Radio Opole » Kraj i świat
2021-10-27, 17:30 Autor: PAP

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni ma nowy zabytek - motorówkę sanitarną "Samarytanka"

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni wzbogaciło się o nowy obiekt, historyczną motorówkę sanitarną "Samarytanka", który była pierwszym statkiem zbudowanym w niepodległej Polsce. Jednostka powstała w Stoczni Gdyńskiej na początku lat 30. ub. wieku.

"Ktoś może zapytać, dlaczego Muzeum Marynarki Wojennej jest tak bardzo zainteresowane motorówką sanitarną. Otóż zainteresowane jest dlatego, że jesteśmy muzeum techniki. A ta motorówka pokazuje początki rozwoju polskiego przemysłu stoczniowego. To, że nie była do końca udana, to już jest inna historia, ale +pierwsze koty za płoty+" - powiedział w środę na konferencji prasowej dyrektor MWW Tomasz Miegoń.


Ważąca 16 ton jednostka została przetransportowana do muzeum w nocy z wtorku na środę z terenu dawnej Stoczni Gdynia, zarządzanego obecnie przez Pomorską Specjalną Strefę Ekonomiczną. Motorówka stanęła na plenerowej ekspozycji w sąsiedztwie innej historycznej jednostki kutra pościgowego "Batory".


"+Samarytanka stała przez wiele lat przy ulicy Czechosłowackiej z tyłu budynku biurowego, gdzie ani turyści, ani mieszkańcy Gdyni nie zaglądali. I to był dla nas smutny widok, że taki symbol polskości, budowy polskiego przemysłu stoczniowego, odradzania się niepodległej ojczyzny, stoi trochę w zapomnieniu. I stwierdziliśmy, że trzeba dla tej jednostki znaleźć godne miejsce, aby wszyscy mogli ją podziwiać" - wyjaśnił prezes zarządu PSSE Przemysław Sztandera.


W 1930 r. Stocznia Gdyńska otrzymała zlecenie od miejscowego Urzędu Morskiego na wybudowanie motorówki sanitarnej na potrzeby lekarza portowego, za niebagatelną wówczas kwotę 90 tys. zł. Jej głównym zadaniem miało być przewożenie osób chorych na choroby zakaźne ze statków do szpitala kwarantannowego na Babich Dołach.


"Samarytanka" była pierwszą konstrukcją od początku zaprojektowaną i wybudowaną w polskiej stoczni po odzyskaniu niepodległości. Uroczystość wodowania odbyła się 17 września 1931 r. Pojawiające się trudności, głównie związane z polskim silnikiem, sprawiły jednak, że "Samarytanka" została przekazana Urzędowi Morskiemu dopiero w 1933 r.


Okazało się, że konstrukcja statku wykazywała wiele wad. Motorówka była powolna i mało zwrotna. Poza tym wadliwe zaprojektowanie pomieszczeń znacznie utrudniało przenoszenie chorych na noszach. Poziom niedogodności, z jakimi wiązało się wykorzystywanie "Samarytanki" do celów sanitarnych był tak duży, że po czasie lekarz portowy zrezygnował z jej eksploatacji.


Nie mogąc spełniać swoich pierwotnych funkcji motorówka trafiła do Kapitanatu Portu w Gdyni. Tam, do września 1939 r. służyła jako jednostka służby pilotowej. Wraz z większością portowego taboru pomocniczego, w sytuacji wojennego zagrożenia, "Samarytanka" została zmobilizowana.


"Najprawdopodobniej do 12 września 1939 r. +Samarytanka+ transportowała rannych i chorych z Helu do Gdyni, gdzie był bardzo dobrze wyposażony szpital miejski" - wyjaśnił Miegoń.


Po zakończeniu walk Niemcy przemianowali ją na "Stegen" i używali do prac portowych. Została też zmodernizowana, zamontowano na niej nowy silnik.


W 1945 r. odnaleziono ją na lądzie, przy nabrzeżu Belgijskim portu w Gdyni. Pozbawiona silnika jednostka nie nadawała się do eksploatacji. Liczne koncepcje jej reaktywacji nie doczekały się realizacji. W 1971 r. trafiła z powrotem do Stoczni Gdynia, gdzie została odremontowana i postawiona przed gmachem jej zarządu.


Zastępca dyrektora MMW Aleksander Gosk przypomniał, że ostatniego remontu jednostki dokonano w 2005 r.


"Wówczas to pracownicy z chylącej się ku upadkowi Stoczni Gdynia rzutem na taśmę uratowali +Samarytankę+, która była już w kiepskim stanie. Dokładnie zabezpieczyli kadłub statku. Jedynie elementy stolarki osprzętu będą wymagały konserwacji, ale z tym sobie łatwo poradzimy" - zapewnił Gosk.


"Samarytanka" w chwili budowy była motorówką stalową, napędzaną dwucylindrowym silnikiem polskiej firmy "Perkun", o mocy ok. 65 KM. Jej całkowita długość wynosiła 15 m, szerokość 3,8 m, głębokość kadłuba 2,8 m, a zanurzenie ok, 1,5 m.(PAP)


Autor: Robert Pietrzak


rop/ aszw/


Kraj i świat

2021-12-09, godz. 14:50 Premier Mateusz Morawiecki wrócił do kraju z wizyty w Rzymie Premier Mateusz Morawiecki wrócił do kraju z wizyty w Rzymie, gdzie spotkał się z premierem Włoch Mario Draghim. » więcej 2021-12-09, godz. 14:50 Prezydent spotkał się z liderką białoruskiej opozycji (opis) Wierzę, że sprawa Białorusi będzie poruszana nie tylko przez Polskę, ale także innych przywódców światowych - mówił prezydent Andrzej Duda po spotkaniu… » więcej 2021-12-09, godz. 14:50 Mistrz olimpijski Andreas Dibowski trenerem polskiej kadry seniorów WKKW Drużynowy mistrz olimpijski z Pekinu (2008) Niemiec Andreas Dibowski został trenerem polskiej kadry seniorów we Wszechstronnym Konkursie Konia Wierzchowego… » więcej 2021-12-09, godz. 14:50 Solidarna Polska wzywa do zawieszania unijnego systemu handlu emisjami Politycy Solidarnej Polski wezwali do 'natychmiastowego zawieszenia' unijnego systemu handlu emisjami (ETS) oraz rozpoczęcia jego renegocjacji. 'Ten system odpowiada… » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Synoptyk IMGW: po południu i wieczorem sporo śniegu i deszczu ze śniegiem, możliwe oblodzenie W czwartek po południu i wczesnym wieczorem na zachodzie kraju spadnie śnieg. Intensywne opady śniegu na Przedgórzu Sudeckim i w Sudetach. Na pozostałym obszarze… » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Rosja będzie gospodarzem spotkania pokojowego w sprawie Kaukazu Południowego (korekta) Turcja poinformowała, że Rosja zostanie gospodarzem spotkania pokojowego w sprawie państw regionu Kaukazu Południowego, które ma się odbyć w piątek - podaje… » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Podkarpackie/ Po wypadku już przejezdna DK nr 19 w Lutoryżu koło Rzeszowa Po wypadku w czwartek już przejezdna jest droga krajowa nr 19 w Lutoryżu koło Rzeszowa - poinformował oficer prasowy rzeszowskiej policji Adam Szeląg. » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Sąd w Hongkongu uznał działaczy demokratycznych za winnych w sprawie rocznicy Tiananmen Sąd w Hongkongu uznał w czwartek troje wpływowych działaczy demokratycznych, w tym magnata mediowego Jimmy’ego Laia, za winnych nawoływania do nielegalnego… » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Białystok/ 10 miesięcy więzienia za nieudzielenia pomocy ofiarom pożaru - wyrok prawomocny Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację obrońcy i utrzymał w czwartek karę 10 miesięcy więzienia oskarżonemu o nieudzielenie pomocy ofiarom pożaru… » więcej 2021-12-09, godz. 14:40 Prognoza pogody na 10 grudnia Jak podaje IMGW, prawie cała Europa będzie w zasięgu rozległego układu niżowego z ośrodkami w rejonie Wysp Owczych, nad Morzem Północnym oraz nad Korsyką… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »