Radio Opole » Kraj i świat
2024-07-16, 14:00 Autor: PAP

"Elegia dla bidoków" - kandydat na wiceprezydenta USA o dorastaniu w "pasie rdzy"

J.D. Vance, właśnie ogłoszony przez Donalda Trumpa republikańskim kandydatem na wiceprezydenta USA, w głośnej, wydanej także w Polsce książce "Elegia dla bidoków" opisał swoje dorastanie i brutalną rzeczywistość małego miasta z amerykańskiego "pasa rdzy".

J.D. Vance będzie bronił i występował w imieniu "zapomnianych Amerykanów", przekonywał podczas konwencji wyborczej Republikanów w Milwaukee kandydat partii do Senatu z Ohio Bernie Moreno. Zdaniem wielu Vance uczynił to – przemówił w imieniu „zwykłych Amerykanów” z nizin społecznych, wykluczonych z udziałów w „amerykańskim marzeniu” – nie tylko poprzez polityczną działalność, ale także pracę literacką. Jego wydana w 2016 r. książka "Elegia dla bidoków" okazała się bestsellerem.


Vance opisał w niej dorastanie w ubogiej rodzinie z białej klasy robotniczej, borykającej się z niedostatkiem, bezrobociem i uzależnieniami. "To również napisana z uczuciem i zaangażowaniem analiza kultury pogrążonej w kryzysie – kultury białych Amerykanów z klasy robotniczej. O zmierzchu tej grupy społecznej, od czterdziestu lat ulegającej powolnej degradacji, powiedziano już niejedno. Nigdy dotąd jednak nie opisano jej z takim żarem, a zwłaszcza – od środka" – czytamy w opisie wydawnictwa Marginesy, którego nakładem książka ukazała się w Polsce.


W Stanach Zjednoczonych okazała się prawdziwą sensacją. Przywoływano ją dla wyjaśnienia rosnącej popularności Donalda Trumpa, utraty wiary w "amerykański sen". "To książka, która pokazała Amerykanom z dużych miast, jak mało wiedzą o swoich rodakach, jak mylne mają o nich wyobrażenie. Ciepła, wyrozumiała narracja Vance’a stała się ważnym głosem w dyskusji o rozwarstwieniu społecznym. W tym sensie jest to rzecz uniwersalna, rzuca nowe światło na podziały społeczne i polityczne również w Polsce" – podkreślono w opisie polskiego wydawcy.


Vance wyrwał się z rodzinnego miasta w "pasie rdzy" w regionie Appalachów, w którym pisane byłoby mu pójście tą samą życiową drogą, co jego krewni – skończył prawo na prestiżowym uniwersytecie Yale. "Amerykanie nazywają ich bidokami, redneckami i białymi śmieciami. Ja nazywam ich sąsiadami, przyjaciółmi i rodziną" – pisał.


„Elegia” to opowieść o awansie klasowym, jakiego doświadczył, ale także o niemożności całkowitego zerwania z przeszłością. Przede wszystkim odczytywano ją jako diagnozę stanu rzeczy w Ameryce, rzecz o społecznym rozwarstwieniu i wykluczeniu. "New York Times" umieścił ją na swojej liście sześciu książek, które tłumaczyły wygraną Trumpa w wyborach prezydenckich. Opisując społeczne problemy, miała wznieść się ponad codzienną walkę polityczną, ponad podziały, trafić zarówno do Demokratów, jak Republikanów.


Krytycy zarzucali Vance’owi intelektualne lenistwo: stereotypowe opisanie rzeczywistości swoich bohaterów, a także ich samych, generalizowanie i upraszczanie skomplikowanych problemów społecznych. Zarzuty te powróciły w 2020 roku, wraz z premierą adaptacji filmowej książki w reżyserii Rona Howarda z Glenn Close i Amy Adams w rolach głównych. Recenzenci zarzucali twórcom karykaturalne, jednowymiarowe przedstawienie bohaterów i problemów, z jakimi się zmagają. Niemal wyśmiewanie ich, traktowanie z góry.


"Generalizowanie, jak to w książce, stało się znakiem rozpoznawczym Vance’a w jego działalności politycznej i komentatorskiej" – oceniała w rozmowie z NPR historyczka Elizabeth Catte, autorka książki "What You Are Getting Wrong About Appalachia", którą "odpowiada" Vance’owi. Dziennikarka "New Republic" zarzucała Vance’owi brak zainteresowania dla systemowych reform, poprawy sytuacji w opisywanych przez siebie regionach kraju. "Wszystkie bidoki powinny ciężko pracować, mogą iść do wojska i dzięki temu skończą na Yale, jak on" – skomentowała.


Fani książki Vance’a i filmu Howarda odpierali zarzuty, traktując je jako polityczne. Nie odnosiły się do dzieła - przekonywali. O "dziwnej energii" wokół filmu, wciągniętego w amerykańskie wojny ideologiczne, pisał w mediach społecznościowych publicysta "New York Timesa" David Brooks.


Gdy ukazywała się jego książka, Vance nie zdradzał politycznych ambicji. Właśnie Donald Trump ogłosił, że 39-letni senator z Ohio – w przeszłości finansista i pisarz, który nazwał byłego prezydenta "idiotą" i "potencjalnym amerykańskim Hitlerem" - jest jego typem na wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. (PAP)


pj/ wj/ dki/


Kraj i świat

2024-07-17, godz. 17:30 Wicepremier Gawkowski: zacieśniamy współpracę z Litwą w dziedzinie cyberbezpieczeństwa Polska i Litwa zacieśniają współpracę w dziedzinie cyberbezpieczeństwa - zapowiedział wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Poinformował… » więcej 2024-07-17, godz. 17:30 Włocławek/ Kotula i Dziemianowicz-Bąk promowały kandydata na senatora S. Pawlaka Minister ds. równości Katarzyna Kotula oraz minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekonywały we Włocławku, że Stanisław… » więcej 2024-07-17, godz. 17:30 Prezydent o Jerzym Stuhrze: odszedł jeden z najwybitniejszych artystów czasów powojennych Odszedł jeden z najwybitniejszych artystów czasów powojennych, wspaniały aktor teatralny i filmowy, reżyser, pisarz - napisał o Jerzym Stuhrze prezydent… » więcej 2024-07-17, godz. 17:20 Ekstraklasa piłkarska - mocna Legia, powrót Papszuna, zmotywowany Lech (zapowiedź) Legia Warszawa z głośnymi transferami, Raków Częstochowa z trenerem Markiem Papszunem, Lech Poznań z chęcią rehabilitacji. Do tego m.in. niespodziewany… » więcej 2024-07-17, godz. 17:20 Grecja/ Gospodarstwa domowe dostaną dopłaty do rachunków za prąd Grecja wprowadzi na sierpień i wrzesień podatek od nadmiarowych wpływów na wytwórców energii elektrycznej - zapowiedział szef rządu w Atenach Kyriakos… » więcej 2024-07-17, godz. 17:20 Bodnar: sugestie, że opinie ws. Romanowskiego powstały na polityczne zlecenie są zniesławiające Sugestie, że opinie ws. immunitetu Marcina Romanowskiego powstały na polityczne zlecenie są zniesławiające dla autorów tych opinii; zostały one przygotowane… » więcej 2024-07-17, godz. 17:10 Kraków pożegnał Jerzego Stuhra, wszechstronnego aktora, reżysera, pedagoga (opis2) Urna z prochami Jerzego Stuhra, wybitnego aktora, reżysera, pedagoga spoczęła w środę w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. „Zgasły… » więcej 2024-07-17, godz. 17:10 Chiny/ Media: co najmniej 6 osób zginęło w pożarze centrum handlowego (aktl.) Co najmniej sześć osób zginęło w pożarze centrum handlowego w Zigong w prowincji Syczuan na południowym wschodzie Chin - podała państwowa telewizja CCTV… » więcej 2024-07-17, godz. 17:10 Tour de France - wygrana Carapaza, Pogacar nadal liderem (krótka) Ekwadorczyk Richard Carapaz (EF Education-EasyPost) samotnie minął linię mety 17. etapu kolarskiego wyścigu Tour de France, którego trasa liczyła 177,8 km… » więcej 2024-07-17, godz. 17:10 Pełczyńska-Nałęcz: VAT od KPO pozostaje po stronie samorządów VAT od inwestycji z grantów z KPO nie jest kosztem kwalifikowanym i pozostaje po stronie samorządów - powiedziała w środę szefowa MFiPR Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz… » więcej
47484950515253
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »