Radio Opole » Kraj i świat
2021-06-19, 12:50 Autor: PAP

Mysłowice/ Odsłonięto tablicę w dawnej siedzibie Głównego Szpitala Wojsk Powstańczych

Tablicę upamiętniającą dawną siedzibę Głównego Szpitala Wojsk Powstańczych – z czasów trzeciego powstania śląskiego - odsłonięto w sobotę w budynku obecnego I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach (woj. śląskie). Tablicę ufundował katowicki oddział IPN.

Wiceprezydent Mysłowic Wojciech Chmiel przypominał podczas uroczystości, że podczas trzeciego powstania śląskiego miasto to nie było objęte walkami, jednak pełniło istotną rolę w niesieniu pomocy rannym powstańcom. "Podczas zmagań o Górny Śląsk powstańcom udzielana była pomoc medyczna właśnie w tym gmachu" – powiedział.


Wskazał, że w gmachu obecnego I LO w Mysłowicach podczas trzeciego powstania znajdował się Główny Szpital Wojsk Powstańczych, w którym funkcjonował oddział chirurgiczny. Szpital był jednym z tzw. szpitali tyłowych, który po ewakuacji rannych z pola walki miał zapewnić wyspecjalizowaną pomoc medyczną.


Ostatecznie szpital w Mysłowicach był wyposażony w 600 łóżek. W końcowym okresie walk powstańczych przewożono do niego rannych z innych szpitali.


„W 2019 r. zaczęliśmy cykl pod nazwą +Zaczęło się w Mysłowicach+, poświęcony pamięci ofiarnej walki Polaków o Górny Śląsk w latach 1919-1921. Odsłonięcie niniejszej tablicy pamiątkowej wpisuje się w te obchody, przywracając i podtrzymując pamięć o tamtych wydarzeniach, w których społeczeństwo miasta brało aktywny udział” – podkreślił Chmiel.


Tablica została ufundowana ze środków Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach. Naczelnik tego biura Jan Kwaśniewicz wskazał, że wśród innych upamiętnień wyróżnia ją fakt, że została poświęcona służbom pomocniczym, czyli np. korpusowi sanitarnemu.


"Nie można powiedzieć, że służba sanitarna została zapomniana, jako że była tematem wielu wykładów wśród licznych konferencji, natomiast jeżeli chodzi o tablice pamiątkowe, to gdzieś to dotąd umknęło – tak, jak inne służby pomocnicze" – przyznał Kwaśniewicz.


Szef Oddziałowego Biura przypomniał też m.in., że w 2019 r. w tym samym budynku I LO w Mysłowicach odsłonięto ufundowaną przez IPN tablicę upamiętniającą organizację Tajne Harcerstwo Krajowe – Szeregi Wolności, która działała m.in. w murach tamtejszej szkoły.


W gmachu, wybudowanym w latach 1913-1914 i przeznaczonym na cele szkolne, w okresie III powstania śląskiego mieścił się szpital powstańczy oraz urzędy plebiscytowe, a później szpital Polskiego Czerwonego Krzyża. Następnie działało tam Seminarium Nauczycielskie, a później różnego rodzaju placówki szkolne. Od 1970 r. w budynku – mieszczącym się przy obecnej ul. Mickiewicza 6-8 - funkcjonuje Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki.


Uroczystość odsłonięcia tablicy wpisała się w program zorganizowanego w sobotę w Mysłowicach Powstańczego Święta Miasta pod hasłem "Mysłowice do boju!", którego wydarzenia rozmieszczono w miejscowym Parku Słupna.


W programie znalazły się: mały memoriał Jerzego Chromika, retransmisja koncertu ekumenicznego "Bądź jak Jezus", rekonstrukcja historyczna, koncert zespołu Cree, otwarcie strefy kibica oraz transmisja meczu Polska-Hiszpania w ramach piłkarskich mistrzostw Europy.


Trzecie powstanie śląskie było ostatnim z trzech zbrojnych zrywów polskiej ludności na Śląsku. Jego efektem było przyznanie Polsce znacznie większej części Górnego Śląska, niż pierwotnie zamierzano. Powstanie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r., walki trwały dwa miesiące.


Rozpoczęcie powstania poprzedził plebiscyt, który odbył się 20 marca 1921 r. W głosowaniu dopuszczono udział osób, które wcześniej wyemigrowały ze Śląska. W tym celu z Niemiec przyjechało 182 tys. emigrantów, z Polski - 10 tys. Ostatecznie w plebiscycie wzięło udział ok. 97 proc. uprawnionych osób, z czego ok. 19 proc. stanowili wcześniejsi emigranci. Za przynależnością do Polski głosowała mniejszość - 40,3 proc. głosujących.


Komisja Plebiscytowa zdecydowała o przyznaniu prawie całego obszaru Niemcom - Polska miała otrzymać tylko powiaty pszczyński i rybnicki. Na tę wieść wcześniejsze pojedyncze strajki niezadowolonych z trudnych warunków materialnych i bezrobocia mieszkańców regionu przekształciły się 2 maja w strajk generalny, który objął 97 proc. zakładów pracy.


W nocy z 2 na 3 maja rozpoczęło się powstanie. Na jego czele stanął działacz społeczny, a wcześniej komisarz plebiscytowy, Wojciech Korfanty. Walki trwały dwa miesiące - powstańcy zdołali opanować prawie cały obszar plebiscytowy, później broniąc go przed siłami niemieckimi. Najpoważniejsze starcia miały miejsce w okolicach Góry św. Anny. W III Powstaniu Śląskim wzięło udział około 60 tys. Polaków - jak podają źródła 1218 spośród nich poległo, 794 odniosło rany.


W wyniku tego zrywu Rada Ambasadorów zdecydowała o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego, czyli ponad 11 tys. km kw., zamieszkanego przez ponad 2 mln ludzi, do Polski przyłączono 29 proc. terenu i 46 proc. ludności.


W Polsce znalazły się m.in. Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna. Podział był też korzystny dla Polski gospodarczo - na przyłączonym terenie znajdowały się 53 z 67 istniejących kopalni, 22 z 37 wielkich pieców oraz 9 z 14 stalowni.(PAP)


autor: Mateusz Babak


mtb/ ozk/


Kraj i świat

2021-07-31, godz. 13:50 Tokio/judo - Riner wyrównał rekord Japończyka Nomury Francuz Teddy Riner został drugim judoką w historii, który wywalczył trzy złote medale olimpijskie. W sobotę triumfował w rozgrywanym po raz pierwszy na… » więcej 2021-07-31, godz. 13:40 Tokio/żeglarstwo – Myszka szósty, Klepacka dziewiąta w klasie RS:X Piotr Myszka zajął szóste, a Zofia Klepacka (Legia Warszawa) dziewiąte miejsce w klasie RS:X na igrzyskach. Żeglarz AZS AWFiS Gdańsk był przed podwójnie… » więcej 2021-07-31, godz. 13:30 Tokio/szermierka - rosyjskie szablistki potwierdziły dominację Szablistki Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego (RKO) potwierdziły dominację w igrzyskach olimpijskich w Tokio. W finale turnieju drużynowego pokonały Francuzki… » więcej 2021-07-31, godz. 13:30 Tokio/szermierka - szabla kobiet drużynowo (wyniki) Wyniki szabli kobiet drużynowo: ćwierćfinałyRKO - Japonia 45:34Francja - USA 45:30Włochy - Chiny 45:41Korea Płd. - Węgry 45:40półfinałyFrancja -… » więcej 2021-07-31, godz. 13:30 Podlaskie/ Sabantuj w Kruszynianach pod hasłem "Tatarzy i przyjaciele" Po rocznej przerwie spowodowanej pandemią, w sobotę odbywa się w Kruszynianach (Podlaskie) święto Sabantuj. To organizowana tam od kilkunastu lat impreza… » więcej 2021-07-31, godz. 13:20 Tokio/judo - porażka drużyny japońskiej, złoty medal dla Francji Francja niespodziewanie wygrała z Japonią 4:1 w finale rozgrywanego po raz pierwszy na igrzyskach olimpijskich turnieju drużyn mieszanych w judo. Brązowe medale… » więcej 2021-07-31, godz. 13:20 Tokio/judo - turniej drużyn mieszanych (wyniki) Wyniki turnieju drużyn mieszanych w judo: o brązowy medalNiemcy - Holandia 4:2Izrael - Rosyjski Komitet Olimpijski 4:1finałFrancja - Japonia 4:1Clarisse… » więcej 2021-07-31, godz. 13:20 Lichocka: Polski Ład spowoduje, że kraj będzie rozwijać się w sposób zrównoważony Warto popierać Polski Ład, bo to program, który spowoduje, że w ciągu kilku lat Polska będzie się rozwijać w sposób zrównoważony - podkreśliła w sobotę… » więcej 2021-07-31, godz. 13:10 Pomorskie/ Można kąpać się we wszystkich kąpieliskach nad morzem i jeziorami W sobotę na wszystkich kąpieliskach położonych w województwie pomorskim nad morzem i nad jeziorami woda nadaje się do kąpieli - nie stwierdzono na nich… » więcej 2021-07-31, godz. 13:00 Tokio/lekkoatletyka - Święty-Ersetic pobiegnie w finale sztafety mieszanej Trzech zmian w porównaniu do eliminacji dokonał sztab reprezentacji Polski w składzie sztafety mieszanej, która wystąpi w sobotnim biegu finałowym igrzysk… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »