja społeczeństwa czechosłowackiego na agresję wojsk Układu Warszawskiego była prawie jednoznacznie negatywna. I świadomość tego od niemal pierwszych… » więcej 2018-08-23, godz. 07:55 Radio Wełtawa prosto z… Berlina! Ciekawym epizodem związanym z interwencją wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji było pojawienie się w eterze stacji, przed którą powszechnie Czesi… » więcej 2018-08-22, godz. 07:55 Strzelać czy nie strzelać? „O Polakach nie wspominano...” Jedną z najbardziej drażliwych kwestii w ocenie udziału polskich żołnierzy w interwencji w Czechosłowacji jest odpowiedź na pytanie, czy obie strony gotowe… » więcej 2018-08-21, godz. 07:55 „Operacja Dunaj”: czas propagandowej walki o serca i umysły Przed dowództwem wojsk interweniujących w Czechosłowacji stało trudne zadanie przekonania mieszkańców kraju, że to co się dzieje – dzieje się dla ich… » więcej 2018-08-20, godz. 07:47 Tłumaczyli, że inwazja to musi być jakaś pomyłka… Jest swego rodzaju paradoksem, że w przekazie propagandowym w krajach bloku wschodniego, mającym uzasadnić interwencję, dominowało oskarżenie, że Czesi… » więcej
12
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »