Radio Opole » Kraj i świat
2022-10-04, 06:50 Autor: PAP

Ostatnią ratę reparacji za I wojnę światową Niemcy zapłaciły w 2010 r.

Dopiero po upływie ponad 90 lat od zakończenia I wojny światowej Niemcy wypłaciły ostatnią ratę reparacji wojennych wyznaczonych na mocy postanowień traktatu wersalskiego. Ostatnią transzę odszkodowań w wysokości 70 mln euro Bundesbank przelał na konta rządów Wielkiej Brytanii i Francji w 2010 roku.

Po zakończeniu I wojny światowej przegrane Niemcy zostały obciążone obowiązkiem wypłaty reparacji wojennych i specjalnie powołana komisja ustaliła ich ogólną sumę na 132 mld marek w złocie. W ciągu kilku następnych lat zmniejszono ją do 112 mld marek w złocie do zapłaty państwom ententy oraz krajom z nimi sprzymierzonym za straty poniesione przez nie podczas działań wojennych.


Na konferencji w Spa w 1920 roku ustalono, że Francja otrzyma 52 proc. kwoty reparacji, Anglia 22 proc., Włochy 10 proc. i Belgia 8 proc., Portugalia i Japonia po 0,75 proc. Pozostałe 6,5 proc. miały dostać do podziału Grecja, Rumunia, Jugosławia i inne uprawnione państwa.


Według różnych wyliczeń Republika Weimarska do 1932 roku zapłaciła ok. 25-30 proc. pierwotnie przewidywanej kwoty odszkodowań, ale po dojściu Hitlera do władzy wypłaty zostały wstrzymane.


Po II wojnie światowej odpowiedzialność za wypłacenie całej pozostałej kwoty reparacji za I wojnę światową przejęła Republika Federalna Niemiec. W 1953 r. na konferencji w Londynie ustalono, że wypłaty muszą zostać zakończone do 1983 roku. Naliczone odsetki Niemcy miały zacząć spłacać dopiero po przyszłym zjednoczeniu. Pierwszą ich ratę uiszczono w 1996 roku, a ostatnią w 2010 roku.


Wielu historyków z czasem uznało, że traktat wersalski nie osiągnął swoich celów, a obarczanie kraju olbrzymimi długami - jako że Niemcy miały pokryć nie tylko straty wojenne, które same spowodowały, lecz całość kosztów wojny - nie jest najlepszym rozwiązaniem.


Po zakończeniu II wojny światowej zmieniono podejście i choć Niemcy zostały zmuszone do uiszczenia finansowej rekompensaty na rzecz innych narodów, to większy nacisk położono na odbudowę Europy.


Podczas konferencji w Jałcie w lutym 1945 r. alianci, czyli Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i ZSRR, zobowiązały Niemcy do wypłaty reparacji wojennych w naturze zamiast odszkodowań pieniężnych. System opierał się na trzech filarach: przejęciu majątku narodowego Niemiec, corocznych dostawach towarów z bieżącej niemieckiej produkcji i wykorzystaniu niemieckiej siły roboczej.


Innym dokumentem regulującym tę kwestię jest umowa podpisana na zakończenie konferencji w Poczdamie w sierpniu 1945 r. Choć na jej podstawie Niemcy traktowano jako jedność gospodarczą, to reparacje miały być odbierane według stref okupacyjnych. W konsekwencji Francja, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i inne kraje zachodnie zaspokoiły swoje roszczenia z zachodnich stref Niemiec, a Związek Radziecki miał własną strefę służącą do regulowania jego roszczeń.


Na początku okupacji alianci zdemontowali pozostałości niemieckiego przemysłu, przejęli również flotę handlową i zagraniczne akcje niemieckie. Później kraje zachodnie złagodziły swoje stanowisko i zaniechały przejmowania niemieckiego majątku w związku z planem Marshalla. Niemcy Wschodnie dostarczały jednak materiały przemysłowe ZSRR do 1953 r.


Alianci skonfiskowali również znaczącą część niemieckich patentów, praw autorskich i znaków handlowych wartych 10 mld dolarów (według wartości dolara z 1948 r.).


Najbardziej kontrowersyjną częścią reparacji była praca przymusowa, głównie niemieckich jeńców wojennych, w obozach na terenie ZSRR i Polski, ale także w Wielkiej Brytanii, Francji czy amerykańskiej strefie okupacyjnej. Na Zachodzie większość jeńców została uwolniona do 1949 r., a w ZSRR - w 1953 r.


Częścią rekompensaty Niemiec wobec innych krajów były też aneksje. Oprócz niemieckich terytoriów na wschód od Odry i Nysy Łużyckiej, włączonych do Polski i ZSRR, należały do nich silnie zindustrializowany Protektorat Saary, kontrolowany przez Francję do 1956 r., z którego Francja wydobywała węgiel do 1981 r., oraz około 69 km kw. zaanektowanych przez Holandię i zwróconych Niemcom w zamian za 280 mln marek.


Osobną kwestią jest zadośćuczynienie za niemieckie zbrodnie na narodzie żydowskim. Z powodu ogromnego sprzeciwu w Izraelu wobec prowadzenia jakichkolwiek rozmów z Niemcami w sprawie odszkodowania za Holokaust (co uważano za niemoralne), rząd izraelski został upoważniony do zawarcia porozumienia co do rekompensaty kosztów integracji w Izraelu żydowskich imigrantów z terenów niemieckich. Na mocy porozumienia podpisanego w 1952 r. Niemcy Zachodnie w ciągu 14 lat wypłaciły Izraelowi 3 mld marek.


Po wojnie RFN odmawiała praw do odszkodowań dla byłych robotników przymusowych. Dopiero w 1999 r. rząd federalny ogłosił utworzenie funduszu odszkodowawczego dla byłych robotników i więźniów obozów koncentracyjnych III Rzeszy w wysokości 10 mld marek (z czego 8,2 mld przeznaczono na wypłaty dla uprawnionych do odszkodowań).(PAP)


baj/ akl/


arch.


Kraj i świat

2024-07-13, godz. 06:10 Trwają prace nad projektem dot. Funduszu Kościelnego, ale minie jeszcze trochę czasu zanim ujrzy on światło dzien… Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz powiedział PAP, że trwają prace nad projektem dot. Funduszu Kościelnego, ale minie trochę czasu nim ujrzy on światło… » więcej 2024-07-13, godz. 06:10 Beata Tadla: "Podróże to dla mnie wieczna nauka" (wywiad) „Zdarzało mi się wyzerować kartę kredytową i spłacać ją potem przez kilka miesięcy. Nie oszczędzam podczas wyjazdów. Nie kupuję pamiątek, wolę… » więcej 2024-07-13, godz. 06:00 ONZ/ Guterres wzywa do wzmocnienia agencji ONZ, wspierającej uchodźców palestyńskich Sekretarz generalny Narodów Zjednoczonych António Guterres apelował w piątek w Nowym Jorku o wzmocnienia agencji ONZ pomagającej uchodźcom palestyńskim… » więcej 2024-07-13, godz. 06:00 W sobotę inscenizacja bitwy pod Grunwaldem; wprowadzono zmiany w organizacji ruchu Kilkadziesiąt tysięcy widzów spodziewanych jest w sobotę podczas inscenizacji bitwy pod Grunwaldem. W okolicy będzie obowiązywać zmieniona organizacja ruchu… » więcej 2024-07-13, godz. 05:50 Zanieczyszczenie powietrza szkodzi owadom zapylającym Pszczoły i inne zapylające insekty są nieproporcjonalnie silniej niszczone przez zanieczyszczenia powietrza niż szkodniki - piszą naukowcy z University of… » więcej 2024-07-13, godz. 05:50 Prognoza pogody na 13 i 14 lipca Jak informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Europa Zachodnia i Północna oraz Bałkany znajdują się pod wpływem wyżów. Europa środkowa i wschodnia… » więcej 2024-07-13, godz. 05:50 Wimbledon - Paolini kontra Krejcikova, ciekawy finał bez faworytki Rozstawiona z siódemką i mająca polskie korzenie Włoszka Jasmine Paolini albo triumfatorka French Open z 2021 roku Czeszka Barbora Krejcikova - jedna z tych… » więcej 2024-07-13, godz. 05:40 Zmodyfikowane myszy mają typowy dla człowieka układ odpornościowy Naukowcy po raz pierwszy wyhodowali myszy z typowym dla człowieka układem immunologicznym. Takie 'humanizowane' zwierzęta mogą dać nowe możliwości w testowaniu… » więcej 2024-07-13, godz. 04:50 USA/ Joe Biden powtarza w Detroit, że nie wycofa się z rozgrywki o prezydenturę Prezydent Joe Biden uczestniczył w piątek w przedwyborczym wiecu w Detroit, podczas którego zapewnił, że nie zamierza zaniechać potyczki o drugą kadencję… » więcej 2024-07-13, godz. 04:00 USA/ Bloomberg: Elon Musk wsparł finansowo kampanię wyborczą Donalda Trumpa Miliarder Elon Musk przekazał darowiznę na fundusz wyborczy Donalda Trumpa, poinformowała w piątek agencja Bloomberg. » więcej
210211212213214215216
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »