Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Elitarny grób sprzed 1,5 tys. lat odkryli archeolodzy…
2022-05-19, 11:12 Autor: Szymon Zdziebłowski

Elitarny grób sprzed 1,5 tys. lat odkryli archeolodzy w Berenike (Egipt)

Zdjęcie poglądowe, Egipt [fot. pixabay]
Zdjęcie poglądowe, Egipt [fot. pixabay]
Siedem skulonych szkieletów, położonych w kilku warstwach, znajdowało się w monumentalnym grobowcu sprzed 1,5 tys. lat. Byli to przedstawiciele elity portowego miasta Berenike nad Morzem Czerwonym w Egipcie - ustalili polscy archeolodzy.
Uwagę naukowców zwrócił nietypowy sposób ułożenia ciał w kamiennej skrzyni. Szkielety wyglądały jakby zmarłych pochowano w skulonej pozycji - kości dolnych kończyn spoczywały na klatce piersiowej.


“Nie jest to naturalna pozycja. Aby ją osiągnąć, zmarłych po śmierci musiano skrępować sznurami lub obwiązać tkaniną” - powiedział PAP kierownik badań dr Mariusz Gwiazda z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Prowadzi on badania w Berenike wspólnie z prof. Stevenem Sidebothamem z University of Delaware w USA.


Już w II w. p.n.e. Agatarchides z Knidos opisał zwyczaje pogrzebowe plemion Pustyni Wschodniej. Wówczas sznur przywiązywano do szyi i do nóg, co powodowało, że ciało uzyskiwało skuloną pozycję. Być może podobnie było w tym przypadku - wskazuje dr Gwiazda.


Kilkoro zmarłych ułożono w czterech warstwach, jedna pod drugą. Na razie archeologom nie udało się ustalić, czy ciała złożone w jednym momencie, czy też dokładano je go grobowca co jakiś czas.


Archeolog podkreśla, że grobowiec pełen był różnego rodzaju wyposażenia, co świadczy o tym, że należał do bardzo ważnych przedstawicieli tego starożytnego miasta. Posiadali wysoki status społeczny. Wśród znalezionych przedmiotów były paciorki z surowców, które trafiły do Berenike nawet z Pakistanu, Indii, a nawet Indonezji. Był to onyks i karnelian. Na ostatnią drogę zmarłych wyposażono też w kilka srebrnych pierścieni i kolczyków oraz bransolet wykonanych z kości słoniowej. Pierścienie utrzymane są w stylistyce znanej z pogranicza egipsko-sudańskiego.


Dr Gwiazda zaznaczył, że bardzo podobne wyposażenie grobowców z tego samego okresu znane jest z Górnego Egiptu i Nubii. Tam tego typu pochówki określa się królewskimi.


W tym czasie (od IV do VI w. n.e.) Berenike zamieszkiwali Blemiowie, którzy uniezależnili się od władzy innych śródziemnomorskich imperiów. Było to mało znane, nomadyczne plemię nubijskie zamieszkujące górzystą Pustynię Wschodnią. Jednak w czasach, o których mowa kontrolowało terytorium na wschód od Nilu od dzisiejszej Etiopii po Berenike. Władze administrowały miastem i wzbogaciły się dzięki uczestnictwu w wymianie handlowej między Bizancjum a społecznościami mieszkającymi w rejonie Oceanu Indyjskiego.


“Zwyczaje grzebalne społeczności zamieszkującej Berenike były do tej pory okryte mrokiem tajemnicy. Chcieliśmy wypełnić tę lukę” - dodał. Szczęście uśmiechnęło się do badaczy, bo grobowiec okazał się niewyrabowany, co jest rzadkością w Egipcie zwłaszcza w przypadku elitarnych pochówków.


W ramach części naziemnej grobowca, obok skrzyni ze szczątkami ludzkimi, archeolodzy odkryli ślady po dawnych rytuałach pogrzebowych.


“Zapewne tam kultywowano pamięć o zmarłych” - podkreślił szef badań.


Znajdowała się tam platforma z miskami do składania ofiar i ołtarz z kadzielnicą. Archeolodzy natknęli się na przykład na 4 kręgi kozy lub owcy złożone zapewne w ofierze. Odkryto również kilka amfor, które umiejscowione są do góry dnem. Zdaniem naukowców oznacza to, że były opróżnione w czasie praktyk rytualnych. Były tam też niewielkie butle do przechowywania wody o podobnej formie, którą Arabowie stosują do dziś. Słyną z tego, że płyny w nich utrzymują niską temperaturę mimo upałów.


Z kolei przed wejściem do grobowca archeologów czekało kolejne zaskoczenie. Znaleźli tam grób matki z dzieckiem z tego samego okresu. Wygląda to tak, jakby zmarli byli w siebie wtuleni - opisał dr Gwiazda.


Zapewne to nie koniec ciekawych odkryć w tej okolicy, bo do badanego w ostatnim sezonie grobowca przylegają z dwóch stron bardzo zbliżone w planie struktury.


“Nasze najnowsze odkrycia świadczą o tym, że Berenike w IV-VI w. wcale nie było prowincjonalnym miastem portowym. Jego kontakty były naprawdę szerokie, o czym świadczy wyposażenie grobowca” - powiedział dr Gwiazda.


Archeolodzy przez wiele lat zajmowali się badaniem w Berenike głównie reliktów miasta z okresu hellenistycznego, rzymskiego i późniejszych czasów. Do tej pory nie podjęto szerszych badań cmentarzysk ludzkich z tych okresów. Kilka lat temu udało im się za to namierzyć w Berenike cmentarz zwierząt sprzed 2 tys. lat. Okazało się, że ówcześni mieszkańcy miasta sprowadzali z Indii małpy, które traktowali jako domowe maskotki, a po ich śmierci grzebali je na obrzeżach miastach. Były tam też psie i kocie kwatery.


Miasto Berenike założył w III wieku p.n.e. faraon Ptolemeusz II. Początkowo port służył do przeładunku transportów słoni afrykańskich. W pierwszym wiekach naszej ery Rzymianie, którzy przejęli władzę nad Egiptem, uczynili z miasta ważny punkt w handlu transoceanicznym łączącym Czarną Afrykę, Bliski Wschód i Indie.(PAP)


autor: Szymon Zdziebłowski

Zobacz także

2022-08-02, godz. 10:00 79 lat temu w obozie zagłady w Treblince wybuchł zbrojny bunt 79 lat temu, 2 sierpnia 1943 r., w obozie zagłady w Treblince wybuchł zbrojny bunt, w którym wzięło udział ponad 800 więźniów. Szacuje się, że ok. 200… » więcej 2022-08-02, godz. 09:00 "Patrząc na Ukrainę widzę nas". Opolanie upamiętnili rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Opolszczyzna uczciła 78. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Wojewódzkie obchody zorganizowano w Opolu przy pomniku Armii Krajowej. » więcej 2022-08-02, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 2 sierpnia.. » więcej 2022-08-01, godz. 12:06 "Zwycięstwo ducha i niezłomności". Wojewoda Opolski o Powstaniu Warszawskim 78 lat temu wybuchło Powstanie Warszawskie - największe wystąpienie ludności przeciwko niemieckiej okupacji w Europie. Siły Armii Krajowej miały w kilka… » więcej 2022-08-01, godz. 09:15 Miejsca pamięci Powstania Warszawskiego W niemal każdej dzielnicy współczesnej stolicy znajdują się ślady walki sprzed 78 lat lub zbrodni popełnionych przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego… » więcej 2022-08-01, godz. 08:00 Kalendarium Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17.00 oddziały Warszawskiego Okręgu działającej w konspiracji Armii Krajowej rozpoczęły akcję zbrojną mającą na celu wyzwolenie… » więcej 2022-08-01, godz. 07:00 Powstanie Warszawskie 1 sierpnia 1944 PAMIĘTAMY 78 lat temu, 1 sierpnia 1944 r., na mocy decyzji Dowódcy AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili… » więcej 2022-08-01, godz. 06:12 #TuByli - wspólna akcja Radia Opole i Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych Przez najbliższy miesiąc, począwszy od 1 sierpnia, na antenie Radia Opole prezentowanych będzie pięć sylwetek powstańców warszawskich – jeńców Stalagu… » więcej 2022-08-01, godz. 05:00 Kalendarium historyczne na dziś 1 sierpnia.. » więcej 2022-07-31, godz. 07:00 78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Radio Opole upamiętni 1 sierpnia 1944 Radio Opole włącza się w upamiętnienie 78. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. W najbliższy poniedziałek w ramach prowadzonych audycji poruszać będziemy… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »